II SA/Gl 1316/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy S. M. w swojej skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie Sądu nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, z którego treści wynika, że wnioskodawca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w lokalu o pow. 52 m2 zakupionym na kredyt. Oprócz wspomnianego lokalu w skład jego majątku wchodzi nieruchomość wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej składająca z garaży, warsztatów i budynku biurowo – usługowego. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. W skład jego majątku wchodzą natomiast trzy samochody wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. S. M. zadeklarował, że prowadzona przezeń działalność gospodarcza w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. wygenerowała stratę rzędu 316,85 zł. Pismem z dnia 21 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących wysokość obrotów, przychodów, stanu gotówki oraz środków trwałych skarżącego, a także bieżących kosztów utrzymania się. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Oceniając sytuację materialną S. M. nie znaleziono podstaw do uwzględnienia jego wniosku, albowiem istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących realnej sytuacji skarżącego, które nie zostały wyeliminowane. Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy porównuje się wysokość dochodów osoby, która z takim wnioskiem wystąpiła z kosztami jakie pociąga za sobą bieżące utrzymanie. Uzyskany wynik jest z kolei porównywany z wysokością wydatków, jakie strona może ponieść w postępowaniu sądowym. Aby jednak możliwym było dokonanie tych operacji potrzebne są, niebudzące wątpliwości informacje, temu zaś służy możliwość wezwania strony o tzw. dokumenty źródłowe, a więc takie, które pozwalają ustalić rzeczywistą wysokość jej dochodów i wydatków. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Odnosząc powyższe do analizowanego wniosku wskazać trzeba, że poza ogólnikowym stwierdzeniem o wystąpieniu straty w prowadzonej działalności gospodarczej brak jest jakichkolwiek informacji na temat poziomu dochodów oraz wysokości i struktury wydatków skarżącego, co uniemożliwia rzetelną ocenę jego sytuacji materialnej. Nic nie wiadomo również na temat wysokości obciążeń z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu na zakup mieszkania jak równie na temat przeciętnych, miesięcznych kosztów eksploatacji należących do strony pojazdów mechanicznych. Wnioskodawca nie podał również skąd czerpie środki na utrzymanie się (działalność gospodarcza generuje stratę). Wobec powyższego niemożliwym jest ustalenie, czy rzeczywiście nie będzie w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. W oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.