I SO/Gl 6/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za luty, marzec, kwiecień i czerwiec 2008 r. z odsetkami postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało zainicjowane przez J. S. w ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 6 sierpnia 2015 r., który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 12 sierpnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). W jego motywach odnotował, że obecnie utrzymuje się ze świadczenia rentowego do dnia 31 lipca 2016 r. Podniósł jednocześnie, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 1100 zł. Dodatkowo ponosi wydatki z tytułu leczenia, które kształtują się na poziomie od 300 zł do 400 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz pięciorgiem podopiecznych. Skarżący dysponuje lokalem mieszkalnym o pow. 52 m2. Dochody ww. gospodarstwa zdeklarowano w łącznej kwocie 4.860,60 zł brutto. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że środki pieniężne, które otrzymuje z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej – pogotowia rodzinnego nie wchodzą w skład dochodu rzeczonego gospodarstwa. Przy formularzu nadesłano dokumenty źródłowe obrazujące część wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych, informując, że niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni lub w wyznaczonym zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Jednocześnie referendarz zobowiązał pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądem w imieniu J. S.. Wezwano go nadto do uzupełnienia informacji w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia. W obu przypadkach zakreślono siedmiodniowy termin. Przesyłka sądowa, zawierająca ww. wezwania, została doręczona adresatowi w dniu 2 września 2015 r. Mocą zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 2 września 2015 r. w repertorium tegoż wydziału zarejestrowano skargę J. S. na decyzję organu podatkowego, o której mowa w komparycji niniejszego postanowienia. Do skargi dołączono pełnomocnictwo oraz akta administracyjne sprawy. Tym samym zarządzeniem Przewodniczący dołączył tak zarejestrowaną sprawę do niniejszych akt z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 8 września 2015 r., nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia, pełnomocnik wnioskodawcy, ustosunkowując się do wezwania referendarza, podkreślił w pierwszej kolejności, że pełnomocnictwo procesowe dołączył do skargi. Pełnomocnik zwrócił się nadto o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o jeden tydzień. Zarządzeniem z dnia 15 września 2015 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek pełnomocnika i przedłużył ww. termin o 7 dni, liczony od doręczenia zarządzenia. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi w dniu 22 września, tym samym przedłużony termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w dniu 29 września 2015 r. Przed upływem tego terminu, tj. w dniu 16 września 2015 r. pełnomocnik przesłał do Sądu plik dokumentów źródłowych tytułem uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W oparciu o tak nadesłane dokumenty, mając na uwadze również te, które zostały uprzednio dołączone do druku PPF ustalono, co następuje. Aktualnie dochód wnioskodawcy i jego żony kształtuje się na poziomie około 4.780,34 zł netto. Budżet tego siedmioosobowego gospodarstwa domowego powiększany jest o kwotę 5000 zł z tytułu świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania podopiecznych. Stałe miesięczne wydatki oszacowano na kwotę około 1.100,00 zł, w tym opłaty za zużycie gazu, energii elektrycznej; koszty ubezpieczenia wnioskodawcy i jego żony oraz domu; koszty usług telekomunikacyjnych oraz czynsz za mieszkanie. Wnioskodawca udokumentował stosownymi umowami, że wraz z żoną opłacają miesięcznie raty z tytułu dwóch kredytów konsumpcyjnych zaciągniętych na łączna kwotę 3.550,05 zł. Wnioskodawca i jego żona posiadają trzy rachunki bankowe; właścicielką dwóch z nich jest M. S. (żona). Wpis sądowy od skargi, do której odnosi się niniejsze postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynosi 500 zł. Równolegle z niniejszą prowadzone są jeszcze dwa inne postępowania z wniosków J. S. Łączna wartość wpisów sądowych od skarg wynosi 1500 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 199 P.p.s.a, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątek od obowiązku partycypacji w kosztach sądowych przewiduje art. 239 omawianej ustawy, który jednakowoż nie ma zastosowania w tym przypadku. J. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (patrz rubryka nr 4 druku PPF), a co za tym idzie, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 P.p.s.a. Wniosek taki, na gruncie art. 243 § 1 P.p.s.a. może być rozpoznany przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wziąwszy więc pod uwagę przytoczoną wyżej przesłankę zastosowania dobrodziejstwa procesowego, jakim jest przyznanie prawa pomocy, w konfrontacji ze zgromadzonym materiałem źródłowym uznano, że wnioskodawca nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych. Co do zasady, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy polega na zestawieniu z jednej strony dochodów w gospodarstwie domowym wnioskodawcy, pomniejszonych o stałe niezbędne wydatki, a z drugiej, przewidywanych kosztów sądowych związanych z udziałem tegoż wnioskodawcy. Pierwsza z wartości kształtuje się na poziomie 8.680,34 (1.240,04 zł na osobę). Przewidywane koszty sądowe, rozłożone w czasie z uwagi na specyfikę postępowania i ilość spraw zarejestrowanych w Sądzie, stanowią kwotę około 850 zł, wszak jedynie przy założeniu, że skarga J. S. zostanie oddalona. Na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się natomiast do kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Dokonawszy zestawienia tych dwóch wartości rozpoznający wniosek uznał, że dochody wnioskodawcy i jego małżonki pozwolą na partycypację w kosztach sądowych sprawy związanej z niniejszym wnioskiem, jak również w dwóch pozostałych sprawach w tut. Wydziale Sądu. Należy przy tym odnotować, że zgodnie z utartym stanowiskiem Naczelnego Sąd Administracyjnego, do stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, nie zalicza się kosztów związanych z zobowiązaniami o charakterze cywilnoprawnym (przykładowo patrz postanowienia: z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 117/14; z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II OZ 919/12; z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/14; z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I FZ 462/09; wszystkie dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Z tych względów, dokonując ww. zestawienia, nie uwzględniono po stronie niezbędnych wydatków pozycji, które odnoszą się do zobowiązań kredytowych wnioskodawcy. Z kolei na potrzebę rozpoznania wniosku, do dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy zaliczono m.in. świadczenie wypłacane na pokrycie kosztów utrzymania podopiecznych. Na gruncie zgromadzonych w tej sprawie dokumentów nie sposób zaprzeczyć hipotezie, że świadczenia te w znacznej części współkształtują sytuację materialną wnioskodawcy i jego żony. Za przyjętym w tej sprawie rozstrzygnięciem przemawia nadto fakt, że banki pozytywnie oceniły zdolność zaciągania zobowiązań przez wnioskodawcę i jego małżonkę skoro na jednym z rachunków bankowych posiadają limit zadłużenia do kwoty 4000 zł. Co więcej, dochody które uzyskują pozwalają im na wsparcie osoby trzeciej, która w świetle oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu, nie wchodzi w skład osobowy gospodarstwa domowego (patrz "przelew własny" na rzecz J. S. na kwotę 270 zł z dnia 13 lipca 2015 r.). Odnośnie tej okoliczności należy także zaznaczyć, iż na podstawie tytułu tej transakcji stwierdzono, że M. S. (żona wnioskodawcy) jest współposiadaczem rzeczonego rachunku, a mimo to nie przedłożono wyciągów z tego konta. Mając powyższe na uwadze, rozpoznający wniosek stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia w jego przypadku przesłanki przyznania prawa pomocy płynącej z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.