II SA/Gl 1204/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. L. i J. L. na postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie wycinki drzew oddala skargę W piśmie z dnia [...]r. J. i J. L. wnieśli o uznanie ich za stronę postępowania w sprawie o zezwolenie na wycinkę "starodrzewu" na działce nr 1 w B. przy ul. [...], prowadzonego z wniosku T. T. i K. K. Uzasadniając to żądanie m.in. stwierdzili, że są stroną postępowania wznowieniowego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która ma być realizowana na w/w działce, a z którą to inwestycją wycinka drzew jest ściśle związana. Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 28 i art. 123 kpa Prezydent Miasta B. odmówił uznania małżonków L. za stronę opisanego wyżej postępowania. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości. Tym samym zgodnie z treścią art. 28 kpa, brak jest podstaw do uznania za stronę takiego postępowania innych podmiotów, gdyż ich interes prawny nie może być w takim postępowaniu naruszony. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa przedmiotowym postanowieniem J. i J. małżonkowie L. zakwestionowali jego legalność. Zarzucili, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 123 § 1 kpa (w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 kpa), art. 35 § 1 kpa, art. 31 ust. 2 Konstytucji RP, art. 97 § 1 ust. 1 kpa oraz art. 77 i 107 § 3 kpa. W szczególności zarzucili, że postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzew powinno zostać zawieszone do czasu rozpatrzenia ich wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, który złożyli w postępowaniu wznowieniowym. W odpowiedzi na to wezwanie działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska uznał je za bezzasadne podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia. W skardze do sądu administracyjnego J. i J. małżonkowie L. wnieśli o uchylenie omówionego wyżej postanowienia Prezydenta Miasta B. oraz o uznanie za nieważną decyzję tego organu z dnia [...] r. zezwalającą na wycięcie drzew na terenie działki nr 1 . Wnieśli też o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podtrzymali zarzuty sformułowane wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo podnieśli, że zezwolenie na wycięcie drzew na działce sąsiedniej obejmujące 25 % istniejącego tam drzewostanu narusza ich interes prawny, gdyż drzewa te stanowią naturalną ochronę ich nieruchomości. Stwierdzili też, że zezwolenie na wycięcie drzew stanowi konsekwencję wydanej wcześniej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, o wstrzymanie wykonania której wnieśli w odrębnym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie dotychczasowe stanowisko oraz relacjonując przebieg dotychczasowego postępowania. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podtrzymując skargę powołali się dodatkowo dla jej uzasadnienia na dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 134/09 i II SA/Gl 135/09. Zakwestionowali przy tym oparcie decyzji zezwalającej na wycięcie drzew na decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Ich zdaniem ewentualną podstawę takiego zezwolenia może stanowić decyzja o zezwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada zdaniem Sądu obowiązującemu prawu, a tylko pod tym względem podlegało ono kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd przyjął dopuszczalność zaskarżenia postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału skarżących w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym stojąc na stanowisku, że stanowi ono akt o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) , a to w sytuacji gdy jedyną podstawę proceduralną do jego wydania mógł stanowić art. 123 kpa, z którego jednoznacznie wynika, że w tym trybie wydawane są postanowienia w toku postępowania. Przyjęcie innego zapatrywania pozbawiłoby bowiem skarżących w ogóle dostępu do sądu dla kwestionowania takiego postanowienia. Uznał też Sąd, że w okolicznościach sprawy skarżący spełnili warunki formalne do wniesienia skargi (terminowość i wcześniejsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa). Skarżący byliby też uprawnieni do wniesienia skargi na przedmiotowe postanowienie gdyby przyjąć, że jest to postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. (tak np. NSA w postanowieniu z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1258/08). Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego postanowienia należy podzielić stanowisko Prezydenta Miasta B., iż skarżący nie wykazali aby w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie zezwolenia na wycięcie drzew na działce sąsiedniej w stosunku do ich nieruchomości, przysługiwał im przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem przymiot taki przysługuje bowiem jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Przyjmuje się przy tym powszechnie w orzecznictwie, że interes prawny w rozumieniu tego przepisu powinien być oparty na konkretnej normie szeroko rozumianego prawa materialnego Z przepisu tego powinno wynikać uprawnienie danego podmiotu do żądania podjęcia konkretnego działania lub też wydania konkretnej treści orzeczenia przez organ administracji publicznej realizującego uprawnienia danego podmiotu, względnie do żądania zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami lub prawami tego podmiotu. Tak rozumianego interesu prawnego skarżący nie wykazali gdyż nie wskazali przepisów prawa materialnego, na których ten interes mógłby zostać oparty, w szczególności przepisów takich nie zawiera ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w oparciu o którą zezwolenie na wycięcie drzew jest wydawane. Skutkuje to przyjęciem, że przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie wydania zezwolenia na wycięcie drzew na działce sąsiedniej im nie przysługuje. Nie wykazali bowiem a nawet nie podnieśli aby do tych drzew i działki sąsiedniej przysługiwałyby im jakiekolwiek uprawnienia. Nie wykazali też aby nieruchomość sąsiednia, na której drzewa te się znajdują była w ogóle a tym bardziej w zakresie przedmiotowych drzew obciążona na ich rzecz lub ich działki służebnością w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ograniczającą prawa jej właściciela. Przyznanie w takiej sytuacji skarżącym przymiotu strony nastąpiłoby zatem z oczywistym naruszeniem uprawnień właścicieli działki sąsiedniej, wynikających chociażby z treści art. 140 i art. 143 kc. Zdaniem Sądu nie jest również trafne powoływanie się przez skarżących na przyznanie im przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji mającej powstać na nieruchomości objętej postępowaniem w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew . Stanowi ono bowiem odrębne postępowanie regulowane odrębnymi przepisami. Wyniki tych postępowań różnią się zasadniczo gdy chodzi o ocenę ich wpływu na uprawnienia właścicieli nieruchomości sąsiednich. Marginalnie jedynie należy przy tym zwrócić uwagę na wzajemną sprzeczność w stanowisku skarżących gdy z jednej strony powołują się oni na przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy z drugiej zaś twierdzą, że ustalenie tych warunków nie powinno mieć żadnego wpływu na uprawnienie do uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew. Uprawnienie takie może bowiem wynikać ich zdaniem ewentualnie dopiero z pozwolenia na budowę (tak w piśmie procesowym z dnia [...]r.). Z powyższych względów legalności zaskarżonego postanowienia nie mogła podważyć również ani treść wyroków tut. Sądu dołączonych do pisma skarżących z dnia [...]r. ani też fakt wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 35 § 1 kpa. Istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. nie miała też lakoniczność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia (w związku z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 kpa). Z tych wszystkich względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. W takiej zaś sytuacji nie było też podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku skarżących o przyznanie im kosztów postępowania sądowego (w zw. z art. 209 tej ustawy).