II SA/Gl 1066/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-03-20

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Andrzej Matan, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać właścicielom budynku usunięcie nieprawidłowości w trybie art. 66 Prawa budowlanego, gdy stan zagrożenia wynika z samowolnie prowadzonych robót budowlanych przez inwestora, czy też powinien zastosować tryb postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego i skierować nakazy do inwestora?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać właścicielom budynku usunięcia nieprawidłowości w trybie art. 66 Prawa budowlanego, jeśli stan zagrożenia wynika z samowolnie prowadzonych robót budowlanych przez inwestora. W takiej sytuacji właściwym jest tryb postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego, a nakazy powinny być skierowane do inwestora jako sprawcy samowoli budowlanej. Przekształcenie postępowania naprawczego w postępowanie na podstawie art. 66 Prawa budowlanego i obciążenie obowiązkiem właścicieli budynku jest wadliwe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom budynku doprowadzenie ściany szczytowej do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie wykutych bruzd. W trakcie robót budowlanych prowadzonych w sąsiednim budynku przez inwestora (Gminę B.), doszło do uszkodzenia ściany szczytowej budynku skarżących. Organy nadzoru budowlanego początkowo prowadziły postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, nakładając obowiązki na inwestora, jednak następnie, pod wpływem wytycznych organu odwoławczego, zmieniły podstawę prawną na art. 66 Prawa budowlanego i obciążyły obowiązkiem skarżących. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na niewłaściwe zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego zamiast art. 50-51 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. W., E. L., J. O., K. P. i J. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych oraz na rzecz skarżącej A. W. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B (dalej: PINB) decyzją z dnia [...] r. nr [...] znak: [...], nakazał współwłaścicielom budynku nr [...] przy ul. [...] w B., tj. A.B, E. i A. L, K. i J. P oraz J. O. (dalej: współwłaściciele) doprowadzenie budynku położonego przy ul. [...] w B. w części obejmującej ścianę szczytową budynku znajdującą się od strony południowej (od strony sąsiedniego budynku oznaczonego nr [...]) do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie wykutych bruzd o wymiarach około 1,5 m x 3,6 m na poziomie I piętra budynku nr [...] oraz 1,5 m x 1,0 m na poziomie II piętra w/w budynku cegłą lub betonem w sposób zapewniający odpowiednią nośność ściany, w terminie do [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji PINB przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz poczynione w jego wyniku ustalenia. Pismem z dnia [...] r. wyżej wymienieniu współwłaściciele budynku nr [...] zwrócili się do PINB z wezwaniem do natychmiastowego wstrzymania prac budowlanych w budynku nr [...] , wskazując na powstanie zagrożenia katastrofą budowalną budynku nr [...] przy ul. [...] . Do akt sprawy załączona została decyzja nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta B. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę A (dalej: A), obejmującego przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalno-usługowego na budynek mieszkalny wielorodzinny na działkach nr [...], [...] przy ul. [...] [...] , obręb [...] w B. wraz z zatwierdzonym nią projektem budowlanych. Ponadto załączona została kopia oświadczenia kierownika budowy o podjęciu obowiązku kierowania robotami budowlanymi oraz kopia stron nr 1, 5, 11 i 13 dziennika budowy nr [...]. W w/w dzienniku budowy odnotowano niezgodności stanu faktycznego z projektem budowlanym, a także naruszenie ściany szczytowej budynku sąsiedniego, co skutkowało nakazem wstrzymania prac w tym rejonie przez Starszego Inspektora Nadzoru Inwestorskiego ("w związku z zaistniałą sytuacją, naruszeniem ściany szczytowej sąsiedniego budynku nakazuję wstrzymać prace w tym rejonie. Zalecam wykonywać roboty w rejonie: klatki schodowej oraz pionu mieszkań sąsiadujących z budynkiem przy ul. [...] [...] bez użycia narzędzi udarowych. Otwory w elementach żelbetowych wycinać metodami bezudarowymi" - wpis z dnia [...] r.). W dniu [...] r. PINB przeprowadził kontrolę budowy przy ul. [...] [...] w B. . Przedmiotowy obiekt to budynek mieszkalno- usługowy konstrukcji tradycyjnej, murowany, pięciokondygnacyjny zdrewnianym dwuspadowym dachem, krytym papą i blachą. Obiekt posiada żelbetowe stropy i żelbetową, monolityczną klatkę schodową. Zlokalizowany jest w zwartej zabudowie. Do akt sprawy została załączona opinia techniczna sporządzona na zlecenie A. B. przez mgr inż. M. B., dotycząca wpływu na budynek przy ul. [...] [...] robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] [...] c. Z pkt 5 przywołanej opinii (podsumowanie - wnioski) wynika, iż prace budowlane prowadzone na ścianie konstrukcyjnej budynku nr [...] mają charakter chaotyczny, przypadkowy. Naruszają konstrukcję ściany i osłabiają zamocowane w niej schody wspornikowe kamienne. Konieczne jest przerwanie robót i uzupełnienie uszkodzonej ściany. Niezbędne jest dokładne sprawdzenie stabilności naruszonych kamiennych stopni wspornikowych i ich stabilizacja. W wyniku prowadzonych prac nastąpiła utrata walorów elementów wykończeniowych budynku. Na skutek robót remontowo-budowalnych kanały wentylacyjne zostały poprowadzone w sposób niedopuszczalny z Prawem budowlanym i naruszeniem prawa własności. PINB przeprowadził w dniu [...] r. oględziny robót budowlanych prowadzonych w budynku nr [...] przy ul. [...] , podczas których ustalono, iż "(...) w ścianie od strony budynku nr [...] w ramach robót budowalnych na II piętrze wykuta została częściowo na pow. - 1,5 x 1,0 m oraz na I piętrze ściana wykuta została na pow. 1,5 x 3,6 m. W związku z tym że ściana w której prowadzone były (...) roboty okazała się ścianą budynku sąsiedniego - roboty zostały przerwane. (...) Dokonano oględzin ściany budynku nr [...] usytuowanej od strony bud. [...] . Stwierdza się, że na poz. I p. przebiegają włoskowate rysy tynku, a na poz. II p. rysy skurczowe pęknięć tynku. (.,.)". Pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie robót budowlanych w budynku przy ulicy [...] [...] w B. polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalno - usługowego na budynek mieszkalny wielorodzinny na działkach nr [...] i [...] , prowadzonych na podstawie decyzji nr [...] Prezydenta Miasta B. wydanej w dniu [...] r., znak: [...] , w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał inwestorowi, tj. A z siedzibą w B., prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalno - usługowego na budynek mieszkalny wielorodzinny na działkach nr [...] [...] w pasie szerokości 3 m wzdłuż ściany znajdującej się miedzy budynkami nr [...] i [...] przy ul. [...] w B. z uwagi na możliwość wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowalnych na I i II piętrze budynku nr [...] przy ul. [...] w B. naruszających ścianę budynków [...] i [...] tej ulicy, zwłaszcza pod kątem spełnienia podstawowych wymagań bezpieczeństwa konstrukcji obu przylegających budynków. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. W dniu [...] r. do siedziby powiatowego organu nadzoru budowlanego wpłynęła ekspertyza techniczna robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] [...] w B. opracowana przez mgr inż. M. K.. W w/w ekspertyzie stwierdzono, że "Prace rozbiórkowe prowadzone w budynku przy ul. [...] [...] wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i ich realizacja nie naruszyła konstrukcji budynku [...] w zakresie stwarzającym zagrożenie zniszczenia budynku lub jego części, bądź spowodowania katastrofy budowlanej. Nadmierna rozbiórka ściany szczytowej nastąpiła w wyniku omyłki pracowników mylnie przyjmujących odniesienie pomiaru grubości ściany budynku [...] do już wcześniej wykonanej wnęki (...) w zamkniętym pomieszczeniu. Prace rozbiórkowe nie naruszyły osadzenia stopni schodów i nie są powodem licznych drobnych spękań w klatce schodowej. Brak spękań nad stopniami schodów w szerokości bruzdy - 130 cm - miejsce przewiertu (...) świadczy o mocnym i nienaruszonym osadzeniu stopni schodowych. Biorąc pod uwagę zachowanie zasady nienaruszenia budynku granicznego przez ścianę (budynek [...] ) i usunięcie szkód spowodowanych prowadzonymi robotami rozbiórkowymi należy dokonać zamurowania powstałej wnęki z zachowaniem grubości ściany istniejącej przed rozbiórką. Prace należy wykonać na poziomie I i II piętra. Na powyższe prace należy wykonać rysunek konstrukcyjno - budowlany szczegółowy, opisujący metodę wykonania prac. Należy zwrócić uwagę na istniejącą w ścianie instalację elektryczną - prace prowadzić tak (aby) jej nie uszkodzić. Wszelkie uszkodzenia wynikające z przewiertu i odkrywek w budynku nr [...] naprawić.“. Na rysunku załączonym do ekspertyzy przedstawiono sposób zamurowania wnęki w ścianie budynku. Zalecono, aby mur wykonać z cegły pełnej na zaprawie cementowo - wapiennej. W celu zapewnienia współpracy starej części ściany z nową domurowaną należy zastosować "kotwy chemiczne" i zbrojenie poziome, co zapewni stabilność i współdziałanie konstrukcji ściany istniejącej z zamurowaniem. Prace do wykonania wskazano na poziomie I i II piętra. W budynku nr [...] zalecono wykonać ścianę wnęki z cegły pełnej na zaprawie cementowo - wapiennej o grubości minimum 12 cm. Pomiędzy ścianami budynku [...] i [...] ma pozostać dylatacja grubości 5 mm. