II SA/Gl 1330/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-02-13
Skład orzekający: Krzysztof Nowak, Beata Kalaga-Gajewska, Agnieszka Kręcisz-Sarna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zawierać warunek nakazujący zachowanie odległości inwestycji telekomunikacyjnej od budynku mieszkalnego, jeśli taki warunek nie wynika z przepisów prawa?Ratio decidendi
Organ administracji nie może nakładać w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego warunków, które nie mają podstawy prawnej. W szczególności, warunek zachowania określonej odległości inwestycji telekomunikacyjnej od budynku mieszkalnego, jeśli nie wynika z przepisów odrębnych, jest bezpodstawny i stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji w tym zakresie.Stan faktyczny
Spółka P. z o.o. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, które odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z 19 grudnia 2023 r. dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka zarzuciła, że decyzja zawiera warunek nakazujący zachowanie odległości inwestycji od budynku mieszkalnego, który nie ma podstawy prawnej i jest rażąco sprzeczny z przepisami prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 30 sierpnia 2024 r. oraz zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr SKO.IX/426/9/2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z 30 sierpnia 2024 r., nr SKO.IX/426/9/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z 5 kwietnia 2024 r., nr [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
Kolegium, na żądanie strony P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca"), wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z 5 kwietnia 2024 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej "Prezydent" lub "Organ I instancji") z 19 grudnia 2023 r., nr [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji pn. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z instalacją elektroenergetyczną oraz kanalizacją kablową, na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb M. przy ul. [...] w B..
Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności w części ww. decyzji Kolegium i decyzji Organu I instancji, tj. w zakresie punktu 2.3. ppkt c) czyli w zakresie zawarcia w treści decyzji pierwszoinstancyjnej warunku, którego nie przewidują przepisy prawa. Mianowicie chodzi o nakaz zachowania przez Spółkę odległości przy lokalizowaniu jej inwestycji od budynku znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Spółki przy wydaniu ww. decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów oraz nałożenia wskazanego warunku bez podstawy prawnej.
Zaskarżoną decyzją Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z 5 kwietnia 2024 r., nr [...]
Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że dokonało analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji, tj. 30 sierpnia 2024 r., mających znaczenie dla weryfikowania jej zgodności z prawem, w kontekście wszystkich podstaw przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. (mogących potencjalnie uzasadnić stwierdzenie nieważności tego aktu administracyjnego).
Następnie wyjaśniło, że Prezydent ustalił na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.; dalej "u.g.n.") w związku z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.; dalej "u.p.z.p."), że inwestycja Spółki polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi inwestycję celu publicznego. W ramach postępowania Organ I instancji dokonał analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych. Prezydent stwierdził, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, pod warunkiem zachowania warunków zawartych w decyzji. Teren inwestycji nie stanowi gruntu leśnego (oznaczony jest jako Bi i RIVb), nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych gdyż użytek rolny położony jest w granicach administracyjnych miasta B.. Teren nie wymaga również decyzji o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji użytków rolnych. Ponadto zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p.
Decyzja Organu I instancji zawiera wszystkie informacje wymagane przepisami prawa, w tym art. 54 u.p.z.p. Decyzja została uzgodniona z Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polskich, Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w zakresie obszaru prawem chronionego oraz Miejskim Zarządem Dróg w B.. Projekt decyzji został sporządzony przez osobę uprawnioną stosownie do art. 50 ust. 4 u.p.z.p.
Zdaniem Kolegium dopuszczalne było zawarcie przez Organ I instancji w pkt 2.3 ppkt c) decyzji warunku, zgodnie z którym "w celu zmniejszenia oddziaływania planowaną stację bazową należy zlokalizować w odległości od sąsiedniego budynku nr [...] w odległości nie mniejszej niż wysokość tej stacji wraz z konstrukcją wsporczą". Organ I instancji nie naruszył art. 52 ust. 3 u.p.z.p., gdyż ochrona terenów zabudowy jednorodzinnej wynika z celu ustawodawcy, który w art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 733 z późn. zm.; dalej "u.w.r.u.") wskazuje, że przeznaczenie zabudowy na cele jednorodzinne nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Za taką należy uznać między innymi instalację radiotelekomunikacyjną wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5 m (art. 2 pkt 4 u.w.r.u.). Ustawodawca wskazał zatem, że szeroko pojęte oddziaływanie infrastruktury telekomunikacyjnej na zabudowę związane jest również z wysokością jej konstrukcji. W świetle powyższego brak jest podstaw do jednoznacznego uznania, aby treść przepisu art. 46 ust. 2 u.w.r.u. miała stanowić pominięcie ochrony zabudowy jednorodzinnej przy lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej w przypadku braku planu miejscowego. Intencją ustawodawcy było przede wszystkim dopuszczenie lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej nawet jeżeli nie jest umieszczona w planie miejscowym, na terenach przeznaczonych w planie miejscowym na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne. W przypadku zaś infrastruktury o nieznacznym oddziaływaniu - również na terenach przeznaczonych na cele zabudowy jednorodzinnej. Obowiązek określenia takiego obszaru oddziaływania spoczywa w chwili obecnej wyłącznie na organie wydającym decyzję.
Wobec tego Organ I instancji słusznie stwierdził, że organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącego inwestycji w postaci budowy stacji bazowej telefonii komórkowej uprawniony jest do ustalenia prawidłowego obszaru oddziaływania inwestycji telekomunikacyjnej, w szczególności mając przy tym na względzie jej planowaną wysokość i wynikający z tego faktu zakres oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Nie można wobec tego stwierdzić, że decyzja Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji w postępowaniu odwoławczym, Kolegium zasadnie stwierdziło, że decyzja z 19 grudnia 2023 r. została wydana zgodnie z prawem i utrzymało ją w mocy. Kolegium wydając ww. decyzję nie dopuściło się naruszenia prawa procesowego i materialnego, a tym bardziej w stopniu rażącym. Stwierdzenie Spółki, że decyzja pierwszoinstancyjna w zakresie warunku z pkt 2.3. ppkt c) jest niewykonalna, nie zostało udowodnione. Przedmiotem zaś postępowania nie jest ocena prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę z 4 maja 2022 r., nr [...] Kolegium stwierdziło zatem, że decyzji z 5 kwietnia 2024 r. nie można przypisać żadnej z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Od ww. decyzji skargę wniosła, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, Spółka, zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 54 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 3 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z 5 kwietnia 2024 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. pomimo, iż w pkt 2.3 lit. c) decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w sposób rażąco naruszający przepisy prawa bowiem decyzja ta określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu, których obowiązek zachowania nie wynika z planu ogólnego ani z przepisów odrębnych, a także została wydana z rażącym naruszeniem zakazu z art. 52 ust. 3 u.p.z.p., a Skarżąca nie ma możliwości wykonania tej decyzji mimo, że zawiera ona rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem Skarżącej;
2) art. 7, art. 77, art. 80, art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie jaki przepis odrębny statuuje obowiązek zachowania przez Skarżącą określonej odległości pomiędzy planowaną inwestycją a budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się na działce nr [...], a dodatkowo nie wymaga się zachowania tej odległości od innego inwestora realizującego tego samego rodzaju inwestycję na przedmiotowej działce;
3) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez podejmowanie przez organ działań w taki sposób, który nie budzi zaufania do organów władzy publicznej, tj. wydanie przez organ decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z 5 kwietnia 2024 r. w sytuacji gdy część decyzji pierwszoinstancyjnej została wydana w sposób rażąco niezgodny z prawem, tj. z rażącym naruszeniem art. 54 ust.1 pkt 2 u.p.z.p., a także art. 52 ust. 3 u.p.z.p. w zakresie zawarcia nakazu zachowania określonej odległości od budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce [...];
4) art. 54 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności w części decyzji, która określa obowiązek zachowania nie wynikającego z planu ogólnego ani z przepisów odrębnych, czyli rażąco narusza przepisy prawa;
5) art. 52 ust. 3 u.p.z.p. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności w części decyzji, która w punkcie 2.3 lit. c) zawiera nakaz zachowania przez Skarżącą odległości przy lokalizacji inwestycji od budynku znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości, który stanowi nieprzewidziany przepisami prawa warunek, od którego spełnienia uzależniona jest możliwość wykonania wydanej przez Organ I instancji decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała m. in., że stosownie do art. 52 ust. 3 u.p.z.p. organ nie może uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Pomimo, że żaden przepis nie stawia stacjom bazowym telefonii komórkowej wymogu zachowania odległości od znajdującego się w jej pobliżu budynku, nie mniejszej niż wysokość takiej stacji, Organ I instancji taki nakaz zawarł w treści decyzji z 19 grudnia 2023 r., a Kolegium to zaakceptowało w decyzji z 5 kwietnia 2024 r. Powołany przez Kolegium przepis art. 46 ust. 2 u.w.r.u. dotyczy sytuacji gdy obszar jest objęty postanowieniami planu miejscowego, a lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest w nim umieszczona. Przepis ten nie stanowi podstawy do nałożenia na wnioskodawcę obowiązku zachowania odległości inwestycji telekomunikacyjnej od znajdującego się w jej pobliżu budynku w ramach postępowania w sprawie o wydanie decyzji lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zresztą statuowanie konkretnych odległości od innych obiektów budowlanych jest domeną przepisów prawa budowlanego. Szukanie ochrony interesu właściciela nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, której warunki lokalizacji są dopiero ustalane poprzez statuowanie wymogów nie wynikających z przepisów prawa jest nieuprawnione i rażąco narusza przepisy. Oddziaływanie inwestycji telekomunikacyjnych jest objęte szeroką reglamentacją nie tylko przepisów prawa budowlanego, ale przede wszystkim przepisów prawa ochrony środowiska, w tym określających dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku. Zdaniem Skarżącej zawarcie w decyzji pierwszoinstancyjnej warunku jak w punkcie 2.3. lit. c stanowi rażące naruszenie art. 54 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 3 u.p.z.p.
