I SA/Gl 948/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Madej po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lipca 2013 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi na postanowienie oznaczone w sentencji przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a.") oraz do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Jednocześnie pouczono stronę, że brak formalny należy usunąć, a wpis uiścić, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Odpowiadając na te wezwania w terminie, strona skarżąca nadesłała zeskanowaną kopię dokumentu, o który została wezwana, oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 sierpnia 2013 r. ponownie wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez złożenie oryginału dokumentu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej bądź odpisu tego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem przez notariusza stosownie do art. 48 § 3 P.p.s.a. Stronę poinformowano, że przedłożony przez nią dokument nie spełnia wymogów określonych w ostatnio wskazanym przepisie. Wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 23 sierpnia 2013 r. W piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r., lecz – jak wynika z pieczęci odciśniętej na kopercie, w którym to pismo przysłano – nadanym w dniu następnym, strona skarżąca ustosunkowała się do wezwania. Oświadczyła mianowicie, że "stosowny odpis jest już w aktach, a ponieważ wiedza KRS jest wiedzą notoryjną, którą dysponuje sąd RP, przesyłanie kolejnych odpisów jest bezprzedmiotowe". Dodatkowo wskazała, że w przypadku nieuwzględnienia przesłanego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wnosi o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem co do zgodności z Konstytucją "obowiązujących przepisów, na podstawie których odrzucono przesłany odpis KRS". W ocenie skarżącej niedopuszczalnym jest, aby Sąd "żądał od strony płacenia za oryginał dokumentu potwierdzającego wiedzę będącą w posiadaniu tego sądu". Identyczną postawę strona prezentowała podczas uzupełniania braków skarg wniesionych przez nią w wielu innych sprawach, m.in. o sygn. akt od I SA/Gl 500/13 do I SA/Gl 511/13. We wszystkich tych sprawach skargi zostały odrzucone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła sytuacja, o której mowa w tym przepisie. Wezwanie do usunięcia braku formalnego doręczono bowiem stronie skarżącej w dniu 23 sierpnia 2013 r., wobec czego siedmiodniowy termin wykonania wezwania upływał z dniem 30 sierpnia 2013 r. (piątek), natomiast strona ustosunkowała się do wezwania w dniu następnym. W myśl art. 83 § 3 P.p.s.a. dopiero oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Decydujące znaczenia dla ustalenia dnia wniesienia pisma ma więc data stempla pocztowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1360/10, LEX nr 743828), z tej zaś wynika, że strona skarżąca odpowiedziała na wezwanie po terminie. Niezależnie od tego podkreślić wypada, że nawet gdyby czynność ta była dokonana w terminie, nie można byłoby uznać, iż usuwa ona brak formalny skargi. Strona skarżąca powinna być tego zresztą w pełni świadoma, skoro kwestia ta została wyczerpująco wyjaśniona we wcześniej wydanych postanowieniach odrzucających jej skargi w przywołanych wyżej sprawach, w których wystąpiła sytuacja analogiczna do tej zaistniałej w niniejszej sprawie. Sąd podziela stanowisko wyrażone w tamtych orzeczeniach, przyjmując w całości argumentację przywołaną w ich uzasadnieniach. Została ona szczegółowo omówiona już w uzasadnieniu jednego z pierwszych orzeczeń wydanych w rozpatrywanym zakresie, tj. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 500/13. Powtórzyć zatem wypada, że zgodnie z art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ osoby prawnej mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem stwierdzającym umocowanie do reprezentacji strony w odniesieniu do spółek kapitałowych jest aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I FSK 927/07, LEX nr 516658). Brak takiego dokumentu stanowi więc brak formalny, który podlega usunięciu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 5, poz. 91). W myśl tego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem, jakim w przypadku skargi jest rygor jej odrzucenia. Jak już była o tym mowa, strona skarżąca nie wykonała takiego wezwania, ustosunkowując się do niego po wskazanym terminie siedmiodniowym. Nie można jednak również przyjąć, że przedłożenie jedynie zeskanowanej kopii wspomnianego dokumentu mogłoby usunąć brak formalny skargi czy innego pisma składanego w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wprawdzie stosownie do art. 48 § 3 P.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, lecz jego zgodność z oryginałem musi być poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. W konsekwencji dokument powinien być wyłącznie w oryginale lub w odpisie, który został poświadczony w sposób przewidziany w powołanym przepisie. Dotyczy to również dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Bez znaczenia przy tym pozostaje to, czy dane zawarte w takim dokumencie mogą być pozyskane w inny sposób. Reguł obowiązujących w tym zakresie, mających wszak podstawę w przepisach rangi ustawowej, nie może w szczególności łagodzić lub modyfikować art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.), zgodnie z którym "od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów", czy domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru, wynikające z art. 17 tej ustawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1407/10, LEX nr 707983). Nie ulega wątpliwości, że tzw. "skan" dokumentu nie może być uznany za oryginał. Odpis wykonany tą metodą mógłby zaś czynić zadość wymogom wskazanym w treści art. 48 § 3 P.p.s.a., gdyby był poświadczony za zgodność z oryginałem w sposób, o którym mowa w tym przepisie (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 288/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu ponownie wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi, precyzując jednocześnie wspomniany sposób poświadczenia dokumentu. Na marginesie zaznaczyć wypada, że bez wpływu na obowiązek odrzucenia skargi pozostaje to, jak strona ustosunkowała się do wezwania dotyczącego wpisu od skargi. Podobnie ocenić trzeba wniosek strony skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Otóż wedle art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) sąd może wystąpić z takim pytaniem prawnym, jeżeli od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie toczącej się przed nim sprawy. Musi więc powziąć wątpliwość co do konstytucyjności lub legalności aktu normatywnego stanowiącego podstawę orzekania. Tymczasem w ocenie Sądu przepisy zastosowane w niniejszej sprawie tego rodzaju wątpliwości nie budzą. Konieczne bowiem jest, by skarga – lub jakiekolwiek inne pismo wnoszone do Sądu – spełniało wszystkie wymogi formalne służące sprawnemu przebiegowi postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności uzyskaniu całkowitej pewności co do tego, że osoba występująca w imieniu innego podmiotu rzeczywiście jest do tego uprawniona. Zasada skargowości, właściwa dla wszystkich postępowań sądowych, wskazuje zaś, iż uzupełnienie tych braków stanowić musi powinność strony, która domaga się ochrony prawnej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.