II SA/Gl 1140/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-26

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać oddalony z powodu niewystarczającego udokumentowania sytuacji materialnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, może zostać oddalony, jeśli strona nie wykaże w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji materialnej oraz nie dostarczy wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i wydatków oraz skład rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak uzupełnienia informacji po wezwaniu sądu uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
K. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wskazała, że jest studentką, samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest świadczenie z urzędu pracy w wysokości 953 zł miesięcznie. Nie posiadała innych oszczędności ani majątku poza nieruchomością gruntową. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji o wydatkach, dochodach oraz składzie rodziny, jednak nie otrzymał wystarczających danych. W odpowiedzi skarżąca cofnęła skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy K. B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika – radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest studentką, a jej jedynym źródłem dochodu jest świadczenie wypłacane przez urząd pracy w ramach stażu absolwenckiego w wysokości 953 zł miesięcznie. Strona, poza nieruchomością gruntową o pow. 836 m2 nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych bądź też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. referendarz sądowy wezwał K, B, od uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - nadesłanie dokumentów wykazujących wysokość wydatków przeznaczanych na czynsz, opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne itp., - nadesłanie kopii dokumentów obrazujących wysokość dochodów skarżącej, - podanie, kim jest W.C., która jest traktowana przez doręczyciela jako dorosły domownik, a także powodu, dla którego wnioskodawczyni, w rubryce formularza dotyczącej dorosłych domowników nie wymieniła M. B., która jej matką (co wynika z adnotacji doręczyciela). Udzielając odpowiedzi należało wskazać wszystkie osoby mieszkające ze skarżącą pod jednym dachem oraz udokumentować wysokość osiąganych przez nie dochodów. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2013 r. skarżąca cofnęła skargę. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Oceniając z tej perspektywy złożony przez stronę wniosek nie znaleziono podstaw do jego uwzględnienia, albowiem istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących poziomu wydatków strony jak i liczby osób zamieszkujących wraz z nią oraz źródeł i wysokości ich dochodów. Informacje te mają zaś, w świetle treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. fundamentalne znaczenie dla oceny, czy wnioskodawczyni rzeczywiście jest osobą, która przy najdalej idących wysiłkach nie jest wstanie zgromadzić środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Uzyskane od strony informacje są niezwykle skąpe, nic nie wiadomo na temat tytułu prawnego do lokum, w którym zamieszkuje, a zasygnalizowane wyżej wątpliwości odnośnie jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej nie zostały rozwiane. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło