II SA/Gl 116/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E. O. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu wskazując, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w domu o pow. 64 m2 i wartości około 75.000,00 zł. Strona zaznaczyła, że nie posiada żadnego majątku, a źródłem utrzymania się jej oraz jej małżonka są dochody ze świadczeń emerytalnych w wysokości 2695 zł netto miesięcznie. Ze sporządzonego przez stronę zestawienia stałych, miesięcznych wydatków wynika, że co miesiąc 510 zł przeznacza na spłatę kredytu zaciągniętego na remont domu oraz budowę garażu blaszanego; 165 zł na kredyt zaciągnięty na remont zalewanego pomieszczenia; 80 zł na energię elektryczną; 50 zł na gaz; 37 zł na wywóz odpadów; 200 zł na dostawy wody oraz odbiór ścieków; 50 zł ubezpieczenie na życie; 50 zł na ubezpieczenie samochodu; 200 zł na utrzymanie samochodu; 100 zł na lekarstwa i opatrunki; 90 zł na opał. Na wezwanie referendarza sądowego strona przesłała dokumenty potwierdzające podane wyżej informacje, w tym obrazujące poziom i strukturę stałych wydatków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do stanu majątkowego strony. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie skarżąca w obszerny sposób udokumentowała swoją sytuację materialną, co dało podstawę do stwierdzenia, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Odnotować bowiem przyjdzie, że na obecnym etapie postępowania sądowego sprowadzają się one do wpisu od skargi w kwocie 300 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na względzie wysokość uzyskiwanych przez stronę i jej małżonka dochodów (2703 zł netto miesięcznie) oraz poziom stałych wydatków (około 1000 zł – koszty spłaty dwóch pożyczek, koszty dostaw mediów oraz deklarowana wysokość wykupu lekarstw i środków opatrunkowych) nie można stwierdzić, że wskazany wyżej wydatek w istotny sposób wpłynie na możliwości finansowe strony. Trudno zarazem, do stałych, miesięcznych kosztów utrzymania zaliczyć wydatki na ubezpieczenie domu oraz samochodu a także wydatki związane z eksploatacją pojazdu. W konsekwencji uznać przyjdzie, że strona i jej małżonek maja możliwość samodzielnego opłacenia kosztów sądowych oraz usług fachowego pełnomocnika, a ich sytuacja osobista i majątkowa, jakkolwiek nie odpowiada ich oczekiwaniom, nie może być uznana za wyjątkowo trudną. . Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.