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał inwestorowi A działającej w imieniu Gminy B. wykonanie wskazanych w "Ekspertyzie technicznej robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] [...] " opracowanej przez mgr inż. M. K., tj.: 1) zamurowanie powstałych wnęk w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] [...] wykutych na I i II piętrze od strony budynku ul. [...] [...] ze szczególną ostrożnością z uwagi na istniejącą w ścianie instalacje elektryczną; 2) wykonanie zgodnie z technicznymi warunkami ściany z cegły pełnej, tj. ściany wnęki na I i II piętrze - z cegły pełnej na zaprawie cementowo - wapiennej grubości 12 cm, pozostawiając dylatację pomiędzy budynkami [...] i [...] grubości 5 mm; 3) naprawienie wszelkich uszkodzeń wynikających z przewiertu i odkrywek w budynku nr [...] wykonanych na potrzeby ekspertyzy technicznej - w terminie do dnia [...] r. Dnia [...] r. przeprowadzone zostały oględziny, podczas których stwierdzono, że na II piętrze została wykuta bruzda pod stropem III p. o wym. 1,5 x 80 cm w której widoczne są 4 przewody, 2 wentylacyjne i 2 spalinowe. Bruzda gr. 25 cm obejmuje ścianę budynku sąsiedniego. Bruzdy są zlokalizowane w ścianie budynku [...] (lico tej ściany}. 2 przewody wentylacyjne prowadzone od 1 i II p. Przewody spalinowe prowadzone od I i II p. Na I piętrze w wykutej bruździe, której sprawa objęta jest odrębnym postępowanie widoczne są dwa przewody (wentylacyjny i spalinowy) w suficie. Zarządca obiektu oświadcza, że przewody (2 wentylacyjne i 2 spalinowe) zostały wybudowane w latach poprzednich - nie są budowane w ramach obecnie trwającego remontu. (...). Zawiadomieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] [...] w B. , polegających na budowie czterech przewodów kominowych (dwóch wentylacyjnych i dwóch spalinowych) bez pozwolenia na budowę. Do akt sprawy załączona została decyzja z dnia [...] r. Prezydenta Miasta B. udzielająca pozwolenia na przebudowę wewnętrznej instalacji gazu, dobudowę przewodów kominowych oraz prace budowlane związane z rozbiórką i wykonaniem nowych ścian na III piętrze w budynku przy ul. [...] [...] w B. oraz projekt przebudowy instalacji gazowej i projekt dobudowy kominów. Postanowieniem z dnia [...] r. organ powiatowy nakazał przedłożenie ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z budową przewodów kominowych w ścianie budynku przy ul. [...] [...] graniczącej z budynkiem przy ul. [...] [...] na poziomie II piętra ze wskazaniem czy wykonane roboty budowlane związane z budową tych przewodów kominowych spełniają kryteria określone w art. 5 ustawy - Prawo budowlane, w tym czy zapewniono bezpieczeństwo użytkowania i określeniem sposobu naprawy i doprowadzenia wykonanych w/w robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Powyższe postanowienie zostało uchylone przez ŚWINB postanowieniem z dnia [...] r. ŚWINB decyzją z dnia [...] r., znak [...] uchylił decyzję powiatowego organu nadzoru budowlanego nr [...] z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej Instancji. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. robót budowlanych związanych z budową przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] [...] "(...) Stwierdzono, że na poziomie I piętra wybudowane zostały 2 przewody w ścianie sąsiedniego budynku ul. [...] [...] , na II p. biegną 4 przewody. Na dachu stwierdzono, że w ścianie granicznej zlokalizowanych jest 6 przewodów. (...)", W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny, podczas których "Dokonano oględzin ściany budynku [...] objętej prowadzonymi robotami budowlanymi i ściany szczytowej bud. [...] uszkodzonej w trakcie w/w robót. Oględziny przeprowadzono, celem ustalenia uszkodzeń od strony budynku [...] . Stwierdzono, że w miejscach wykutych pasów bruzd od strony [...] w ścianie bud. [...] w pionie klatki schodowej. (...) tynk ściany jest spękany włoskowato. Nie widać ukośnie biegnących pęknięć. Podczas oględzin pasów bruzd można domniemywać, Iż częściowo widoczne są stopnie biegu schodów kamiennych klatki [...] .". Pismem z dnia [...] r. mgr inż. M. K. uzupełnił ekspertyzę z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał A doprowadzenie budynku położonego przy ul. [...] [...] w B. w części obejmującej ścianę szczytową budynku znajdującą się od strony południowej (od strony sąsiedniego budynku oznaczonego nr [...] ) oraz budynku położonego przy ul. [...] [...] w B. w części obejmującej ścianę szczytową budynku znajdującą się od strony północnej (od strony sąsiedniego budynku oznaczonego nr [...] ) do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykutych bruzd o wymiarach około 1,5 m x 3,6 m na I piętrze budynku nr [...] oraz 1,5 m x 1,0 m na II piętrze w/w budynku, z zachowaniem przerwy dylatacyjnej pomiędzy budynkami nr [...] i [...] przy ul. [...] . Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. znak: [...] uchylił powyższą decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując na konieczność załatwienia sprawy w trybie art 66 Pr. bud. Decyzją z dnia [...] r. PINB nakazał współwłaścicielom budynku nr [...] przy ul. [...] w B. , doprowadzenie budynku położonego przy ul. [...] [...] w części obejmującej ścianę szczytową budynku znajdującą się od strony południowej (od strony sąsiedniego budynku oznaczonego nr [...] ) do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie wykutych bruzd o wymiarach około 1,5 m x 3,6 m na poziomie I piętra budynku nr [...] oraz 1,5 m x 1,0 m na poziomie II piętra w/w budynku cegłą lub betonem w sposób zapewniający odpowiednią nośność ściany. ŚWINB decyzją z dnia [...] r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji wskazując, że już w swojej poprzedniej decyzji z dnia [...] r. udzielił wiążących organ powiatowy wytycznych odnośnie konieczności załatwienia sprawy w trybie art. [...] Pr. bud. Decyzją z dnia [...] r. decyzją nr [...] znak: [...] PINB nakazał współwłaścicielom budynku nr [...] doprowadzenie budynku położonego przy ul. [...] [...] w B. w części obejmującej ścianę szczytową budynku znajdującą się od strony południowej (od strony sąsiedniego budynku oznaczonego nr [...] ) do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie , wykutych bruzd o .wymiarach około 1,5 m x 3,6 m na poziomie I piętra budynku nr [...] oraz 1,5 m x 1,0 m na poziomie II piętra w/w budynku cegłą lub betonem w sposób zapewniający odpowiednią nośność ściany, w terminie do [...] r. Roboty budowlane jw. należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń.  Od tej decyzji współwłaściciele budynku nr [...] wnieśli odwołanie wskazując na rażące naruszenie art. [...] ust. 1 pkt. 1 pr. bud. ze względu na jego zastosowanie oraz rażące naruszenie art. 50 ust. 1 pkt. 2 i art. 51 ust. 1 pkt. 1 oraz 52 pr. bud. poprzez pominiecie tych przepisów. Wskazano także na naruszenie art. 6, 7, 8 i 104 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania generalnie zakwestionowano przyjęty tryb postępowania, określony w art. [...] ust. 1 pr. bud., skoro PINB wcześniej wydał kilka rozstrzygnięć podejmowanych w trybie postępowania naprawczego i nakazujących A , sprawcy samowoli budowlanej, przywrócenie budynku do stanu poprzedniego. W odwołaniu zwrócono uwagę na to, że ewentualna przeszkoda jak mogła zachodzić, a więc brak zgody współwłaścicieli budynku nr [...] na przeprowadzenie przez A koniecznych robót budowlanych, nie zachodzi, bowiem zgodę taką wyrazili. Początkowo, ze względu na brak rzetelnego projektu naprawy, zgoda ta miała charakter warunkowy. Natomiast przed wniesieniem odwołania od decyzji PINB z [...] r., w której nakaz wykonania określonych robót, był skierowany do A , złożyli oświadczenie o wyrażeniu zgody. Fakt ten został pominięty przez organ odwoławczy. Zdaniem odwołujących się, w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB ustalił bezspornie, że stan budynku [...] nie jest następstwem zużycia technicznego obiektu, ale samowoli budowlanej dokonanej przez A w 2002 r. oraz odstępstwem od zatwierdzonego w 2014 r. projektu przebudowy i remontu budynku [...] . Wobec tego, w sytuacji w której pierwotnie prowadzono postępowanie naprawcze w trybie art. 51 pr. bud., a następnie postępowanie na podstawie art. [...] ust. 1 pr. bud., doszło do wykreowania nowej sprawy administracyjnej ze względu na odmienny przedmiot i podmioty. Kwestionowaną decyzję wydano zatem w innej sprawie, aniżeli wcześniej prowadzona. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] r. [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu spełnienia obowiązku i wyznaczeniu w to miejsce nowego terminu do [...] r. w pozostałej części postanowił utrzymać ją w mocy. W pierwszym rzędzie organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść art. [...] ust. 1 pr. bud., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis ten, zdaniem ŚWINB, nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 pr. bud. Adresatem decyzji wydanej na tej podstawie może być wyłącznie podmiot wskazany w art 61 ustawy, czyli właściciel lub zarządca budynku, albowiem te podmioty są zobowiązane do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z tego też powodu wszelkie nakazy dotyczące utrzymania budynku w odpowiednim stanie technicznym winny być adresowane do właściciela lub zarządcy, który z kolei może - przed sądem powszechnym w procesie cywilnym - domagać się naprawienia szkody od podmiotu, który uznaje za sprawcę szkody. Przywołano wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016r., II SA/Łd 559/16 z dnia 9 grudnia 2016r., gdzie stwierdzono: Nie ma znaczenia, czy stan techniczny obiektu pogorszył się w związku z budową obiektu wielokondygnacyjnego na sąsiedniej działce czy też jest następstwem złego nim zarządzania lub czynników innego rodzaju, Na właścicielu obiektu spoczywa bowiem obowiązek dbania o jego należyty stan techniczny, a w razie jego pogorszenia usunięcia nieprawidłowości, jeżeli natomiast okaże się, że uszkodzenia spowodowane są działaniami osób trzecich, to właścicielowi przysługują roszczenia dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. Ponadto, organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art, 66 ust 1 pr. bud., nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla żyda lub zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Nie wyjaśnia również, dlaczego obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, Wreszcie - nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do stanu niezgodnego z przepisami Natomiast ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów, jest wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości (tak: WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 22 maja 2012r,, sygn, akt IISA/01210/12). Decyzje podejmowane na podstawie art. [...] ust 1 pr. bud. należą do kategorii aktów związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawiony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Sam fakt stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań, w tym wydania decyzji administracyjnej określającej zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego nie jest uzależnione od użytkowania budynku czy jego opróżnienia z zaprzestaniem użytkowania, a stanowi konsekwencję obowiązku nałożonego na zarządcę oraz właściciela obiektu budowlanego wart. 61 ust 1 pr. bud., którym jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywaniem go w należytym stanie technicznym i estetycznym - art. 61 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (tak: WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1468/13). Jak podnosi się w doktrynie prawa administracyjnego odnośnie art 66 ust 1 pkt 1 pr. bud., pierwszą z przesłanek jego zastosowania jest stwierdzenie przez właściwy organ, że dany obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Do przyjęcia, że przesłanka ta wystąpiła, nie jest konieczne stwierdzenie, że określone zagrożenie już występuje i ma charakter bezpośredni. Wystarczające jest ustalenie potencjalnego zagrożenia, oczywiście na tyle prawdopodobnego i poważnego, iż wymaga niewątpliwie wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu. Zastosowanie określenia, że obiekt "może zagrażać", niesie w sobie element uznaniowości organu. To od oceny, a w tym także uznania organu, zależy, czy zdecyduje się on na zastosowanie normy określonej w art 66 ust 1 pkt 1. Z tego względu decyzja wydana na omawianej podstawie musi zawierać pełne uzasadnienie zarówno w kwestii zaistnienia przesłanki, jak i orzeczonego nakazu, tj. wskazania skonkretyzowanych obowiązków adresata decyzji, odpowiadających stwierdzonym nieprawidłowościom, adekwatnym do danej przesłanki. (A. Kosicki, [w:] M. Wierzbowski, A. Plucińska-Filipowicz, (red.) Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 2, W-wa 2016 s. 641). W ocenie ŚWINB, podjęte nakazy są adekwatne do stwierdzonych naruszeń, wydane w oparciu obszerny i należycie rozpatrzony materiał dowodowy, w szczególności zaś o ekspertyzy techniczne, a także własną wiedzę techniczną organu I instancji. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji powinien rozstrzygać we własnym zakresie (por. Wyrok WSA w Olsztynie sygn. Ii SA/Ol 323/08 z dnia 26 sierpnia 2008r. oraz wyrok WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 351/07 z dnia 18 grudnia 2007 r.). W skardze z [...] r., współwłaściciele (dalej: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika, podnieśli zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez niewłaściwą wykładnię i bezzasadne zastosowanie w rozstrzyganej sprawie oraz art. 50 ust. 1 pkt. 2 i 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt. 1 i art. 52 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie w sprawie jako właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto wskazali na   naruszenie przepisów postępowania- które miało istotny wpływ na wynik, a w szczególności art. 6, 7, 8, 80,139 k.p.a. W oparciu o te zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o wstrzymanie wykonania w całości decyzji z powodu zachodzącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i zasądzenie kosztów postępowania. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu skargi, w toku prowadzonego postępowania ustalono, że ściana szczytowa budynku skarżących położonego w B. przy ul. [...] [...], znajdująca się od strony południowej (od strony sąsiedniego budynku oznaczonego nr [...] ) została naruszona na poziomie I i II piętra w trakcie robót budowlanych prowadzonych w ścianie budynku [...] , stanowiącego własność Gminy B. będącego w zarządzie A w B. (A). Roboty budowlane zostały wykonane przez A niezgodnie z warunkami wydanych pozwoleń na budowę określonych w decyzjach Prezydenta Miasta B.: pierwszej z [...] r. dotyczącej dobudowania komina do ściany wewnętrznej budynku A [...] i następnej z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę A obejmującego przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku nr [...] . Samowola budowlana polegała na poprowadzeniu rur kominowych i wentylacyjnych z budynku [...] częściowo w ścianie budynku [...] (stanowiącego własność skarżących), częściowej likwidacji i szczeliny dylatacyjnej dzielącej oba budynki, wykuciu w ścianie budynku [...] na I i II kondygnacji głębokich, sięgających mocowania schodów wnęk w celu montażu rur kominowych i wentylacyjnych dla obsługi budynku [...] . Powyższe roboty wykonywane były przez inwestora w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniach na budowę. Kanały kominowe i wentylacyjne przeprowadzono niezgodnie z Prawem budowlanym, z naruszeniem prawa własności i w sposób powodujący zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co dotyczy wszystkich osób korzystających z klatki schodowej w budynku [...] . Roboty spowodowały bowiem naruszenie konstrukcji zewnętrznej ściany nośnej i osłabiły stabilność zamocowanych w niej kamiennych schodów wspornikowych utrzymywanych wyłącznie masą ściany, która w istotny sposób została pomniejszona wskutek bezprawnych działań A . Roboty budowlane prowadzone przez inwestora w ścianie budynku [...] , wstrzymane postanowieniem PINB, nie zostały zakończone. Powyższy stan faktyczny spowodował wdrożenie przez organ nadzoru budowlanego I instancji postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, skutkującego I wstrzymaniem robót budowlanych, nakazaniem A sporządzenie ekspertyzy technicznej; oraz wydaniem decyzji nakazującej A wykonanie wskazanych w ekspertyzie technicznej robót mających na celu doprowadzenie budynku nr [...] w części obejmującej ścianę szczytową znajdującą się od strony południowej graniczącej z budynkiem [...] oraz ścianę szczytową budynku nr [...] znajdującą się od strony północnej graniczącej z budynkiem [...] do stanu poprzedniego. Decyzje wydane przez organ nadzoru budowlanego I instancji w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego były wielokrotnie weryfikowane w administracyjnym toku instancji. W decyzji z dnia [...] r. ŚWINB uchylił decyzję organu I instancji wydaną w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz udzielił organowi I instancji wiążących wytycznych odnośnie konieczności załatwienia sprawy w trybie art. [...] Prawa budowlanego. Efektem udzielonych wytycznych i dokonanej wykładni prawa jaka ma mieć zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy było ostateczne rozstrzygnięcie sprawy przez organy nadzoru budowlanego obu instancji w trybie art. [...] ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Niewłaściwy stan ściany szczytowej w budynku [...] , powodujący możliwość utraty stabilności schodów, nie jest spowodowany niewłaściwym użytkowaniem czy też brakiem aktywności współwłaścicieli w zakresie przeprowadzania bieżących konserwacji i napraw. Budynek nr [...] jest zadbany, konserwowany, posiada wszystkie wymagane przepisami prawa budowlanego badania techniczne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, zamieszczenie art. [...] Prawa budowlanego w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu, o którym mowa w i przepisie (vide: wyroki NSA z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. IIOSK1279/11. Lex nr 1291888, Iz dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 1980/09, Lex nr 952992, z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. BI OSK 1100/10, Lex nr 992473, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23.08.2018, E SA/SZ 1591/2018 Lex nr 2558133, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19.07.2018r., D SA/Bk 208/17, Lex nr 2524638). Wobec tego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. [...] Prawa budowlanego, może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowalnego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu (vide: wyrok NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. II OSK 1424/08, Lex nr 597271). Przepis powyższy nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w obiekcie budowalnym. Przesłanka z tego przepisu może dotyczyć sytuacji, gdy obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zgodny z przeznaczeniem i znajduje się w odpowiednim stanie technicznym, ale w konkretnym stanie faktycznym zachodzą takie okoliczności związane z danym obiektem budowlanym, które wskazują, że obiekt swoim istnieniem może zagrozić chronionym w art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa Budowlanego dobrom - życiu i zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia. Mogą to być sytuacje, w wyniku których może dojść do pogorszenia stanu technicznego obiektu, a nawet katastrofy budowlanej. W ramach tej przesłanki mogą się mieścić sytuacje związane z oddziaływaniem sił przyrody czy też warunkami atmosferycznymi. W sytuacji, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego zagrażający życiu, zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia powstał w związku z wadliwie prowadzonymi robotami budowlanymi, obowiązuje stosowanie trybu naprawczego z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Adresatem decyzji powinien być inwestor prowadzący roboty budowlane. Zdaniem skarżących, ŚWINB błędnie przyjął, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia ma być art. 66 Prawa budowlanego. W tej sytuacji, w szczególności z uwagi na wdrożone względem inwestora postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego w związku z robotami prowadzonymi w ścianie