II SA/Gl 1125/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-02-26

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy zbyli lokal mieszkalny po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, zachowali legitymację skargową do żądania oceny zaskarżonego aktu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany do badania interesu prawnego stron na każdym etapie postępowania. Utrata przez skarżącego materialnoprawnych uprawnień, takich jak prawo własności lokalu, skutkuje utratą legitymacji skargowej. W takiej sytuacji, mimo że skarga została wniesiona w terminie, sąd oddala ją, nie przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Właściciele lokalu nr 1 wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych polegających na montażu kotła na paliwo stałe w piwnicy budynku. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że skarżący zbyli posiadany lokal mieszkalny, co postawiło pod znakiem zapytania ich interes prawny.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi H. K. i L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych oddala skargę. Jak wynika z poczynionych przez organy ustaleń w drugiej połowie [...] r. W. i W. G. dokonali montażu kotła na paliwo stałe w pomieszczeniu piwnicznym budynku przy ul. [...] w R. oraz jego podłączenia do instalacji centralnego ogrzewania mieszkania nr 3. W związku z informacjami przekazanymi przez właścicieli mieszkania nr 1, H. i L. K., dotyczącymi nieprawidłowości w przedmiotowym budynku Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta R. kilkakrotnie przeprowadzał czynności kontrolne. W czasie kontroli w dniu [...] r. W. G. oświadczył, że zamontował kocioł centralnego ogrzewania na paliwo stałe o mocy 12 kW bez zgody administracji oraz pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i przebudowę. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez zarządcę budynku w budynku [...] r. kocioł został odłączony od przewodu kominowego. W związku z powyższym [...] r. W. G. dokonał w Wydziale Architektury Urzędu Miasta R. zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych związanych z frezowaniem komina dymowego i zainstalowaniem wkładu kominowego. Do robót związanych z frezowaniem komina przystąpiono w lutym [...] r. Pod koniec [...] r. W. G. podłączył przedmiotowy kocioł c.o., a następnie [...] r. dokonał zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania piwnicy na kotłownię i zabudowy pieca do istniejącego komina w piwnicy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W wyniku szeregu kolejnych czynności wyjaśniających (parokrotnych kontroli, w tym kontroli z udziałem mistrza kominiarskiego, pozyskania ekspertyzy technicznej w zakresie wentylacji i odprowadzania spalin, a także opinii technicznej, przesłuchania świadków) - w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. wydał decyzję nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego robót budowlanych związanych z instalacją centralnego ogrzewania zasilającego lokal mieszkalny nr 3. ŚWINB decyzją z [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Obie powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem tut. Sądu z 17 października 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 705/16, w którym Sąd wskazał, że organy pominęły konieczność zweryfikowania posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ramach ponownego rozpoznawania sprawy organ pierwszej instancji przesłuchał kolejne osoby, wyjaśnił też kwestię wskazaną przez Sąd. Następnie w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą kolejny raz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego robót budowlanych związanych z instalacją centralnego ogrzewania zasilającego lokal mieszkalny nr 3. Organ wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w R. powstała z mocy prawa z chwilą ustanowienia odrębnej własności lokali i sprzedaży pierwszego lokalu w tym budynku, co nastąpiło w dniu [...] r. Do tego czasu właścicielem budynku była Gmina Miasta R., a jego zarządcą Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w R., który pismem z [...] r. wyraził na wniosek W. G. zgodę na zainstalowanie pieca węglowego w piwnicy, a pismem z [...] r. zgodę na frezowanie komina dymowego i zainstalowanie wkładu kominowego. Z powyższego organ wywiódł, że inwestor legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H. i L. K., reprezentowani przez pełnomocnika - adw. L. K. W odwołaniu zarzucono niewykonanie zapadłego w sprawie ww. wyroku WSA w Gliwicach albowiem zgoda wyrażona przez ZGM w R. w pismach z [...] r. i [...] r. była warunkowa, uzależniona od uzyskania pozwolenia na prowadzenie robót, którego inwestor nie uzyskał. Stąd też skarżący wywiedli, że PINB błędnie przyjął, iż inwestor miał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z [...] r. nr [...] ŚWINB utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu obszernie zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego, omówił art. 105 k.p.a. stwierdzając następnie, że stosownie do ww. wyroku organ pierwszej instancji, w oparciu o zgromadzone akta sprawy, jak również o przesłuchanie m. in. przedstawiciela ZGM w R., zbadał kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na wyrażenie w dwóch pismach z [...] i [...] r. zgody ZGM na wykonanie robót przez inwestora, PINB przyjął istnienie takiego prawa, a ŚWINB stanowisko to podziela. Nadto