II SA/Gl 1245/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy S. L., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wskazał, że jest rolnikiem posiadającym gospodarstwo rolne o pow. 1,6 ha . Zaznaczył również, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada jakiegokolwiek majątku. Źródłem jego dochodu jest praca we wspomnianym gospodarstwie oraz dopłaty bezpośrednie w wysokości 3.600 zł rocznie. Pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne, zakupu lekarstw itp., - przedłożenie dokumentów obrazujących uzyskiwane dochody z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Ta zaś, poddana ocenie z uwzględnieniem treści złożonego wniosku nie pozwala stwierdzić, że uzasadnione jest uwzględnienie prośby strony. Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że zachodzą okoliczność uzasadniające zarówno zwolnienie S. L. od kosztów sądowych. Skarżący ani nie wykazał, ani nie wskazał jaką część jego domowego budżetu pochłaniają bieżące wydatki, co ma niebagatelne znaczenie dla oceny jego możliwości finansowych. Skąpa jest również wiedza na temat poziomu jego miesięcznych dochodów, gdyż wnioskodawca ograniczył się do enigmatycznego stwierdzenia, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, bez sprecyzowania, czy chodzi mu o płody rolne, czy tez pożytki cywilne. Nadto podał, że jego roczny dochód to kwota 3600 z tytułu dopłat wspólnotowych. Jednocześnie ze wspomnianymi oświadczeniami stoją w sprzeczności twierdzenia strony (vide rubryka nr 5 formularza) o braku możliwości produkcyjnych w gospodarstwie ze względu na zagrożenie sankcją odebrania dopłat. Brak konsekwencji w składanych oświadczeniach, a nade wszystko brak rzetelnej informacji na temat rzeczywistej sytuacji materialnej strony wyklucza uwzględnienie złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.