II SA/Gl 1012/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-03-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, wydanego w związku z odmową przyznania prawa pomocy, może zostać uwzględniony w przypadku wykazania przez stronę pogorszenia jej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, nawet jeśli jest ono prawomocne, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych. W przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, istotne jest wykazanie przez stronę pogorszenia jej sytuacji finansowej, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zmienionym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2012 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący argumentował, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu i wskazał na pozytywne rozstrzygnięcie w podobnej sprawie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2012 r. w ten sposób, że zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 1012/12 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 1012/12 w ten sposób, że zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 1012/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego J. W. dotyczący przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 1141/12 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie J. W. na powyższe postanowienie.
Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. skarżący J. W. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazał, że z powodu utrzymującej się złej sytuacji finansowej nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi i jednocześnie podniósł, że
w sprawie o sygn. akt II SA/GL 972/12 Sąd Administracyjny przychylił się do jego wniosku przyznając mu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie Sądu powyższe pismo stanowiło wniosek o zmianę ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2012 r. poprzez zwolnienie z kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Dokonując oceny okoliczności podnoszonych przez skarżącego we wniosku o zmianę postanowienia z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 1012/12 i przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych stwierdzić trzeba, że skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa
i osobista uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę tego postanowienia.
W szczególności należy wziąć pod uwagę okoliczności i dokumenty przedstawione przez skarżącego na żądanie Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/GL 972/12. We wskazanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r.
sygn. akt II OZ 1114/12 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gliwicach z dnia 15 października 2012 r. oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy
i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając wniosek Sąd na podstawie przedstawionych przez skarżącego na wezwanie Sądu dokumentów doszedł do przekonania, że jego obecna sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Do sprawy o sygn. akt II SA/GL 972/12 skarżący dołączył dokumenty z których wynika, że prowadzi on wraz z żoną i synami wspólne gospodarstwo domowe uzyskując łączny dochód w wysokości około 2.000,00 złotych miesięcznie, w tej kwocie mieści się wynagrodzenie netto M. W. oraz dopłaty z funduszy europejskich. Zarówno Sąd orzekający w sprawie II SA/GL 972/12
jak i obecnie orzekający skład podziela stanowisko skarżącego, że sytuacja dorosłego syna N. W. uległa zmianie i nie można obecnie wynagrodzenia uzyskiwanego przez niego ze stosunku pracy łączyć z dochodami gospodarstwa domowego skarżącego. Wydatki na utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego, takie jak: zakup energii elektrycznej, dostawa wody, wywóz śmieci, węgiel i drewno w okresie zimowym, składki
na ubezpieczenie społeczne rolników, składki na ubezpieczenie gospodarstwa rolnego
i ubezpieczenie samochodu, podatek od nieruchomości, podatek rolny, lekarstwa oraz koszty związane z edukacją najmłodszego syna K. W., wynoszą miesięcznie około 800 złotych miesięcznie, stąd też kwota, jaką dysponuje skarżący, tj. około 1.200 złotych miesięcznie, jest na tyle niska, biorąc pod uwagę czteroosobowe gospodarstwo domowe, że pozwala to na przyjęcie, że skarżący nie jest zdolny ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Trudną sytuację finansową strony potwierdza również fakt, że zalega
on z płatnościami za zakup energii elektrycznej, wszczęte zostało również postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
W świetle całokształtu wskazanych okoliczności, w szczególności mając na względzie dokumenty i oświadczenie przedstawione przez wnioskodawcę w sprawie o sygn. akt II SA/GL 972/12 należy uznać, że istnieją podstawy do uwzględnienia złożonego przezeń wniosku w całości i zwolnienia go z kosztów sądowych. Zestawiając bowiem poziom wydatków strony z wysokością uzyskiwanego dochodu stwierdzić można, że strona może mieć znaczące trudności w zdobyciu dodatkowych środków na zaspokojenie innych, poza wydatkami związanymi z codziennym utrzymaniem, potrzeb w tym uiszczenia wpisu od skargi.
W konsekwencji należy przyjąć, że istnieją podstawy do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 ustawy p.p.s.a. uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym (w związku z treścią art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło