II SA/Gl 1147/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-04-06
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swoich dochodów i wydatków, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów dotyczących dochodów wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ani nie uprawdopodobniła wysokości ponoszonych wydatków, w szczególności na leki.Stan faktyczny
Strona M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną. Strona zamieszkuje z córką i jej konkubentem w wynajmowanym mieszkaniu komunalnym, a źródłem utrzymania rodziny są zasiłki. Po złożeniu wniosku strona została wezwana do udokumentowania wysokości wydatków i dochodów, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie weterynarii w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu podkreślając, że nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów sądowych. Strona zamieszkuje wraz z córką i konkubentem córki w wynajmowanym mieszkaniu komunalnym. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, a źródłem utrzymania się jej rodziny jest zasiłek stały uzyskiwany przez jej córkę w kwocie 500 zł oraz zasiłek okresowy jej partnera życiowego. Wnioskodawczyni sporządziła zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, z którego wynika, że czynsz za mieszkanie wynosi 305 zł; opłata za gaz (100 zł co dwa miesiące); energia elektryczna – 150 zł; lekarstwa skarżącej oraz jej córki, cierpiącej na przewlekłe schorzenia – około 1000 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 8 lutego 2017 r. wnioskodawczyni została wezwana do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, najem zajmowanego lokalu mieszkalnego itp.,
- podanie wielkości w m2 posiadanego lokalu mieszkalnego,
- udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez wszystkie osoby pozostające ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym poprzez nadesłanie kopii decyzji przyznających tym osobom świadczenia, o których wspomniano we wniosku. Wezwanie to, pomimo prawidłowego doręczenia pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do stanu majątkowego strony. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
W niniejszej sprawie informacje dotyczące skarżącej są skąpe i niejednoznaczne. Po pierwsze nie wiadomo jakie są rzeczywiste dochody w rodzinie wnioskodawczyni, skoro deklaruje ona z jednej strony, iż tylko jej córka i jej partner otrzymują dochody z pomocy społecznej w łącznej wysokości 1000 zł, z drugiej natomiast wskazuje łączny dochód w jej rodzinie na kwotę 2146 zł. Po drugie strona w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniła swoich wydatków na utrzymanie się, w szczególności zaś na lekarstwa, które, wedle deklaracji strony, zajmują poczesne miejsce w bieżących kosztach. Wskazane wyżej niejasności, które nie zostały przez stronę rozwiane, wykluczają jednoznaczne stwierdzenie, że jest ona osobą, której sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie fachowego pełnomocnika z urzędu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło