II SA/Gl 1295/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy H.K. po wniesieniu skargi otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika – radcy prawnego z urzędu. W treści formularza H.K. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma synami. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 100 m2 (z 1978 r.), budynek mieszkalny w budowie o pow. 64 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1,4761 ha. Małżonka wnioskodawcy posiada samochód marki [...] ( z [...] r.), zaś jego synowie motorowery. Żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 3191 zł miesięcznie, a jeden z jego synów – S.K. dochód z umowy o pracę w kwocie 4090 zł miesięcznie. Sam skarżący oraz jego drugi syn są osobami bezrobotnymi, które nie uzyskują żadnych dochodów. Jeden z synów - D. K. płaci ponadto alimenty na swoje dziecko w kwocie 350 zł miesięcznie. Pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał H. K. do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne, zakupu lekarstw, czynszu itp., - udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez E. K. i S. K. - udokumentowanie obowiązku alimentacyjnego ciążącego na D. K. - udokumentowanie uzyskania statusu bezrobotnego przez skarżącego oraz D. K. oraz pozbawienia prawa do zasiłku. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że zachodzą okoliczność uzasadniające zarówno zwolnienie H. K. od kosztów sądowych jak i ustanowienie dla niego fachowego pełnomocnika z urzędu. Skarżący nie wskazał jak znaczącą część jego domowego budżetu pochłaniają bieżące wydatki, a w konsekwencji jakimi środkami dysponuje po ich uiszczeniu. Nie udokumentował również rzeczywistej wysokości dochodów osiąganych przez jego małżonkę oraz drugiego syna. W tym miejscu, na marginesie można zauważyć, że stwierdzenie skarżącego, iż jego syn S. jest osobą pełnoletnią, pracującą na własne potrzeby nie oznacza, że dochody tej osoby nie będą brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oczekiwać można, że pełnoletni syn, mieszkający wraz z rodzicami będzie partycypował we wspólnych kosztach utrzymania, a w razie nieprzewidzianej potrzeby udzieli ojcu wsparcia materialnego. Oceniając wniosek strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu pod uwagę bierze się dochody wszystkich członków jej rodziny i dopiero wówczas, gdy okażą się one niewystarczające do poniesienia tego rodzaju wydatków, rozważyć można zwolnienie od kosztów sądowych. W opisywanej sytuacji dochody czteroosobowej rodziny skarżącego nie pozwalają stwierdzić, że znajduje się on w szczególnie trudnym położeniu materialnym, a tym samym oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.