II SA/Gl 1160/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając swój wniosek podniósł, że utrzymuje się z prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej uzyskując dochód w wysokości około 1100 zł miesięcznie. Ze wspomnianych środków około 745 zł przeznacza na koszty związane z utrzymaniem lokalu, w którym zamieszkuje, a 600 zł na alimenty na dziecko. K.B. zaznaczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Pismem z dnia 3 listopada 2014 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. czynszu za lokal mieszkalny, opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - nadesłanie dokumentów wykazujących wysokość przychodów i wydatków związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy wraz z wyciągiem z rachunku bankowego dotyczącego tego okresu, - udokumentowanie faktu ponoszenia obowiązku alimentacyjnego w opisywanej we wniosku wysokości. W odpowiedzi skarżący nadesłał kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, udokumentował wysokość opłat związanych z utrzymaniem tego lokalu, przedłożył kopie umów pożyczek gotówkowych zaciągniętych u osób fizycznych oraz orzeczenia sądu powszechnego, w oparciu o które zobowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych względem swojej córki – A. B. Ponadto nadesłał kopię zajęcia wierzytelności z tytułu wspomnianego świadczenia alimentacyjnego oraz informacje dotyczące średnich dochodów wnioskodawcy sporządzone przez biuro rachunkowe. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Aby jednak oceny tej można było dokonać w sposób wszechstronny i rzetelny, koniecznym jest uzyskanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji materialnej skarżącego, czemu służy zarówno treść druku formularza PPF jak i możliwość wezwania o tzw. dodatkowe dokumenty źródłowe. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem nie wykazano, że jej sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków zarówno z tytułu kosztów sądowych jak i na fachowego pełnomocnika. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnicze wątpliwości budzi wiarygodność oświadczeń strony odnośnie uzyskiwanych przezeń dochodów. Z jednej strony skarżący przedkłada dokumenty, z treści których wynika, że jego średni, miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2014 r. roku wynosi 452 zł brutto miesięcznie, z drugiej natomiast deklaruje, że bieżące koszty utrzymania kształtują się na poziomie ponad 1300 zł (koszty utrzymania oraz zobowiązanie alimentacyjne). Wnioskodawca przedłożył co prawda kopie umów pożyczek pieniężnych zawartych w 2013 i 2014 r., tyle tylko, że pożyczone kwoty nie pokrywają wskazanej wyżej różnicy w miesięcznych wydatkach a tym samym rodzi się pytanie skąd wnioskodawca czerpie środki na ten cel. Ponadto zauważyć trzeba, że pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie przedstawił dokumentów wykazujących wysokość przychodów i wydatków związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy oraz wyciągu z rachunku bankowego dotyczącego tego okresu. Informacje te są zaś dla oceniającego wniosek istotne, albowiem pozwalają ustalić rzeczywisty rozmiar prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, poziom aktywów i pasywów wraz z ich strukturą, a także umożliwiają stwierdzenie, czy rzeczywiście strona nie dysponuje środkami pozwalającymi na samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.