I SA/Gl 977/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Bożena Suleja (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. M. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Przedmiotem skargi B.M. w niniejszej sprawie jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia [...] nr [...]. W interpretacji tej organ administracji publicznej stwierdził, iż nieprawidłowe jest stanowisko podatnika m.in. w zakresie skutków podatkowych objęcia udziałów w spółce nabywającej w zamian za udziały lub akcje w spółkach kapitałowych. W piśmie z dnia 19 marca 2013 r. organ interpretacyjny wniósł o zawieszenie postępowania sądowego, wskazując, że w dwóch tożsamych sprawach, dotyczących udziałowców tej samej co skarżący spółki kapitałowej, tj. K.M. (sprawa o sygn. akt I SA/Gl 976/12) oraz J.B. (sprawa o sygn. akt I SA/Gl 960/12) Sąd zawiesił postępowanie z uwagi na występujące w orzecznictwie rozbieżności. W piśmie procesowym z dnia 25 marca 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej nie przychylił się do wniosku organu odwoławczego o zawieszenie postępowania sądowego. Wskazał, iż w kwestii sporu dotyczącego wykładni przepisów o wymianie udziałów trafnie dostrzega się, że analiza literalna art. 24 ust. 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) rodzi pewne wątpliwości, jednak zauważyć należy, że przepisy dotyczące wymiany udziałów wprowadzone zostały do polskiego prawa podatkowego jako implementacja Dyrektywy Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (Dz.U.UE.L. z 2009 r. Nr 310). Podniósł, że sama Dyrektywa nie rozstrzyga w sposób literalny sporu zaistniałego na gruncie polskich przepisów, konieczne jest zatem odwołanie się do celu Dyrektywy, który jest określony przez samą Dyrektywę w punkcie 2 preambuły. Pełnomocnik strony skarżącej przytoczył treść tego punktu w całości i wyraził pogląd, że zbyt rygorystyczne i literalne podejście do przepisów art. 24 ust. 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzi do "zniekształcenia" hamującego rozwój i konkurencyjność, któremu wg preambuły dyrektywa ma zapobiegać. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 4 kwietnia 2013 r. pełnomocnik organu podtrzymał wniosek o zawieszenie postępowania, zawarty w piśmie z dnia 19 marca 2013 r. Podniósł, iż w sprawach tożsamych dotyczących udziałowców tej samej, co skarżący spółki zostały także złożone wnioski o zawieszenie postępowania, a to z uwagi na skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w którym Sąd ten wyraził podgląd przeciwny niż reprezentowany przez organ interpretacyjny. Pełnomocnik wskazał ponadto na polaryzację poglądów wojewódzkich sądów administracyjnych w kwestii będącej przedmiotem rozstrzygania. W toku postępowania Sąd ustalił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1577/12 rozstrzygnął analogiczny, jak w niniejszej sprawie, problem. Od powyższego wyroku wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie została jeszcze rozpoznana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 382/08). Przesłankami zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. są: zależność postępowań w znaczeniu prejudycjalnym oraz to, aby oba postępowania (tu sądowoadministracyjne) pozostawały w toku. Wskazane w tym przepisie zależności polegają na tym, że oczekiwane rozstrzygnięcie, które ma zapaść w innej sprawie, rzutuje na oceny dokonane w sprawie, w której postępowanie zostaje zawieszone. Skład orzekający musi także respektować wymóg jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tożsamych sprawach podatkowych, które dotyczą tego samego podatnika i tego samego stanu faktycznego. Zważyć bowiem należy, że – jak wielokrotnie podkreślał NSA – "w sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w tych, które dotyczą szeroko rozumianego prawa daninowego, zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym" (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08, LEX nr 479145). W świetle orzecznictwa NSA sądy administracyjne działające w państwie prawa, w którym liczy się przede wszystkim stabilność orzecznictwa sądów administracyjnych oraz spójność systemu prawnego, zobligowane są działać adekwatnie do potrzeby ujednolicania praktyki wykładniczej sądownictwa (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 329/11, LEX nr 1068781). Trzeba podkreślić, że w sądownictwie administracyjnym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Fundamentalne znaczenie ma stabilność orzecznicza sądów, trwałość i nienaruszalność prawomocnych wyroków, spójność systemu prawnego i konstytucyjna eliminacja wadliwych aktów normatywnych. Te właśnie względy przemawiają na rzecz zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, w której spór miedzy stronami sprowadza się do wykładni art. 24 ust. 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżącego przepis ten znajdzie zastosowanie także w sytuacji, gdy spółka nabywająca uzyskuje bezwzględną większość praw głosu wskutek nabycia w ramach jednej transakcji, za jaką należy potraktować podjęcie jednej uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki nabywającej – udziałów od wielu udziałowców, z których żaden nie posiada samodzielnie udziałów dających bezwzględną większość praw głosu, lecz tę bezwzględną większość dają udziały wszystkich (bądź części) udziałowców. Zdaniem organu interpretacyjnego natomiast stanowisko skarżącego jest błędne, gdyż spełnienie przesłanek określonych w art. 24 ust. 8a ww. ustawy należy oceniać w odniesieniu do transakcji dokonywanej przez każdego z podatników odrębnie. Kwestia ta została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1577/12, lecz orzeczenie to nie zostało jeszcze poddane kontroli instancyjnej, ponieważ wywiedziona od niego skarga kasacyjna oczekuje na rozpoznanie. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od ww. wyroku będzie miało wpływ zarówno na orzekanie w tej kwestii organów jak i wojewódzkich sądów administracyjnych, co uzasadnia zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – mając także na uwadze względy ekonomiki procesowej, orzeczono jak w sentencji.