II SA/Gl 1074/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza zaznaczył, że nie posiada jakiegokolwiek majątku a jego jedynym źródłem utrzymania się jest renta rodzinna wypłacana w kwocie 1800 zł brutto miesięcznie. Pismem z dnia 16 października 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia informacji podanych w druku formularza poprzez udokumentowanie wysokości otrzymywanej renty rodzinnej oraz podanie orientacyjnej wysokości miesięcznych kosztów utrzymania (czynszu, opłata za media, zakup lekarstw itp.). W odpowiedzi J. K. nadesłał jedynie kopię decyzji o przyznaniu renty rodzinnej, a w piśmie procesowym, do którego decyzja ta była dołączona wyjaśnił, że odmawia złożenia do akt dowodów opłacenia czynszu i mediów, gdyż w ten sposób ujawniłby uczestnikom postępowania miejsce swojego pobytu a obawia się o swoje bezpieczeństwo. Skarżący podał równocześnie, że czynsz za lokal mieszkalny wynosi 1.000 zł, opłata za media – 150 zł, a wykup niezbędnych lekarstw to wydatek rzędu 50 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Przede wszystkim wskazać przyjdzie, że przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy jedyną pewną informacją na temat sytuacji materialnej skarżącego jest wysokość i źródło uzyskiwanego przezeń dochodu. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił natomiast stosunkowo wysokich kosztów najmu mieszkania, co ma niebagatelny wpływ na ocenę jego sytuacji materialnej jak również wydatków na lekarstwa. Skarżącemu wypada wskazać, że miał możliwość przesłania do Sądu wspomnianych dokumentów i zwrócenia się o wyłączenie możliwości zapoznania się z nimi przez innych uczestników postępowania. W opisywanej sytuacji fakt dysponowania stałym źródłem dochodu we wskazanej wyżej wysokości wyklucza możliwość stwierdzenia, ze J. K. jest osobą, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia