II SA/Gl 1378/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zagospodarowania terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy S. K. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając swój wniosek trudną sytuacją materialną. Skarżący podniósł, że wskutek decyzji organów administracji publicznej nie może podjąć działalności gospodarczej jak również znaleźć zatrudnienia. Z treści druku formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnim synem. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 220 m2 usytuowany na nieruchomości o pow. 2400 m2. Oprócz tego skarżący posiada lokal mieszkalny o pow. 100 m2. Wedle informacji zawartych w druku formularza strona nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. S. K. nie uzyskuje żadnych dochodów, również członkowie jego rodziny nie uzyskują żadnych świadczeń. Do druku formularza została dołączona kopia decyzji z dnia [...] r. orzekającej o utracie przez S. K. statusu osoby bezrobotnej. Pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. referendarz sądowy wezwał S.K. do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w druku formularza poprzez: - wskazanie źródła, z którego skarżący czerpie środki na utrzymanie swojej rodziny, - udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2013 r. S. K. wyjaśnił, że nie posiada żadnych stałych dochodów pieniężnych od czterech lat i od tego czasu utrzymuje się ze sprzedaży swojego majątku. Zaznaczył również, że nie jest w stanie sprzedać posiadanego budynku mieszkalnego, albowiem działania sąsiadki doprowadziły do odstąpienia od zamiaru nabycia tej nieruchomości przez kilkunastu potencjalnych kontrahentów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść tego rodzaju wydatków bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim lub rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy jedyną wiarygodną informacją na temat statusu materialnego S. K. jest fakt, że w dniu [...] r. utracił on status osoby bezrobotnej. Okoliczność ta nie może jednak stanowić wyłącznego powodu zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Pomimo jednoznacznego wezwania skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających okoliczności podniesione w druku formularza. Nie wiadomo więc, czy rzeczywiście jego sytuacja materialna zmusza go do wyzbywania się majątku, nie wiadomo również, czy jego małżonka również posiada bądź też już utraciła status osoby bezrobotnej. Skarżący nie podał nawet orientacyjnej wysokości bieżących, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Okoliczności powołane przez skarżącego mogłyby co prawda stanowić podstawę ewentualnego zwolnienia od kosztów sądowych, jednakże najpierw musiałby on przynajmniej częściowo je uprawdopodobnić. Tymczasem nie przedstawił on żadnego dokumentu potwierdzającego podane przezeń fakty. Reasumując stwierdzić należy, że istnienie zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej skarżącego aby można było z pełnym przekonaniem stwierdzić, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.