II SA/Gl 1249/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-11-12

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozpatrzenia sprawy dotyczącej ogrodzenia, które według jednej ze stron może zagradzać przejazd drogą publiczną, jeśli ostateczna decyzja administracyjna odmawia stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości pod tę drogę?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany umorzyć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej ogrodzenia, jeśli ustalono, że ogrodzenie nie stanowiło ingerencji w drogę publiczną, a jedynie było ogrodzeniem międzysąsiedzkim, które nie wymaga zgłoszenia. W sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna odmawia stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości pod drogę publiczną, sprawa taka staje się bezprzedmiotowa dla organów nadzoru budowlanego, a ewentualne spory dotyczące własności powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy ogrodzenia przez A. C. na działce nr "1" przy drodze gminnej w J. Grupa mieszkańców, w tym T. P., zarzuciła, że ogrodzenie zagradza ulicę. Po początkowych decyzjach nakazujących rozbiórkę, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wskazał na potrzebę dokładnego ustalenia statusu prawnego i przebiegu ulicy. Po ponownym postępowaniu, organy uznały sprawę za bezprzedmiotową, gdyż ustalono, że ogrodzenie nie stanowiło ingerencji w drogę publiczną. Ostateczna decyzja Wojewody odmówiła stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości pod drogę w tym miejscu. T. P. złożył skargę na decyzję umarzającą postępowanie, kwestionując dowody i przebieg postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymującą w mocy decyzję PINB w M. o umorzeniu postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę. W dniu [...] r. A. C. poinformował Urząd Gminy w P. o zamiarze budowy ogrodzenia działki nr "1" w J. od strony wschodniej. Pismem z dnia [...]r. grupa mieszkańców Gminy P. wystąpiła do Wójta tej Gminy o nadzór nad prowadzoną przez A. C. budową ogrodzenia, która zdaniem osób podpisujących pismo, może doprowadzić do częściowego zagrodzenia ulicy [...]. Następnie pismem z dnia [...]r. T. P. (jeden z autorów pisma z dnia [...]r.) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o "podjęcie stosownych działań dotyczących przywrócenia ulicy [...] do jej normalnej funkcji jako drogi gminnej". Zawiadomieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. poinformował A. C. i T. P. o wizji lokalnej na nieruchomości położonej w miejscowości J., ul. [...], która wyznaczona została na dzień [...]r. W protokole z przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że "od ulicy [...] w kierunku działek nr "2" i "1" prowadzi droga gminna o szerokości od 3 – 5,0 m. Droga jest utwardzona żwirem. Od początku drogi od działki nr "1" jest zastawiona". T. P. wniósł o ustalenie, czy ogrodzenie jest wykonane zgodnie z przepisami. Przedstawiciel Urzędu Gminy oświadczył, że droga w [...] r. została oznaczona jako posiadająca długość 100 m. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., działając na podstawie art. 48 i 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie t.j.: Dz. U. 2013, poz. 1409 z późn. zm.) nałożył na A. C. obowiązek rozbiórki wykonanego ogrodzenia działki o nr "1" przy drodze gminnej. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że ul. [...] stała się drogą gminną na mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Wskazano również, że wzniesione przez A. C. ogrodzenie zagradza dojazd do innych posesji, a nadto właściciel nieruchomości nie dokonał wymaganego przepisami zgłoszenia robót budowlanych od strony ulicy [...]. W aktach sprawy znajduje się co prawda zgłoszenie robót budowlanych jednakże od strony drogi powiatowej. W odwołaniu od tej decyzji A. C. podniósł, iż grunt potraktowany jako droga publiczna jest w istocie jego własnością, gdyż nie wyzbył się go w sposób dobrowolny ani nie został wywłaszczony. Nadto wskazał, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż nie zgłosił wykonania robót budowlanych od strony drogi publicznej, gdyż nie traktuje ul. [...] jako drogi publicznej, a zatem wzniesienie ogrodzenia na tej części nieruchomości nie wymagało zgłoszenia. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...]r. i nakazał A. C. dokonanie rozbiórki części ogrodzenia działki nr "1" usytuowanego przy ul. [...] w P. (od strony granicy północnej i południowej) zagradzającego przejazd drogą oraz części od strony granicy zachodniej działki na całej jej szerokości. Uzasadniając swoją decyzję, organ II instancji wskazał m.in., że art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, iż budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Realizacja takiego ogrodzenia bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, podlegającą likwidacji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...]r. Nr [...] ulica [...] zaliczona została do kategorii dróg lokalnych. Droga lokalna jest zaś drogą publiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.). W skardze na powyższą decyzję A. C. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący podniósł, iż nie kwestionuje istnienia ulicy [...] jako drogi publicznej, zwraca natomiast uwagę, że ulica ta ma jedynie 100 metrów długości, natomiast jego działka znajduje się w odległości co najmniej 110 metrów od ulicy [...], co oznacza, że nie wykonał ogrodzenia zagradzającego przejazd ulicą [...]. Wywiódł, że spory budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia nie mają cechy samowoli budowlanej, do likwidacji której uprawnione są organy nadzoru budowlanego, a wobec tego, o ile takie roboty wywołują negatywne skutki dla osób trzecich, to do rozwiązania powstałych sporów właściwym jest postępowanie przed sądami powszechnymi. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3369/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...]r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż podstawową w sprawie kwestią było ustalenie, czy wzniesienie bez zgłoszenia ogrodzenia nieruchomości nastąpiło od strony drogi publicznej. Tylko wówczas można bowiem mówić o samowoli budowlanej. W konsekwencji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji winien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie przebiegu ulicy [...] poprzez zasięgnięcie danych zarządcy tej drogi, wynikających z ewidencji. O ile zaś do tej pory ewidencji takiej nie założono wyjaśnienia wymagać będzie kwestia, czy podjęta została uchwała Rady Gminy P., ustalająca przebieg dróg gminnych i czy aktem tym objęto ulicę [...], a wreszcie, czy Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą przejście własności części działki skarżącego na rzecz Gminy P. jako zajętej pod istniejącą drogę publiczną. Ponownie rozpoznając sprawę Inspektorat pismem z dnia [...]r. wystąpił do Urzędu Gminy P. o wyjaśnienie statusu prawnego ulicy [...] oraz podania jej długości. Pismem z dnia [...]r. Urząd Gminy w P. podał, że zgodnie z metryką założoną w [...] r. (metryka ta została dołączona do akt sprawy) ulica [...] przebiega od ulicy [...] na długości ok. 100 mb i kończy się ślepo ok. 10,0 m przed działką A. C. oraz, że zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. Nr [...] z dnia [...]r. stanowi ona drogę gminną. Ponadto ustalono, że nie została wydana decyzja Wojewody [...], która stwierdzałaby nabycie części działki Pana C. na rzecz Gminy P. pod drogę gminną. W konsekwencji powyższych ustaleń decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył prowadzone postępowanie dot. ustawionego ogrodzenia od strony zachodniej działki o nr ewid. "1" stanowiącej własność A. C. położonej w J. przy ul. [...] jako bezprzedmiotowe W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że wykonane ogrodzenie stanowi ogrodzenie między posesjami, które zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego nie wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Sprawa zaś ewentualnego naruszenia własności nie leży w kompetencjach organu nadzoru budowlanego, lecz rozstrzygana jest przez sądy powszechne z powództwa cywilnego. Odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie wniósł T. P. podważając wiarygodność ww. metryki drogi z dnia [...]r. jako dowodu przebiegu ulicy [...]. Organowi I instancji zarzucił uniemożliwienie mu uczestnictwa w sprawie i cyt. "zaoczne" prowadzenie postępowania administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazane sprawy do ponownego załatwienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego wskazując następnie, że z analizy dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, w tym zwłaszcza metryki drogi stanowiącej dokument urzędowy potwierdzający przebieg drogi, wynika, iż ulica [...] na wysokości działki T. P. i działki A. C. nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. a zatem postępowanie w sprawie rozpatrywanego ogrodzenia działki o nr ewid. "1" jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu przed organami nadzoru budowlanego. Pismem z dnia [...]r. T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję domagając się jej uchylenia. Decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności: art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie prawdy materialnej, poprzez pozbawienie strony możliwości składania wniosków dowodowych, poprzez uchylenie się od przeprowadzenia jakiegokolwiek przewidzianego prawem postępowania administracyjnego i poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W uzasadnieniu wskazał, że organy I i II instancji ponownie rozpoznając sprawę nie uzupełniły postępowania dowodowego zgodnie ze wskazaniem Sądu lecz oparły się jedynie na metryce drogi założonej w [...] r. jako jedynym dokumencie będącym w posiadaniu Urzędu Gminy P., w którym podane są parametry drogi, a także na informacji Wójta Gminy P., że Wojewoda [...] w sprawie ulicy [...] nie wydawał decyzji komunalizacyjnej. Metryka opatrzona datą [...]r. oraz nieczytelnym podpisem, nie może stanowić jednak, zdaniem skarżącego, jedynego i niepodważalnego dowodu w rozumieniu przepisów art. 76 § 1 k.p.a. dotyczącego przebiegu ulicy [...]