I SO/Gl 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku złożonego przez pełnomocnika A Sp. j. w R. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] Na mocy decyzji, której dotyczy złożony przez pełnomocnika A Sp. j. w R. (dalej: "spółki", "wnioskodawcy") wniosek o wstrzymanie wykonania rozpoznawany w ramach niniejszego postępowania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej także: "organ odwoławczy") – po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach (dalej także: "organu I instancji") z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej lutego i marca 2014 r., orzekając w tym względzie co do istoty, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał kontrolowane rozstrzygnięcie w mocy. Pismem z dnia 31 marca 2021 r. pełnomocnik spółki wniósł o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "Sąd") wykonania przedmiotowej decyzji. Podniósł, że w jego ocenie rozstrzygnięcie wydano z szeregiem naruszeń prawa materialnego oraz procesowego, uzasadniających jej uchylenie. Wskazał przy tym, iż spółka nie jest aktualnie w stanie uregulować zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji w łącznej kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami bez konieczności podjęcia decyzji o likwidacji działalności. Nadto zwrócił uwagę, iż wskutek sytuacji pandemicznej nie jest możliwe prowadzenie działalności w pełnym zakresie, co w sposób istotny rzutuje na przychody osiągane przez spółkę. Ewentualne wykonanie decyzji przekreśliłoby natomiast możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a odbudowa kondycji finansowej może w ogóle nie nastąpić lub też będzie wymagała bardzo długiego okresu czasu. Wobec powyższego zażądał wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na potwierdzenie zasadności podnoszonych we wniosku twierdzeń nie przedstawiono żadnych dokumentów. W dniu 7 maja 2021 r. do tut. Sądu wpłynęła przekazana przez organ odwoławczy skarga na decyzję, której dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. Została ona zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 661/21. W treści skargi bądź jej załączników nie zlokalizowano jednak dokumentów czy oświadczeń mających związek z rozpoznawanym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwane dalej P.p.s.a.), po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przytaczanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W myśl art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem sąd orzeka przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony żądającej wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ to w jej interesie leży sformułowanie wniosku w taki sposób, aby okoliczności w nim powołane wskazywały na zaistnienie co najmniej jednej przesłanki wstrzymania wykonania. Twierdzenia strony winny ponadto znajdować pokrycie w materiałach źródłowych i skonkretyzowanych danych, które w sposób wystarczający obrazowałyby sytuację strony. Brak odniesienia do dokumentacji czyni bowiem niemożliwą pozytywną weryfikację zawartych we wniosku twierdzeń, a w rezultacie przychylenie się do zgłoszonego żądania (por. m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 stycznia 2015 r. o sygn. akt I OZ 1236/14, z dnia 5 grudnia 2014 r. o sygn. akt I OZ/1124/14, z dnia 6 września 2014 r. o sygn. akt II FZ 683/13, z dnia 3 lutego 2011 r. o sygn. akt I OZ 74/11, z dnia 18 marca 2010 r. o sygn. akt II FSK 502/09 i z dnia 29 maja 2009 r. o sygn. akt I FZ 148/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście interpretacji ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji należy stwierdzić, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która "nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego". Z kolei jako trudne do odwrócenia skutki przyjmuje się "takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzednie może nastąpić tylko pod dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków" (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2013, wyd. V). Co istotne, z perspektywy oceny zasadności zgłoszonego żądania, za niewystarczające uznać trzeba samo sygnalizowanie groźby wystąpienia niekorzystnych dla kondycji finansowej strony skutków wykonania decyzji zobowiązującej do uiszczenia określonej należności. W celu stwierdzenia, czy obowiązek uiszczenia określonej kwoty pieniężnej wywołałby konsekwencje wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a., niezbędne okazuje się bowiem umieszczenie tych obaw w kontekście faktycznej sytuacji strony, w szczególności jej zdolności płatniczych. Ustalenia w tym zakresie wymagają z kolei zrekonstruowania sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, co jest możliwe wyłącznie na podstawie kompletnej, spójnej i aktualnej dokumentacji źródłowej. Tymczasem w niniejszej sprawie nie przedstawiono materiałów, na podstawie których można by było dokonać wskazanej wyżej oceny. W związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej nie dostarczono jakichkolwiek dokumentów dokumentów na potwierdzenie tezy, że wykonanie decyzji doprowadziłoby do likwidacji spółki czy też utraty przez nią płynności finansowej. Takich materiałów nie przekazano również wraz ze skargą. Niezależnie od powyższego, zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania decyzji podatkowej z uwagi na mankamenty argumentacji. Po pierwsze, wskazać należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest przez Sąd rozpoznawany w ramach postępowania wpadkowego, w toku którego badaniu podlega wyłącznie kwestia uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie stosownego postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania. Na tym etapie Sąd nie bada słuszności skargi i podniesionych w niej zarzutów, zatem argumentacja pełnomocnika wnioskodawcy odwołująca się do rzekomej wadliwości decyzji podatkowej nie może uzasadniać wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rezultat kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu odwoławczego zostanie bowiem urzeczywistniony w orzeczeniu kończącym postępowanie główne w sprawie sądowoadministracyjnej, która w analizowanym przypadku została zarejestrowana pod sygnaturą akt I SA/Gl 661/20. Po drugie, zaprezentowane przez pełnomocnika wnioskodawcy stanowisko cechuje się znacznym stopniem ogólności i jako takie nie pozwala na zrekonstruowanie rzeczywistego związku pomiędzy wykonaniem decyzji a wystąpieniem szczególnie negatywnych skutków po stronie spółki. W tym kontekście wyjaśnienia wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia przez sąd decyzji podatkowej uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi. Z tego względu strona domagająca się wstrzymania wykonania takiej decyzji jest zobowiązana do wykazania, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II GZ 481/15). W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał zaistnienia takich okoliczności w sposób przekonywujący. W szczególności za niewystarczające w tym względzie uznać trzeba powołanie się na zaistniałą sytuację pandemiczną bez precyzyjnego wyjaśnienia, w jaki sposób wpływa ona na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji stanowiącej przedmiot rozpatrywanego wniosku. Ustalenie zaistnienia negatywnych konsekwencji pandemii w stosunku do kondycji ekonomicznej spółki wymaga przy tym zaprezentowania konkretnego wpływu na osiągane przez nią dochody, z powołaniem na stosowną dokumentację źródłową, której nie dostarczono, pomimo że – jak już wskazano wyżej – pozostaje ona niezbędna do zbadania słuszności zgłoszonego żądania. Wobec powyższego przyjąć trzeba, że wnioskodawca nie dołożył starań, by wykazać spełnienie przesłanek, od których ustawa uzależnia możliwość ewentualnego przychylenia się przez Sąd jego żądaniu. W związku z tym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, tj. o odmowie wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji.