II SA/Gl 126/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy K. O. w swojej skardze zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, zamieszkując w budynku o pow. 110 m2. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jego rodziny są dochody skarżącego - około 1000 zł miesięcznie, dochody jego małżonki z tytułu umowy o pracę oraz działalności gospodarczej w łącznej wysokości 6000 zł oraz wynagrodzenie za pracę syna skarżącego w wysokości 1200 zł miesięcznie. Pismem z dnia 21 lutego 2013 r. K.O. został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - nadesłanie dokumentów wykazujących przeciętne, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem się, tj. opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne, itp., - udokumentowanie dochodów osiąganych przez wnioskodawcę, jego małżonkę (z tytułu umowy o pracę oraz z działalności gospodarczej) oraz syna w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc je do realiów niniejszej sprawy uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego przez skarżącego. Z uzyskanych informacji wynika jedynie jaki dochód uzyskuje trzyosobowa rodzina skarżącego. W skali miesiąca, wedle informacji wskazanych w druku PPF jest to kwota 8200 zł. Wnioskodawca nie ujawnił jednakże danych na temat wydatków związanych z utrzymaniem się. Brak tych informacji uniemożliwia porównanie wysokości i struktury wydatków z dochodem wnioskodawcy i tym samym ustalenie, czy uiszczenie wpisu od skargi oraz poniesienie innych, ewentualnych kosztów związanych z postępowaniem sądowym rzeczywiście naraziłoby rodzinę skarżącego na uszczerbek w utrzymaniu. To w interesie strony ubiegającej się o przyznanie prawa leży przekonanie Sądu lub referendarza sądowego o istnieniu obiektywnych trudności w poniesieniu kosztów sądowych. Skoro więc skarżący w ogóle nie zareagował na wezwanie referendarza i nie przysłał dokumentów, o które został wezwany, to tym samym pozbawił się możliwości skorzystania z dobrodziejstw prawa pomocy. Opierając się zaś na treści formularza nie znaleziono podstaw do uznania, że trzyosobowa rodzina K. O. będzie miała jakiekolwiek problemy z wygospodarowaniem środków na pokrycie kosztów sądowych. Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.