. Podstawowym wymogiem dokumentu urzędowego jest oznaczenie dokumentu odpowiednim numerem, datą, pieczęcią urzędową, a także podpisem osoby wystawiającej dokument z imienną pieczęcią podającą imię, nazwisko i stanowisko. Wymienionych wymogów, za wyjątkiem daty, nie posiada powołana metryka. Metryka w swej treści nie zawiera nazwy ulicy jakiej dotyczy, a także podaje parametry drogi nie odpowiadające ulicy [...] tak z roku jej sporządzenia ([...] r.) jak również i obecnie (parametry nie uległy zmianie). Nadto oświadczenie z dnia [...]r. osoby sporządzającej ww. metrykę nie podaje adresu zamieszkania oświadczającego, nie posiada rygoru odpowiedzialności za fałszywe zeznania, a oświadczający pisze o sobie jak o innej osobie cyt.: "W okresie tym był pracownikiem Urzędu Gminy...". Ww. oświadczenie nie może stanowić niepodważalnego dowodu w sprawie. Stanowisko takie potwierdza także opinia prawna Radcy Prawnego Urzędu Gminy P.. Natomiast Informacja Wójta Gminy P., że Wojewoda [...] w sprawie ulicy [...] w J. nie wydawał decyzji komunalizacyjnej nie przesądza o braku podstaw do uzyskania przez Gminę P. własności tej drogi lecz świadczy jedynie o braku należnego zainteresowania ze strony Wójta Gminy P. uregulowaniem stanu własności drogi, co przejawia się w dotychczasowym niezłożeniu wniosku w tej sprawie do Wojewody [...]. W sprawie konieczności uregulowania tej kwestii stanowisko zajęła Rada Gminy P. w uchwale Nr [...] z dnia [...]r. zobowiązującej Wójta Gminy P. do wystąpienia do Wojewody [...] celem uzyskania decyzji o przejściu na własność Gminy P. gruntów zajętych pod gminną drogę na długości około 130 m tj. do końca istniejącej zabudowy na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wniosek do Wojewody [...] w powyższej sprawie nie został jeszcze złożony przez Wójta Gminy P. Zdaniem skarżącego także sposób załatwienia ww. sprawy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi w ww. normach k.p.a. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo [...]WINB wskazał m.in., że strona miała świadomość toczącego się przed tut. organem postępowania i mogła skorzystać z przysługującego jej prawa do składania dowodów czy wniosków z czego nie skorzystała. Nadto metryka jest jedynym dokumentem urzędowym, zaświadczającym o przebiegu ul. [...] jako drogi publicznej (art.76 k.p.a.). Postanowieniem z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 672/05 tut. Sąd zawiesił postępowanie sądowe. W toku postępowania sądowoadministracyjnego ustalono bowiem w oparciu o relację Wójta Gminy P., iż organ ten w dniu [...]r. złożył do Wojewody [...] wniosek w sprawie nabycia przez Gminę P. prawa własności nieruchomości, zajętych pod ulicę [...] w J. (w tym działki A. C.), lecz wniosek ten nie został jeszcze rozpoznany. W konsekwencji, mając na uwadze fakt, iż ustalenie statusu prawnego i przebiegu drogi – ulicy [...] w P. ma istotne znaczenie dla oceny legalności wykonanych robót budowlanych w świetle wytycznych, zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 23 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3369/01, a ponadto z uwagi na charakter deklaratoryjny decyzji – w razie uwzględnienia wniosku przez Wojewodę – Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się przesłanki uzasadniającej zawieszenie postępowania. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r. Z uwagi jednak na fakt, iż Sąd ustalił, że zakończyło się jedynie postępowanie komunalizacyjne dotyczące jednej z działek położonych przy ul. [...], nie stanowiącej przedmiotowej działki A. C., Sąd postanowieniem z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 834/12 ponownie zawiesił postępowanie. Postępowanie to zostało podjęte postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. po nadesłaniu przez organ ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Gminę P. własności należącej do A. C. nieruchomości nr "4" wydzielonej w projekcie podziału z działki "5" albowiem teren ten w żadnej części nie wchodził w skład pasa drogowego drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06. Okoliczności te w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zaakcentowania wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, podobnie jak orzekające w sprawie organy, związany jest ocenami i wskazaniami wyrażonymi przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 23 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3369/01, a tym samym nie może w odmienny sposób ocenić kwestii w wyroku tym przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie przyjmuje w ślad za ww. wyrokiem, iż podstawową kwestią w sprawie było ustalenie przez organy nadzoru budowlanego czy skarżący wznosząc ogrodzenie na swojej działce w zakwestionowanej części był zobowiązany do dokonania zgłoszenia zamiaru dokonania tej inwestycji, a tym samym czy wzniesienie bez zgłoszenia ogrodzenia nieruchomości nastąpiło od strony drogi publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że ogrodzenie zrealizowano bez zgłoszenia od strony drogi jako wydzielonego pasa terenu i zaliczonego do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, stanowi podstawę do wydania decyzji na gruncie Prawa budowlanego przez organ nadzoru budowlanego. Sąd podkreślił wówczas w tej mierze, że z przywołanej przez organ II instancji i znajdującej się w aktach sprawy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. nr [...] z dnia [...]r. wynika, że ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych, którego to faktu nie neguje również A. C.. Jednakże, zdaniem strony, ulica [...] ma jedynie 100 m długości i kończy się około 10 m przed jego nieruchomością, a wobec tego nie zagrodził on drogi publicznej, a jedynie wykonał ogrodzenie na swojej nieruchomości, co nie wymagało zgłoszenia. W konsekwencji Sąd formułując w wyroku z 2004 r. wskazania stwierdził, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji winien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie przebiegu ulicy [...] poprzez zasięgnięcie danych zarządcy tej drogi, wynikających z ewidencji. O ile zaś do tej pory ewidencji takiej nie założono w trybie przepisów wykonawczych do ustawy o drogach publicznych, wyjaśnienia wymagać będzie kwestia, czy podjęta została uchwała Rady Gminy P., ustalająca przebieg dróg gminnych i czy aktem tym objęto ulicę Krótką, a wreszcie, czy Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą przejście własności części działki skarżącego na rzecz Gminy P. jako zajętej pod istniejącą drogę publiczną. Odnosząc się do podnoszonych w sprawie argumentów Sąd zaakcentował nadto, że przez sam fakt utwardzenia nawierzchni żwirem, czyli poprzez wykonanie czynności faktycznych, nie mógł nastąpić skutek prawny w postaci przedłużenia drogi publicznej. Tożsame stanowisko należy wyrazić co do podnoszonych przez T. P. okoliczności w postaci wydania pozwoleń na budowę, planów realizacyjnych i wreszcie zameldowania pod adresem przy ul. [...]. Nawet nadanie ulicy nazwy nie rodzi bowiem skutku prawnego w postaci zakwalifikowania wydzielonego pasa terenu do odpowiedniej kategorii drogi publicznej, podobnie jak wydanie decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Nie są to bowiem dokumenty urzędowe, zaświadczające o przebiegu drogi publicznej (art. 76 k.p.a.). Sąd podkreślił też, że drogi wewnętrzne jako drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych - drogi wiejskie, mimo ogólnej dostępności, które nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych (art. 11 ustawy o drogach publicznych), nie stanowią zatem drogi, bądź innego miejsca o charakterze publicznym, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji ww. wyroku z 2004 r. Sąd w obecnym składzie podjąć może jedynie ocenę formalnej i merytorycznej poprawności przeprowadzonego po raz kolejny postępowania odwoławczego w aspektach do tej pory nie przesądzonych oraz zgodności decyzji drugoinstancyjnej z kwestiami w ww. wyroku przesądzonymi. Dokonując takiej oceny Sąd stwierdził, że organy zrealizowały wskazania zawarte w ww. wyroku, a wydane przez nie decyzje są formalnie i merytorycznie poprawne. W ponownie prowadzonym postępowaniu, stosownie do wskazań zawartych w przywołanym wyżej wyroku, organ I instancji ustalił bowiem, że zgodnie z metryką drogi założoną w [...] r. - będącą jedynym dokumentem w którym podane są parametry drogi - ul. [...] w J. przebiega od ulicy [...] na długości jedynie 100 mb, kończy się ślepo. Ustalił także, że Wojewoda [...] w sprawie ul. [...] nie wydawał decyzji komunalizacyjnej. Tym samym poprawnie uznał, że choć na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. nr [...] z dnia [...]r. ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych to jednak uchwała ta dotyczyła jedynie drogi o rozmiarach wskazanych w metryce. W konsekwencji w pełni podzielić należy przekonanie organów, iż z analizy dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż ulica na wysokości działki A. C. nie jest już drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r., a zatem postępowanie w sprawie rozpatrywanego ogrodzenia działki o nr ewid. "1" jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu przed organami nadzoru budowlanego. Dodatkowym dowodem potwierdzającym ustalenia organów jest fakt wydania przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Gminę P. własności należącej wg księgi wieczystej do A. C. nieruchomości nr "4" wydzielonej w projekcie podziału z działki "5" albowiem teren ten w żadnej części nie wchodził w skład pasa drogowego drogi publicznej. W konsekwencji powyższych ustaleń i analizy całokształtu materiału dowodowego dokonaną przez organ II instancji ocenę, iż PINB w poprawnie umorzył postępowanie w sprawie ocenić należy, zdaniem Sądu, jako w pełni prawidłową. W myśl bowiem art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Tym samym skoro w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż kwestionowane przez skarżącego roboty nie stanowiły ogrodzenia od strony drogi publicznej a jedynie nie wymagające zgłoszenia ogrodzenie międzysąsiedzkie to prowadzone przez PINB postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej organ zobligowany był umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Prawidłowo zatem organ II instancji utrzymał zaskarżone doń rozstrzygnięcie w mocy. Trafnie nadto wskazał, w ślad za wyrokiem z 2004 r., że przez sam fakt utwardzenia nawierzchni żwirem, czyli poprzez wykonanie czynności faktycznych, nie mógł nastąpić skutek prawny w postaci przedłużenia drogi publicznej. Nawet nadanie ulicy nazwy nie rodzi skutku prawnego w postaci zakwalifikowania wydzielonego pasa terenu do odpowiedniej kategorii drogi publicznej podobnie jak wydanie decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. W efekcie zarzuty podniesione przez T. P. w skardze nie mogły zostać uwzględnione. Wbrew twierdzeniom skarżącego wskazana w metryce drogi długość ulicy [...] (jedynie 100 m) i fakt, iż działka A. C. nie mieści się w jej pasie nie budzą obecnie wątpliwości, a tym samym ogrodzenie działki w zakwestionowanej części nie zostało usytuowane od strony drogi publicznej, a w konsekwencji, stosownie do ocen zawartych w wyroku z dnia 23 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3369/01, jego realizacja nie stanowiła samowoli budowlanej. Nie znalazły tym samym potwierdzenia zarzuty skarżącego co do niewyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a., art. 75 §1 i § 2 k.p.a., art. 76 §1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a.). Także kwestionowanie przez skarżącego prawdziwości i prawidłowości metryki drogi nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Podzielić należy w tej mierze sformułowaną w odpowiedzi na skargę ocenę organu, iż metryka (której zgodność z oryginałem została poświadczona) została przekazana przez zarządcę drogi tj. Wójta Gminy P. pismem z dnia [...]r. potwierdzającym, iż dotyczy ona ul. [...]. Metryka ta stanowi dokument urzędowy, zaświadczający o przebiegu ul. [...] jako drogi publicznej (art.76 k.p.a.). Mając zatem na uwadze to, iż uchwała o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych mogła dotyczyć jedynie drogi zidentyfikowanej co do jej przebiegu, a więc w oparciu o dane zawarte w ewidencji właściwego organu administracji, trafnie orzekające w sprawie organy wywiodły, iż Wojewódzka Rada Narodowa w C. uchwałą nr [...] z dnia [...]r. zaliczyła ulicę [...] do kategorii dróg lokalnych na podstawie znajdującej się w aktach metryki. Forma sporządzenia tej metryki nie może dyskredytować wagi zawartych w niej danych co do długości ulicy. Dziwi nadto twierdzenie skarżącego, który nie tylko brał udział w trwającym od roku [...] postępowaniu lecz którego wszczęcia przez organ był wręcz inicjatorem, iż w pozbawiony został prawa do wypowiadania się i przedstawiania dowodów. W każdej bowiem chwili strona mogła skorzystać z przysługującego jej prawa do składania dowodów czy wniosków. Nadto ustosunkowując się do pisma skarżącego z dnia [...]r. kwestionującego podjęcie przez Sąd zawieszonego postepowania, albowiem zdaniem skarżącego obowiązkiem Sądu było oczekiwać na zakończenie wszystkich spraw rozstrzygających ewentualne nabycie przez Gminę P. położonych przy ul. [...] nieruchomości, nie zaś jedynie postępowania odnoszącego się do działki A. C., Sąd wyjaśnia, że dane zawarte w metryce drogi i potwierdzająca dokonane przez organy w kontrolowanych decyzjach ustalenia treść ostatecznej decyzji Wojewody odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Gminę P. własności należącej do A. C. nieruchomości nr "4" (wydzielonej w projekcie podziału z działki "5") albowiem teren ten w żadnej części nie wchodził w skład pasa drogowego drogi publicznej, stanowią dowody w pełni wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło