II SA/Gl 1079/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podała, że wspólnie z małżonkiem prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 110 m2 i szacowanej wartości około 260.000,00 zł. Poza wspomnianym budynkiem skarżąca wraz z małżonkiem posiadają samochód marki [...]z [...]r. Źródłem utrzymania się wnioskodawców jest zasiłek dla bezrobotnych – przyznany skarżącej w kwocie 680 zł netto miesięcznie; jej wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Wspólnoty Mieszkaniowej – 1.000,00 zł oraz okresowy zasiłek chorobowy przyznany jej małżonkowi w kwocie 430 zł. Wnioskodawczyni sporządziła również zestawienie swoich miesięcznych wydatków, z którego wynika, że wydatki na energię elektryczną wynoszą 576 zł; na wodę – 250 zł; wywóz śmieci to koszt 90 zł; TV oraz internet – 120 zł; wykup lekarstw – 140 zł; podatki 1200 zł – rocznie a ubezpieczenie samochodu - również 1200 zł rocznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała dokumenty obrazujące poziom dochodów uzyskiwanych przez nią i jej małżonka oraz wysokość i strukturę ponoszonych wydatków. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, przede wszystkim ze względu na wątpliwości dotyczące jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wypada zwrócić uwagę, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz wyjaśnień odnośnie sytuacji rodzinne w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych albo nieprawdziwych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie skarżąca przedstawiła dokumenty wykazujące zarówno wysokość dochodów swoich i małżonka jak i wydatków. Jeżeli chodzi o dochody, to wątpliwości dotyczą realnej wysokości przyznanego jej mężowi zasiłku chorobowego. Wedle nadesłanych potwierdzeń wypłaty, świadczenie to za trzy miesiące (od września do grudnia 2016 r.) wyniosło 3844 zł, co daje przeciętnie około 1200 zł miesięcznie. Świadczenie za trzy tygodnie miesiąca grudnia wyniosło zaś 963 zł. Natomiast nie budzi wątpliwości kwestia wynagrodzenia otrzymywanego przez skarżącą od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w J., gdzie dochód z tego tytułu wynosi 1.000,00 zł. Analiza informacji dotyczących wysokości opłat za energię elektryczną dostawy wody, czy wywóz odpadów prowadzi jednak do postawienia pytania o stosunkowo wysoki pułap tych świadczeń.. Udzielając informacji na temat swojej sytuacji rodzinnej i materialnej strona pominęła jednak całkowicie fakt, iż w należącym do niej budynku mieszkają co najmniej dwie dodatkowe osoby – a mianowicie B. M. (jej syn) oraz synowa. Obie te osoby niejednokrotnie odbierały korespondencję w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a przez doręczyciela określone zostały mianem "dorosłego domownika". Co więcej, na sytuację rodzinną oraz materialną strony trzeba patrzeć z uwzględnieniem faktu, że w budynku należącym do skarżącej B. M. nie tylko mieszka, lecz również prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "A". W takiej sytuacji stosunkowo wysokie rachunki za wodę oraz dostawy energii elektrycznej, które budziłyby zdziwienie w odniesieniu do dwuosobowego gospodarstwa domowego okazują się być uzasadnione. Okoliczności te, ze względu na fakt, iż nie zostały ujawnione w druku formularza ani też strona nie złożyła dodatkowych wyjaśnień w tym zakresie nie pozwalają bezkrytycznie przyjąć, że wnioskodawczyni znajduje się w trudnym położeniu materialnym. Taka ocena byłaby ewentualnie możliwa wówczas, gdyby okazało się, że dochody jej syna i synowej są na tyle małe, że łącznie z dochodami samej skarżącej i jej małżonka nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu ich rodziny. Wobec braku jakichkolwiek informacji na temat dochodów tych osób, nie sposób a priori założyć, że w istocie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia złożonego wniosku. Zważywszy, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.