II SA/Gl 1106/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-08-01

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu braku wystarczających danych dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy, pomimo jego próby wykazania tej sytuacji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających danych dotyczących swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia informacji. Ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, spoczywa na wnioskodawcy, a brak tych danych uniemożliwia sądowi ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący T. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, podając jedynie ogólne informacje o swojej sytuacji materialnej i prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd wezwał go do uzupełnienia tych informacji poprzez przedstawienie dokumentów finansowych i danych dotyczących jego rodziny. Skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, co skutkowało oddaleniem jego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, a w odpowiedzi, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W treści formularza skarżący podał jedynie, że posiada niewielkie przedsiębiorstwo świadczące usługi remontowo – budowlane, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, natomiast jedynym składnikiem jego majątku jest nieruchomość położona w B. przy ul. [...]. Skarżący zadeklarował, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim [...] syn oraz pełnoletnia córka. Ponieważ informacje podane w druku formularza okazały się niewystarczające dla rzetelnej oceny stanu majątkowego skarżącego, pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. referendarz sądowy wezwał T. P. do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - nadesłanie kopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów obejmującej okres od stycznia do końca kwietnia 2013 r. lub innych dokumentów obrazujących wysokość przychodów oraz wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w okresie ostatnich 4 miesięcy, - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych – zarówno służących działalności gospodarczej strony jak i osobistego, dokumentujących operacje dokonywane na nich w ciągu ostatnich czterech miesięcy, - podanie, czy córka skarżącego kontynuuje naukę, czy też jest zatrudniona bądź też posiada status osoby bezrobotnej. Okoliczność tę należało udokumentować stosownym zaświadczeniem, - nadesłanie kopii faktur za dostawy energii elektrycznej, gazu, wody, usługi telekomunikacyjne itp. W odpowiedzi, w piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 10 lipca 2013 r. T. P. zwrócił się o wydłużenie okresu dostarczenia wspomnianych dokumentów do 21 dni od daty 8 lipca 2013 r. ze względu na przerwę w funkcjonowaniu biura rachunkowego prowadzącego dla skarżącego księgowość. Pomimo upływu wspomnianego terminu z dniem 29 lipca 2013 r. żadne dokumenty nie zostały przesłane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Mając powyższe na uwadze i uwzględniając treść złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie znaleziono podstaw do uwzględnienia wniosku T. P., albowiem brak jest dostatecznych danych, aby ocenić stan majątkowy wnioskodawcy. Skarżący, pomimo wyraźnego wezwania uchylił się od podania zarówno wysokości swoich dochodów jak i poziomu oraz struktury wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Informacje te mają zaś elementarne znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż różnica pomiędzy nimi pozwala stwierdzić na ile środki pozostające w dyspozycji strony mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Nic nie wiadomo również na temat tego, czy pełnoletnia córka wnioskodawcy uczy się, czy być może pracuje, a jeżeli tak to jakie dochody osiąga z tego tytułu i czy partycypuje w kosztach utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego. Wobec istnienia zbyt wielu, opisanych wyżej niewiadomych, niemożliwym było ustalenie, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia kryteria, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. co uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy. Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło