II SA/Gl 138/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza podał, że jest wraz z małżonką są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku, nie posiada środków finansowych w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też nieruchomości lub przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wyjaśnił, że pozostaje na utrzymaniu dziadków, a bieżące koszty utrzymania obejmują: opłaty za aplikację adwokacką – w wysokości 505 zł; 400 zł z tytułu spłaty pożyczki w "A" S.A.; 70 zł za Internet; 50 zł za telefon oraz około 150 – 200 zł za wyżywienie. Pismem z dnia 19 lutego 2015. r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego fakt, że małżonka strony jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, - przedłożenia dokumentów (zaświadczeń pracodawców, odcinków emerytur, wyciągów z rachunków bankowych) wykazujących wysokość dochodów osób, które utrzymują skarżącego i jego małżonkę oraz wykazujących wysokość wydatków przeznaczanych na utrzymanie budynku mieszkalnego, w którym zamieszkuje wnioskodawca wraz z rodziną. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem nie wykazano, że jego sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków z tytułu kosztów sądowych. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie na temat statusu materialnego D. J. praktycznie nie wiadomo nic. Skarżący uchylił się od podania, czy to on, czy tez jego małżonka są osobą, która odbywa aplikację adwokacką, nie wiadomo, czy drugie z małżonków uzyskało status bezrobotnego i czy jest osobą uprawniona do zasiłku, wreszcie nic nie wiadomo na temat źródła i rozmiaru dochodów dziadków wnioskodawcy, który twierdzi, ze pozostaje na ich utrzymaniu. Bez wspomnianych informacji nie sposób stwierdzić, czy rzeczywiście opłacenie kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi leży poza granicami możliwości finansowych strony. Tymczasem są to kwestie kluczowe dla oceny, czy rzeczywiście jest w stanie zdobyć środki na opłacenie postępowania sądowego. Skoro więc wskazanych wyżej okoliczności nie uprawdopodobniono - w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.