Ponadto Skarżąca podkreśliła, że w obrębie działki [...] realizowana jest budowa innej stacji bazowej na podstawie pozwolenia na budowę z 4 maja 2022 r., nr [...] w odległości od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] mniejszej niż ta, której zachowania od Skarżącej żąda Organ I instancji. Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. Kolegium działało niezgodnie z art. 7a § 1 k.p.a.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.").
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Istotą postępowania nieważnościowego jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka rażącego naruszenia prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 24 listopada 2003 r., III SA 845/02, LEX nr 90363 oraz 13 maja 2003 r., III SA 2395/01 LEX nr 146076). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. O tym, czy naruszenie prawa jest rażące decyduje także ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., II OSK 1614/09, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Brak któregoś z wymienionych powyżej elementów wyklucza możliwość uznania, że doszło do wydania decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 czerwca 2023 r., II OSK 1896/20; z 10 stycznia 2023 r., I OSK 2849/19; z 9 listopada 2022 r., I GSK 3503/18 – opubl. w CBOSA).
Organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest jednocześnie uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja ta jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli wada skutkująca nieważnością decyzji tkwi w decyzji organu I instancji, to decyzja organu odwoławczego podlega stwierdzeniu nieważności, gdyż utrzymano nią w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności (por. uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2000 r., OPK 12/00; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2018 r., II OSK 2755/16 – opubl. w CBOSA).
Organ stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., bez względu na granice żądania wskazane przez stronę domagającą się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie w orzecznictwie wskazuje się, że dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji w części dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji w części jest możliwe, gdy pozostałe w mocy rozstrzygnięcia mogą mieć w świetle norm materialnego prawa administracyjnego z jednej strony samodzielny byt prawny, a więc wolny od wad fragment decyzji, któremu nie odmawia się skuteczności, stanowiący rozstrzygnięcie, mogące funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, z drugiej zaś, ich treść nie jest determinowana rozstrzygnięciem wadliwym, pozbawianym mocy wiążącej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2016 r., II OSK 2314/14, opubl. w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca twierdzi, że decyzja Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie punktu 2.3 lit. c) z uwagi na fakt, że zawiera warunek, którego nie przewidują przepisy prawa. Mianowicie decyzja ta w punkcie 2.3 lit. c) nakłada na Spółkę obowiązek zachowania określonej odległości (nie mniejszej niż wysokość stacji wraz z konstrukcją wsporczą) przy lokalizacji inwestycji w stosunku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...], znajdującego się na działce sąsiedniej nr [...] Wadliwością z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dotknięta jest także decyzja Kolegium z 5 kwietnia 2024 r. utrzymująca w tym zakresie w mocy decyzję Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. Zdaniem Spółki przepis art. 46 ust. 2 u.w.r.u. dotyczy lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w przypadku, gdy dany obszar objęty jest planem miejscowym, a lokalizacja tego rodzaju inwestycji nie jest w nim umieszczona. Z przepisu tego nie wynika nakaz zachowania odległości, który został zawarty w decyzji Prezydenta z 19 grudnia 2023 r.
Natomiast zdaniem Kolegium przy wydawaniu decyzji Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. nie doszło do bezpodstawnego nałożenia warunku, o którym mowa w punkcie 2.3 lit. c) ani do innych nieprawidłowości, które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Ochrona terenów zabudowy jednorodzinnej wynika z art. 46 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 4 u.w.r.u. Organ I instancji był zatem uprawniony do ustalenia prawidłowego obszaru oddziaływania inwestycji Skarżącej, w szczególności mając przy tym na względzie jej planowaną wysokość i wynikający z tego faktu zakres oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.
Należy zatem przypomnieć, że w postępowaniu nieważnościowym organ administracji orzeka jako organ kasacyjny, a więc na podstawie przepisów i stanu faktycznego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej ocenie, pod względem istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2017 r., VII SA/Wa 1718/16, opubl. w CBOSA). Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji ocenianych pod względem istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.) inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 56 u.p.z.p.).
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest decyzją związaną, jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2019 r., II OSK 3398/18, opubl. w CBOSA).
Skoro treść decyzji determinują przepisy prawa, to jedynym warunkiem wydania decyzji jest zgodność zamierzenia inwestycyjnego z prawem. Nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków (art. 52 ust. 3 u.p.z.p.). Dotyczy to zarówno dodatkowych obowiązków proceduralnych, jak i merytorycznych, czyli związanych z treścią decyzji. Organy administracji nie mają uprawnień do poszerzania ograniczeń wnioskodawcy bez wyraźnej podstawy prawnej (por. Z. Niewiadomski (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 13, Warszawa 2023, Komentarz do art. 52). Organ administracji w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ma uprawnień kształtujących, nie może stanowić o prawach i obowiązkach inwestora nie przewidzianych w przepisach. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma bowiem charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdza jedynie zastany stan prawny.
W myśl art. 46 ust. 3 u.w.r.u. (w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji ocenianych pod względem istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.) w przypadku braku planu miejscowego lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej innej niż infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, na warunkach określonych w u.p.z.p. Nie wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w rozumieniu u.p.z.p., budowa infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu oraz wykonywanie innych robót budowlanych dotyczących takiej infrastruktury (art. 47 u.w.r.u.). Przy czym zgodnie z art. 4 ust. 2 u.w.r.u. przez infrastrukturą telekomunikacyjną o nieznacznym oddziaływaniu należy rozumieć kanalizację kablową, linię kablową podziemną i nadziemną, instalację radiokomunikacyjną wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5 m, szafy i słupki telekomunikacyjne oraz inne podobne urządzenia i obiekty, a także związany z nimi osprzęt i urządzenia zasilające, jeżeli nie są zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000. Natomiast w myśl art. 46 ust. 2 u.w.r.u. jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Skarżącej, że art. 46 ust. 2 u.w.r.u. dotyczy lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w przypadku obowiązywania na danym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten statuuje reguły interpretacyjne wykładni zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w przypadku gdy inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie została wprost w nim umieszczona. W przepisie tym wskazano jakie inwestycje telekomunikacyjne nie są sprzeczne z podstawowymi rodzajami przeznaczenia terenów. Przyjęto m. in., że przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Z przepisu art. 46 ust. 2 u.w.r.u. nie sposób jednak wywieść, że organ prowadzący postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej ma kompetencję do ustalania prawidłowego obszaru oddziaływania inwestycji telekomunikacyjnej innej niż infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu. W szczególności, że regulacja ta stanowi przepis odrębny, z którego wynika zasada (warunek) zagospodarowania terenu w postaci obowiązku zachowania określonej odległości inwestycji z zakresu łączności publicznej (innej niż infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu) w stosunku do zabudowy jednorodzinnej.
W tych okolicznościach umieszczenie w treści decyzji Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. nakazu jak w punkcie 2.3 lit. c) nie znajdowało oparcia w art. 46 ust. 2 u.w.r.u., a zatem nastąpiło bez podstawy prawnej. Brzmienie przepisu art. 46 ust. 2 u.w.r.u. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a zatem stwierdzone naruszenie prawa jest oczywiste.
Kolegium dokonało zatem błędnej wykładni art. 53 ust. 3 u.p.z.p. w związku z art. 46 ust. 2 u.w.r.u. i art. 52 ust. 3 u.p.z.p. Wskutek dokonania błędnej wykładni w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa nie została dostatecznie rozpoznana, a tym samym rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z 5 kwietnia 2024 r. jest przedwczesne. Wobec stwierdzonych uchybień za przedwczesne należy także uznać odnoszenie się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, że oczywiste naruszenie przepisu nie stanowi jedynej i wystarczającej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Koniecznym warunkiem do uznania naruszenia prawa za rażące jest bowiem to, aby rodzaj naruszenia i jego skutki powodowały, że decyzja nie może być zaakceptowana jako wydana przez organy praworządnego państwa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium powinno uwzględnić przedstawioną ocenę prawną. Kolegium powinno rozważyć, czy stwierdzone w sprawie oczywiste naruszenie prawa, miało rażący charakter oraz czy dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności ocenianych decyzji w zakresie żądanym przez Skarżącą. W dalszej kolejności obowiązkiem organu jest przeanalizowanie, czy oceniane decyzje wywołały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. oraz uwzględnienie treści art. 53 ust. 7 u.p.z.p.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z 134 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło