II SA/Gl 1343/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 listopada 2012 A.C. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności skarżący, w piśmie procesowym z dnia 7 grudnia 2012 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Następnie, na wezwanie Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 157 m2 (którego w ½ jest współwłaścicielem). Oprócz tego wnioskodawca jest współwłaścicielem (w ½) nieruchomości rolnej o pow. 0,4253 ha oraz pomieszczenia gospodarczego i innej nieruchomości gruntowej o pow. 525 m2. A. C. osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 500 zł oraz dochód z tytułu wynajmu garaży w wysokości 1325 zł miesięcznie. Pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości otrzymywanego wynagrodzenia oraz czynszu za wynajem garaży, - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne itp. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do przyznania A.C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, zaś deklarowany przez skarżącego miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 1825 zł, zasadniczą kwestią było zbadanie jaki wpływ na sytuację materialną strony może mieć uiszczenie wspomnianego wpisu, zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania jest to zasadniczy wydatek, który stron zobowiązana jest ponieść. Aby poczynić wspomniane wyżej ustalenia koniecznym było uzyskanie od strony dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, które pozwoliłyby zbadać zarówno wysokość jak i strukturę comiesięcznych wydatków oraz dochodów, co w konsekwencji pozwoliłoby odpowiedzieć na pytanie, czy rzeczywiście poniesienie kosztów sądowych w negatywny sposób mogłoby wpłynąć na sytuację materialną skarżącego. Uchylając się od wykonania wezwania w istocie wnioskodawca pozbawił referendarza możliwości dokonania rzetelnej weryfikacji powołanych przezeń okoliczności. W takiej sytuacji nie można jednoznacznie stwierdzić, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.