zamiar frezowania komina dymowego i zainstalowania wkładu kominowego został przez inwestora zgłoszony w Urzędzie Miasta R. w dniu [...] r., a zamiar zabudowy pieca c.o. do istniejącego przewodu kominowego i zmiana sposobu użytkowania piwnicy w kotłownię w dniu [...] r. W stosunku do powyższych robót nie wyrażono sprzeciwu. Analizując z kolei prawidłowość wykonanych przez inwestora robót ŚWINB wskazał, podzielając także w tej mierze stanowisko organu I instancji, że instalacja spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i Polskiej Normy dotyczącej kotłowni tj. PN-87/B-02411 "Ogrzewnictwo. Kotłownie wbudowane na paliwo stałe. Wymagania." W konsekwencji, zdaniem ŚWINB, nie ma podstaw do sformułowania nakazu wykonania robót budowlanych, które miałyby na celu doprowadzenie przedmiotowej instalacji do stanu zgodności z prawem. Pismem z 6 listopada 2017 r. H. i L. K., reprezentowani przez adw. L. K., wnieśli do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję ŚWINB wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie: art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu oraz sporządzenie uzasadnienia nie odpowiadającego wymogom prawa; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie art. 50 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie i niezastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu pełnomocnik powtórnie sformułował też zarzuty co do prawa inwestora do dysponowania częścią wspólną na cele budowlane podnosząc, iż zgoda wyrażona przez ZGM miała charakter warunkowy. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Uprawnionym do wniesienia skargi, jak stanowi art. 50 ust. 1 p.p.s.a. jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Jak podkreśla się w literaturze istotę interesu w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym. Interes ten może wynikać z różnych źródeł, jednakże podkreślenia wymaga, iż podstawą określenia interesu do złożenia skargi jest ustalenie istnienia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością. Indywidualne uprawnienia i obowiązki strony skarżącej w niniejszej sprawie wynikały z prawa własności lokalu nr 1 znajdującego się w budynku, w którym właściciele sąsiedniego lokalu nr 3 przeprowadzili roboty budowlane stanowiące przedmiot postępowania administracyjnego. Prawem tym strona skarżąca legitymowała się w postępowaniu administracyjnym, a także w dacie wniesienia skargi do tut. Sądu. Jednakże w trakcie rozprawy sądowej w dniu 16 grudnia 2018 r, obecny na rozprawie pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w R. wnosząc zarówno z przyczyn merytorycznych jak i formalnych o oddalenie skargi podał, że skarżący po wniesieniu skargi zbyli uprzednio posiadany lokal mieszkalny i nie są już członkami Wspólnoty. Pełnomocnik skarżących nie posiadał na ten temat informacji, a w konsekwencji Sąd zobowiązał go do wykazania interesu prawnego skarżących. W odpowiedzi pismem z dnia [...] r. pełnomocnik podał, iż istotnie w dniu [...] r. skarżący aktem notarialnym Rep. A. nr [...] zbyli lokal, z którego wyprowadzili się w dniu [...] r. Pełnomocnik nie wskazał osób, które lokal nabyły. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że sąd administracyjny zobligowany jest do badania interesu prawnego stron na każdym etapie postępowania. Wykonując tę powinność tut. Sąd stwierdził, że o ile w chwili wniesienia skargi strona skarżąca legitymowała się tytułem prawnym do lokalu znajdującego się w budynku, w którym wykonano roboty stanowiące przedmiot postępowania administracyjnego, to w dacie rozpoznania tej skargi uprawnieniem tym już nie dysponowała. Skutkiem utraty uprawnień o charakterze materialnoprawnym (wynikających z prawa własności lokalu mieszkalnego) jest utrata legitymacji skargowej, o której mowa w art. 50 ust. 1 p.p.s.a., czyli prawa do żądania oceny zaskarżonego aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W chwili obecnej kwestia robót dokonanych przez właścicieli innego lokalu w żaden sposób nie wiąże się już z prawami bądź obowiązkami skarżących. Stosownie do utrwalonego w tej mierze orzecznictwa powyższa konstatacja nie uprawnia wprawdzie do odrzucenia skargi, obliguje jednak do jej oddalenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 260/14, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1351/14; z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1133/12; z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 227/11). Zaakcentowania wymaga nadto, iż nieznane z imienia i nazwiska osoby, które lokal nabyły nie zgłosiły chęci udziału w postępowaniu (art. 33 § 2 p.p.s.a.). W przepisach regulujących procedurę sądowoadministracyjną nie istnieje zaś odpowiednik art. 30 § 4 k.p.a. Dodatkowo zauważyć należy, iż jak to powiedziano powyżej, Wspólnota Mieszkaniowa nie tylko nie poparła wniesionej skargi, ale jej przedstawiciel wniósł o jej oddalenie. Skarżący w skardze nie wskazali zaś by posiadali indywidualny interes prawny odmienny od interesu prawnego Wspólnoty. Obecnie wykazać tego już nie mogą albowiem sami utracili legitymację skargową. Mając na względzie powyższe okoliczności zdaniem Sądu brak jest podstaw do formułowania ocen merytorycznych odnośnie zaskarżonej decyzji, ponieważ w toku postępowania przed tut. Sądem ujawniła się okoliczność utraty przez stronę skarżącą legitymacji do żądania oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło