II SA/Gl 1091/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SKO-PS/41.5/533/2024/10473 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego oddala skargę. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta J. (dalej: "organ I instancji"), decyzją z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...], odmówił R. K. (dalej: "skarżąca") przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłatę czynszu i energii elektrycznej, naprawę lub kupno telefonu, zakup dodatkowej żywności, a także korespondencję. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 21 lipca 2023 r. oraz zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia odwołania. Odwołanie od powyższej decyzji, z uwagi na prace serwisowe systemu, zostało sporządzone i podpisane przez skarżącą w dniu 5 sierpnia 2023 r. oraz złożone za pośrednictwem platformy ePUAP. W treści odwołania skarżąca podała, że system ePUAP nie był dostępny wcześniej oraz załączyła w tym zakresie pismo informujące o tej okoliczności (pismo serwisowe Zespołu Centralnego Ośrodka Informatyki, k. 95 akt administracyjnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium") postanowieniem z dnia 1 września 2023 r., nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 marca 2024r. sygn. akt II SA/Gl 1716/23, w wyniku rozpatrzenia skargi złożonej przez skarżącą, uchylił powyższe postanowienie Kolegium. W uzasadnieniu wyroku wskazał między innymi, że skarżąca dysponowała prawem do wniesienia odwołania począwszy od dnia 21 lipca do końca dnia 4 sierpnia 2023 r. Jak wynika z dokonanej przez Sąd analizy akt administracyjnych, dopiero w dniu 4 sierpnia 2023 r. skarżąca podjęła próbę doręczenia korespondencji za pośrednictwem platformy ePUAP, która się nie powiodła się z uwagi na prowadzone prace serwisowe. Prace te zostały zakończone w dniu 5 sierpnia 2023 r. po godzinie 2.15, a korespondencja skarżącej zawierająca odwołanie przekazana została o godz. 4.06. Zatem z formalnego punktu widzenia skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu i fakt ten jest bezsporny (str. 3 uzasadnienia wyroku). Jednakże Sąd uchylił postanowienie, bowiem w sprawie nie został dopełniony obowiązek informacyjny wynikający z treści art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Dodatkowo, zobowiązał do poinformowania skarżącej, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, który może być przywrócony w przypadku złożenia stosownego wniosku. W wykonaniu przywołanego wyroku Kolegium, pismem z dnia 24 maja 2024 r. poinformowało skarżącą, że odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r., wniosła z uchybieniem terminu. Dodatkowo wskazało, że w związku z tym przysługuje jej prawo do złożenia do Kolegium wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, na zasadach określonych w art. 58 k.p.a., który będzie podlegał odrębnemu rozpatrzeniu. Skarżąca w dniu 8 czerwca 2024 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, złożyła do Kolegium wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r. wskazując, że odwołanie zostało już wcześniej przekazane za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zważywszy na wskazania zawarte w przywołanym wyroku, Kolegium, zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r., nr SKO-PS/41.5/533/2024/10473, wydanym na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 17 i art. 59 § 1 k.p.a., odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, że okoliczności zasygnalizowane w odwołaniu z dnia 5 sierpnia 2023 r. uprawdopodobniają, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, tj. z uwagi na trwające w dniu 4 sierpnia 2023 r. prace serwisowe systemu ePUAP, który był ponownie dostępny w dniu 5 sierpnia 2023 r. Jednakże skarżąca dopiero w dniu 08.06.2024 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, czyli po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu (05.08.2023 r. + 7 dni = 12.08.2023 r.). Zgodnie z art. 58 ust. 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 727/97, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt SA/Sz 2125/98, postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 178 1/99). Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1259/98, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r. sygn. akt III SA 1436/99). W sytuacji, gdy nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie jest uprawniony do merytorycznego orzekania w sprawie, gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie prawa. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 20 czerwca 2024 r. (poświadczenie ePUAP). W osobistej skardze z dnia 19 lipca 2024 r. skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i zarzuciła błędne ustalenia faktyczne w tej sprawie. Domagała się jego uchylenia i uznania, że już wcześniej powinna być poinformowana o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, czyli przed wydaniem wyroku z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1716/23. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09). Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Należy przypomnieć, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego, podobnie jak ocena prawna zawarta w tym orzeczeniu, stanowią postanowienia o wiążącym charakterze. Orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku tut. Sądu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1716/23. Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej jest postanowienie Kolegium z dnia 17 czerwca 2024 r., nr SKO-PS/41.5/533/2024/10473, o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...], mocą której odmówiono przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłatę czynszu i energii elektrycznej, naprawę lub kupno telefonu, zakup dodatkowej żywności, a także korespondencję. Podstawę prawną odmowy przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącą odwołania stanowił art. 58 § 2 k.p.a., ale aby prowadzić rozważania dotyczące spełnienia przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do złożenia odwołania, najpierw należy ustalić, czy doręczenie decyzji, której dotyczyło odwołanie, było skuteczne. Odwołanie wnosi się bowiem w terminie czternastu dni od dnia wyznaczonego terminem "doręczenia decyzji stronie", a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - "dnia jej ogłoszenia" (por. art. 129 § 2 k.p.a.). Powoduje to, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, nie można odnosić do innego zdarzenia niż doręczenie decyzji (por. uchwała NSA z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OPS 2/16). W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły rozbieżności dotyczące daty doręczenia decyzji organu I instancji. Skarżąca w dniu 5 sierpnia 2023 r. sporządziła i podpisała odwołanie oraz wysłała za pośrednictwem platformy ePUAP. W treści odwołania podała, że system ePUAP nie był dostępny wcześniej z powodu prac serwisowych trwających do dnia 5 sierpnia 2023 r. do godziny 2.15 oraz załączyła w tym zakresie pismo informujące o tej okoliczności (pismo serwisowe Zespołu Centralnego Ośrodka Informatyki, k. 95 akt administracyjnych). Bezspornie skarżąca dysponowała prawem do wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia począwszy od dnia 21 lipca do końca dnia 4 sierpnia 2023r., bowiem decyzję odebrała w dniu 21 lipca 2023 r. W dalszej kolejności, dopiero w dniu 8 czerwca 2024 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, złożyła do Kolegium wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że odwołanie zostało już wcześniej przekazane za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. W tym miejscy podkreślić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej złożyć należy zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Warunkiem rozpoznania wniosku o przewrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie decyzji było jego wniesienie z zachowaniem terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a., termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 1992/15 i z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1365/16). Z treści art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Akta sprawy wskazują, że o fakcie wydania decyzji organu I instancji skarżąca dowiedziała się z chwilą jej otrzymania, jak również już w treści odwołania, złożonego w dniu 5 sierpnia 2023 r. za pośrednictwem platformy ePUAP, powołała się na okoliczność świadczącą o przyczynie nie zachowania terminu do złożenia odwołania, która miała miejsce w dniu 4 sierpnia 2023 r. W ocenie Sądu z tym dniu rozpoczął się dla skarżącej bieg 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Termin ten jak prawidłowo przyjęło Kolegium upłynął z dniem 12 sierpnia 2023 r. W tej sytuacji uznać należało, że złożony do Kolegium w dniu 8 czerwca 2024 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r. był spóźniony, a w związku z tym nie mógł podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, oraz ocenie czy uchybienie terminu było zawinione czy też niezawinione. Jak to już bowiem zostało wskazane powyżej przesłanka dochowania terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu ma charakter pierwotny w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.