II SA/Gl 110/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-10-16
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną pomimo wezwania sądu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać radcę prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ strona skarżąca (Wspólnota Mieszkaniowa) nie uprawdopodobniła swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania sądu, nie przedłożono wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunku bankowego ani nie wykazano prób pozyskania dodatkowych środków na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu na potrzeby wniesienia skargi kasacyjnej. Wnioskodawca wskazał na brak środków na rachunku bankowym i zadłużenie. Sąd wezwał do uprawdopodobnienia tych okoliczności poprzez przedłożenie wyciągów z rachunku bankowego i informacji o próbach pozyskania środków. Wspólnota nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżąca Wspólnota, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. W druku formularza wskazano, że strona nie posiada jakiegokolwiek majątku, na jej rachunku bankowym brak jest jakichkolwiek środków, a część członków Wspólnoty nie reguluje swoich płatności na bieżąco przez co Wspólnot jest zadłużona względem zarządcy oraz przedsiębiorstwa zajmującego się wywozem nieczystości stałych.
Pismem z dnia 4 września 2012 r. zobowiązał stronę skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- przedłożenie wyciągów z rachunku bankowego Wspólnoty obrazujących operacje dokonywane na nich w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz aktualne saldo tego rachunku.
- wskazanie, czy w ciągu ostatnich sześciu miesięcy były zwoływane zgromadzenia członków Wspólnoty mające na celu pozyskanie dodatkowych środków pieniężnych na pokrycie bieżących zobowiązań, w tym na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym wówczas, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
Pomimo wezwania strona skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Nie przedstawiono bowiem ani aktualnego wyciągu z rachunku bankowego ani też nie wykazano, czy Wspólnota, poprzez zwoływanie zgromadzeń jej członków podejmowała próby pozyskania dodatkowych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Tylko bowiem w takiej sytuacji ewentualne uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy mogłoby mieć miejsce.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło