I SA/Gl 977/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-10-08

Skład orzekający: Wojciech Gapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, uzasadniony jedynie ogólnym stwierdzeniem o niemożności zapłaty bez poważnego uszczerbku dla potrzeb własnych i rodziny, spełnia przesłanki określone w art. 61 § 3 PPSA, zwłaszcza w kontekście braku przedstawienia dokumentacji potwierdzającej sytuację finansową strony?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ogólnikowe stwierdzenie o niemożności zapłaty bez poważnego uszczerbku dla potrzeb własnych i rodziny, bez przedstawienia dokumentacji potwierdzającej aktualną sytuację finansową, nie spełnia wymogów art. 61 § 3 PPSA, który wymaga rzeczowego uzasadnienia wniosku popartego dowodami. Wykonanie decyzji podatkowej jest odwracalne, a w przypadku uwzględnienia skargi możliwe jest zwrócenie uiszczonej kwoty.
Stan faktyczny
Strona skarżąca J. P. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie podatkowe spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości oraz odpowiedzialność spadkobiercy za zaległości podatkowe. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że zapłata kwoty wynikającej z decyzji nie jest możliwa bez poważnego uszczerbku dla zaspokojenia potrzeb własnych i rodziny. Organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą wysokość zobowiązania spadkodawcy A. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych w kwocie [...] zł i wysokość odsetek za zwłokę naliczonych od dnia otwarcia spadku w łącznej kwocie [...] zł oraz orzekającą o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy J. P. za ww. zaległości podatkowe w łącznej kwocie [...]zł. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że ewentualna zapłata kwoty wynikającej z decyzji nie jest możliwa, bez poważnego uszczerbku dla zaspokojenia potrzeb własnych oraz jej rodziny. Postanowieniem z dnia [...]r. organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "ppsa"), w razie wniesienia skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie, może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części. Stosownie jednak do art. 61 § 3 ppsa odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w myśl art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, które w świetle treści przywołanego już art. 61 § 3 ppsa, polegają na niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173). Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla uwzględnienia wniosku nie jest wystarczające przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku, gdy zaskarżony akt nakłada na stronę skarżącą zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do zachwiania jej funkcjonowania. Skoro strona skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że zapłata kwoty wynikającej z decyzji nie jest możliwa, bez poważnego uszczerbku dla zaspokojenia potrzeb własnych oraz jej rodziny. Na potwierdzenie powyższego nie przedstawiła jednakże jakiejkolwiek dokumentacji, w tym przede wszystkim dokumentacji, która obrazowałaby jej aktualną sytuację finansową, co z kolei powoduje, że Sąd nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13). Nie sposób więc ocenić słuszności twierdzeń strony skarżącej w tym zakresie. Nie jest bowiem możliwe ustalenie, czy powołane we wniosku okoliczności stanowią realne zagrożenie, a jeśli tak, to czy ich wystąpienie może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (zob. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ze swej natury ma charakter odwracalny. W sytuacji bowiem ewentualnego wzruszenia przez sąd decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło