II SA/Gl 1358/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek podniósł, że jego jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę uzyskiwane w wysokości 1845 zł brutto miesięcznie, z której to kwoty 450 zł przeznacza na świadczenie alimentacyjne, 890 zł na spłatę zobowiązania kredytowego zaciągniętego w [...], zaś 50 % wspomnianego wynagrodzenia podlega zajęciu komorniczemu. Skarżący zadeklarował, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, papierów wartościowych, oszczędności lub też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości netto uzyskiwanego dochodu, udokumentowanie wysokości należności z tytułu alimentów, wykazanie wysokości raty zaciągniętego kredytu oraz podania orientacyjnej wysokości bieżących, miesięcznych kosztów utrzymania. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Aby jednak oceny tej można było dokonać w sposób wszechstronny i rzetelny, koniecznym jest uzyskanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji materialnej skarżącego, czemu służy zarówno treść druku formularza PPF jak i możliwość wezwania o tzw. dodatkowe dokumenty źródłowe. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem nie wykazano, że jej sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków zarówno z tytułu kosztów sądowych jak i na fachowego pełnomocnika. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnicze wątpliwości budzi wiarygodność oświadczeń strony odnośnie uzyskiwanych przezeń dochodów oraz struktury i wysokości ponoszonych wydatków. Z jednej strony skarżący wskazuje, że jego jedynym źródłem utrzymania się jest kwota 1845 zł brutto miesięcznie, której 50 % podlega zajęciu komorniczemu, z drugiej natomiast podkreśla, że płaci alimenty w wysokości 450 zł oraz spłaca kredyt, którego ratę stanowi 890 zł. Oznacza to, że całe jego dochody, po odjęciu zajęcia komorniczego przeznaczane są na opłacenie tych dwóch zobowiązań. Nic przy tym nie wiadomo na temat wysokości i struktury bieżących kosztów utrzymania (opłat czynszowych, kosztów dostaw energii elektrycznej, gazu, wody itp.) jak również na temat tego gdzie i u kogo zamieszkuje a także tego, czy w związku z tym ponosi jakiekolwiek dodatkowe wydatki. Suma zasygnalizowanych wyżej wątpliwości nie pozwala więc stwierdzić, że wnioskodawca jest osoba, której wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwałby na uwzględnienie. Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.