szczytowej budynku [...] w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniach na budowę. Błędne wytyczne ŚWINB, udzielone w decyzji z dnia [...] r. i następnych, spowodowały niedopuszczalne pogorszenie pozycji prawnej skarżących w stosunku do ukształtowanej decyzjami organu I instancji wydanymi do dnia [...] r. Zostali oni zobowiązani do wykonania robót naprawczych w miejsce inwestora, który realizował wadliwie roboty budowlane, powodując zagrożenie bezpieczeństwa skarżących. Na powyższe naruszenie swej pozycji w postępowaniu skarżący bezskutecznie zwracali uwagę we wszystkich pismach procesowych kierowanych do ŚWINB, w tym w odwołaniu od decyzji PINB z dnia [...] r., wskazując na naruszenie przez organ ; odwoławczy zakazu reformationis in peius, określonego w art. 139 k.p.a. Zarzuty w tym zakresie ŚWINB pozostawił bez odpowiedzi. Skutkiem decyzji ŚWINB podjętej z naruszeniem art. 139 k.p.a. i powołanych wyżej przepisów prawa budowlanego jest bezprawna konieczność poniesienia przez właścicieli i budynku nr [...] olbrzymich kosztów naprawy budynku w części orzeczonej w zaskarżonej decyzji, które skarżący oceniają na kwotę kilkudziesięciu tysięcy złotych. Sam bowiem koszt wykonania badań stopnia naruszenia spójności muru (wskutek jego skucia przy użyciu narzędzia udarowego) oraz jego wytrzymałości z uwagi na utrzymywanie przez uszkodzoną ścianę schodów wspornikowych w budynku nr [...] , a także wykonanie na tej podstawie projektu naprawy odpowiedniego do wyników badań to koszt kilkunastu tysięcy złotych (pomijając koszty samej naprawy). Powyższy argument zgodnie ze stanowiskiem ŚWINB wyrażonym w [ uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest bez znaczenia dla prowadzonego postępowania! administracyjnego, a skarżący mogą dochodzić ewentualnych roszczeń finansowych na drodze j cywilnoprawnej. Jak podnoszą skarżący, uszkodzenie budynku [...] przez A nie było przypadkowym efektem prowadzonych prac, lecz zostało dokonane dwukrotnie i świadomie, w celu zaoszczędzenia powierzeni własnego lokalu w budynku [...] poprzez wbudowanie przewodów kominowych wentylacyjnych w ścianę budynku [...] , zamiast ich dobudowania do własnej ściany wewnętrznej zgodnie z projektem i pozwoleniem na budowa W prowadzonym postępowaniu, ich zdaniem, doszło do niedopuszczalnej zmiany podmiotowej i przedmiotowej, a ponadto oraz zaskarżona decyzja została wydana oparciu o dowody zebrane dla innych celów. Prawo budowlane przewiduje zupełnie inne przesłanki dla rozstrzygnięcia spraw w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi, aniżeli dla spraw związanych z utrzymaniem obiektów budowlanych. Do tych pierwszych stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane zawarte w Rozdziale 5 Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych", natomiast do drugiej kategorii spraw stosuje się przepisy Rozdziału 6 "Utrzymywanie obiektów I budowlanych" . Wreszcie skarżący zwracając uwagę na to, że przeszkodą dla organów administracji obu instancji w wydaniu decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego nakazującej A - sprawcy wadliwie wykonanych robót, doprowadzenie ściany budynku [...] do stanu poprzedniego było rzekome (bo właściciele budynku nr [...] takiej zgody udzielili) nie posiadanie przez A tytułu prawnego do prac na nieruchomości nr [...] i związana z tym niemożność wykonania przez A koniecznych robót. Natomiast brak po stronie skarżących tytułu prawnego do wykonywania prac na nieruchomość A nr [...] nie stanowił dla organu przeszkody do wydania zaskarżonej decyzji, nakazującej właścicielom budynku [...] doprowadzenie go w części obejmującą ścianę szczytową budynku znajdującą się od strony południowej (tj. od strony sąsiedniego budynku oznaczonego nr [...] ) do stanu poprzedniego, wykonanie czego wymaga wejścia na teren nieruchomości A . W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy, w podstawowym zakresie, wydaje się bezsporny. To A (wcześniej ZGK) wykonując roboty budowlane związane z budynkiem nr [...] dokonało uszkodzenia sąsiedniego budynku nr [...] . Organy nadzoru budowlanego, prowadząc najpierw postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, dalej: pr. bud. i nakładając na sprawcę samowoli budowlanej obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, zmieniają stanowisko pod wpływem orzeczenia ŚWINB z [...] r. i prowadzą dalej to samo postępowanie na podstawie art. [...] ust. 1 pr. bud. Samo to, co słusznie podnoszą skarżący, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 5-51 pr. bud. w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez A przekształciło się w postępowanie w kwestii usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, czego efektem było wydanie przez PINB decyzji na podstawie art. [...] ust. 1 pr. bud., nakładającej na skarżących określone obowiązki, przesądza tak o wadliwości przekształconego postępowania, jak i rozstrzygnięcia wydanego w jego wyniku. W przedmiotowej sprawie, w wyniku tego przekształcenia doszło do wydania decyzji rozstrzygającej o innej sprawie, aniżeli sprawa, która zgodnie ze stanem faktycznym powinna być przedmiotem orzeczenia. Sprawę administracyjna kształtują tak elementy prawne, jak i elementy faktyczne, określane jako fakty prawotwórcze, a więc takie, które z punktu widzenia hipotezy normy prawa materialnego mają zasadnicze znaczenie dla jej zastosowania. Zakres stosowania art. 51 pr. bud. wynika z postanowień art. 50 ust. 1 pkt. 1-4 pr. bud. Postępowanie naprawcze może być prowadzone jeśli roboty budowlane wykonywane są: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt. 1 pr. bud., organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Analiza ww. przepisów, z uwzględnieniem ich kontekstu systemowego, prowadzi do kliku zasadniczych wniosków. Po pierwsze - adresaci obowiązków nakładanych w wyniku jednego i drugie postępowania będą inni: w pierwszym przypadku (art. 5-51) będzie to inwestor, dokonujący samowoli budowlanej określonej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt. 1-4, zaś w drugim, w zależności od stanu faktycznego sprawy, właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych osób sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie (wyjątkowo także faktycznie władający obiektem o nieuregulowanym stanie prawnym); Po drugie – stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska stanowi okoliczność faktyczną (fakt prawotwórczy) będącą przesłanką obligującą organ nadzoru budowlanego do zastosowania przepisów art. 50 ust. 1 pkt. 1 pr. bud., jak i art. 61 ust. 1 bądź ust. 2 pr. bud. Taka okoliczność będzie stanowiła podstawę postępowania naprawczego (art. 50 ust. 1 pkt. 2 pr. bud.), przy czym tylko wtedy, gdy stan zagrożenia, o którym mowa, jest rezultatem wykonywanych robót budowlanych (roboty budowlane wykonywane są: w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska). Może także stanowić przesłankę postępowania prowadzonego w oparciu o art. 666 ust. 1 pkt. 1 i 2 pr. bud. w sytuacji, w której stan zagrożenia powoduje nieprawidłowe użytkowanie obiektu budowlanego ( art. 66 ust. 1 pkt. 2 – obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku) oraz w przypadku zaistnienia stanu zagrożenia nie będącego wynikiem nieprawidłowego użytkowania ( art. 66 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. - organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska). Po trzecie - zważywszy na usytuowanie art. 66 ust. 1 pkt. 1 w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" uznać trzeba, że chodzi tu o stan zagrożenia, którego źródłem nie będzie nieprawidłowe użytkowanie obiektu, ale stan powstały na etapie użytkowania obiektu ze względu na pewne zdarzenia mające charakter zewnętrzny. Zgodnie z art. 61 pr. bud., właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W przytoczonym przepisie art. 61 pr. bud. wśród tych działań zewnętrznych, powodujących zagrożenia, wskazano co prawda na działania człowieka, ale jedynie takie, które powodują uruchomienie sił natury. Nie ma wśród nich działań mających postać samowoli budowlanej. Po czwarte - wobec tego stwierdzić trzeba, iż hipotezy art. 66 ust. 1 pkt. 1 (także art. 66 ust. 1 pkt. 2 pr. bud.) i art. 50 ust. 1 pkt. 2 pr. bud. pozostają rozłączne. Stan zagrożenia w nich wskazany, w zależności od okoliczności, może stanowić podstawę dla organu nadzoru budowlanego do podjęcia działań określonych w art. 66 albo 50-51 pr. bud. Tą okolicznością, przesądzającą o wdrożeniu odpowiedniego trybu, będzie źródło zagrożenia. Jeśli zagrożenie nastąpiło ze względu na samowolne prowadzenie robót budowlanych, to właściwym będzie tryb naprawczy. Jeśli zagrożenie było spowodowane przez inne czynniki, w tym wskazane w art. 61 pr. bud., to zastosowanie znajdzie przepis art. 66 pr. bud. Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy, w sytuacji, w której w sposób oczywisty zaistniały przesłanki do prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 2 pr. bud. ze względu na uszkodzenie budynku nr [...] w wyniku robót prowadzonych przez A , stan zagrożenia spowodowany tymi robotami wykluczał możliwość (dopuszczalność) prowadzenia postępowania i wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. Doszło zatem do naruszenia prawa materialnego przy czym nie tylko ze względu na brak podstaw do zastosowania art. 66 pr. bud. oraz pominięcie art. 50-51 pr. bud., ale także z powodu nałożenia obowiązku na współwłaścicieli budynku nr [...] , którzy w postępowaniu naprawczym występowali jedynie jako strony refleksowe (nie mające bezpośredniego interesu prawnego) i z tej racji nie mogli zostać obciążeni obowiązkami. W świetle art. 51 pr. bud. obowiązki takie można nałoży jedynie na sprawcę samowoli budowlanej. Jak wynika z powyższych rozważań Sąd podzielił zarzuty podnoszone w skardze, tak co naruszeń prawa materialnego, jak i naruszeń prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla B. z dnia [...] r. nr [...] . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło