II SA/Gl 1413/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. Z., R. W., A. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 27 sierpnia 2025 r. nr NWXIV.7581.3.5.2025 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia 30.06.2025 r. nr [...], Prezydent Miasta K. (organ I instancji) wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 z późn. zm. – dalej "u.g.n."), art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej "k.p.a.") odmówił zwrotu udziału spadkowego w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] , oznaczonej dawniej jako parcela nr [...] (obecnie działka nr [...] , k.m. [...], obręb [...] ), zapisanej w księdze wieczystej nr [...] , na podstawie wniosku z dnia 13 maja 2020 r. złożonego przez B. Z. oraz wniosku z dnia 19 marca 2021 r. złożonego przez R. W. i A. W. . W ramach przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność spadkobierców F. W. i Z. Wojakowskiej została przejęta na rzecz Państwa – P. w K. decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z dnia [...] r. nr [...]. Wskazaną decyzją ustalono również odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 4.376,16 zł. Parcela nr [...] o pow. 1013 m2 została przenumerowana na działkę nr [...] , o tej samej powierzchni. Jako właściciel wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, zgodnie z treścią księgi wieczystej [...] , figuruje [...] Projekt spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa. Wpisu w przedmiotowej księdze wieczystej dokonano dnia 17 grudnia 2013 r. Organ I instancji zauważył, iż roszczenie o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego, to brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył B. Z. (skarżący 1) reprezentowany przez pełnomocnika. Zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 136 ust. 2 i 3 u.g.n. w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 229 u.g.n. polegające na niezwróceniu wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki do jej zwrotu, a organ przy powzięciu zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu nie zawiadomił poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy, w tym poprzez pominięcie okoliczności, iż nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości skarżącemu 1 i orzeczenie o dokonaniu zwrotu na jego rzecz udziału spadkowego w przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśnił, że skarżący 1 jest legitymowany do dochodzenia zwrotu przedmiotowej nieruchomości jako spadkobierca jej pierwotnych właścicieli. Wywłaszczona nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a art. 137 ust. 1 u.g.n. uniemożliwia jej wykorzystanie na inny cel bez zgody poprzedniego właściciela. Tym samym gmina w momencie powzięcia decyzji o zbyciu lub oddaniu wywłaszczonych działek w użytkowanie wieczyste winna zawiadomić o tym poprzedniego właściciela, czego nie uczyniła. Dalej stwierdził, że wywłaszczenie spadkodawców skarżącego nastąpiło na mocy decyzji z dnia 29 lipca 1966 r., a celem inwestycji miała być budowa W. . Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek P. w K. . Podmiot ten został w 1992 r. przejęty przez Skarb Państwa jako jedno przedsiębiorstwo "R." S.A. W 1992 r. również nastąpiło wpisanie podmiotu "R." Spółka Akcyjna w W. Oddział w K. jako właściciela do księgi wieczystej nr [...] i taki stan w księdze wieczystej widniał aż do 2008 r., kiedy to właścicielem w wyżej wskazanej księdze wieczystej ujawniono podmiot "R." Spółka Akcyjna. W ocenie skarżącego 1 z uwagi na fakt, iż przejęcie P. w K. nastąpiło przez Skarb Państwa jako jedno Przedsiębiorstwo "R." S.A., nie można mówić, iż nabycie prawa własności nastąpiło na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 u.g.n. Nabycie nieruchomości przez osobę trzecią nastąpiło dopiero w 2008 r., kiedy to w księdze wieczystej numer [...] ujawniono podmiot "R." Spółka Akcyjna. Wojewoda Śląski (Wojewoda, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 27 sierpnia 2025 r. utrzymał decyzję organu I instancji. Wskazał, że konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy w sprawie nie zachodzi przesłanka wyłączająca roszczenie o zwrot przewidziana w art. 229 u.g.n. Jak wynika bowiem z ugruntowanego orzecznictwa, przedmiotem postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest tylko kwestia "zbędności", o której mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n., ale także problem przesłanek negatywnych, które mogą czynić zwrot niemożliwym, niedopuszczalnym. Wyjaśnił, że z treści decyzji wywłaszczeniowej z 29 lipca 1966 r. wynika, że nieruchomość została przejęta na rzecz P. "R." w K. , które następnie na mocy aktu przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną z dnia 24 marca 1992 r., zostało przekształcone w spółkę prawa handlowego, wyposażoną - na podstawie przepisu szczególnego - w osobowość prawną. W konsekwencji należy uznać, że z chwilą przekształcenia dotychczasowego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną powstał nowy, odrębny podmiot prawa cywilnego. Fakt, że jedynym akcjonariuszem tej spółki był Skarb Państwa, nie zmienia jej statusu prawnego jako odrębnej osoby prawnej i powoduje, że "R." Spółka Akcyjna stanowi osobę trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. Ponadto wskazał, że zgodnie z treścią art. 229 u.g.n. roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że na podstawie aktu przekształcenia z dnia 24 marca 1992 r. prawo własności nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej na rzecz "R." Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. , będącej spółką prawa handlowego wyposażoną w osobowość prawną. Wpis ten nastąpił dnia 1 października 1996 r., a więc przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym należy stwierdzić, że z chwilą ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności na rzecz "R." Spółki Akcyjnej doszło do ziszczenia się przesłanki określonej w art. 229 u.g.n., co skutkuje wyłączeniem roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z mocy prawa. W ocenie Wojewody bezzasadne są twierdzenia stron, jakoby przedmiotowa nieruchomość pozostawała nadal we władaniu Skarbu Państwa. Na marginesie Wojewoda negatywnie ocenił formalną warstwę decyzji organu I instancji. Stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów proceduralnych określonych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a także narusza zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a., zobowiązującą organy administracji publicznej do pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez sporządzanie rozstrzygnięć rzetelnych, jasnych i przejrzystych. Również fakt powołania przez organ I instancji niewłaściwych w sprawie przepisów nie stanowi przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organ administracji mógł wydać zaskarżoną decyzję mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej. W niniejszej sprawie tak właśnie jest, gdyż odmowa zwrotu nieruchomości znajduje podstawę w art. 229 u.g.n. W konsekwencji organ odwoławczy, mimo stwierdzonych braków formalnych, utrzymał w mocy decyzję organu i instancji z dnia 30 czerwca 2025 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. Z. , R.W. oraz A.W. (skarżący) reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zaskarżyli decyzję Wojewody w całości zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 ust. 2 i 3 u.g.n. w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 229 u.g.n.; art. 229 u.g.n. w związku z art. 8 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych poprzez błędne przyjęcie przez Wojewodę, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości, a nabycie własności nieruchomości nastąpiło nie w wyniku sprzedaży nieruchomości czy też ustanowieniu użytkowania wieczystego, ale w wyniku zarządzenia nr 30 Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 stycznia1992 r., która to forma nabycia nie została enumeratywnie wymieniona w treści zaskarżonego przepisu; naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. , art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.; art. 107 § 1 pkt 4 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego oraz rozważanie przez Sąd uchylenia w całości decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Decyzji zarzucili w szczególności niezwrócenie wywłaszczonej nieruchomości pomimo jej użycia na inny cel bez zawiadomienia byłego właściciela o takim zamiarze, a także uznanie, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka zwrotu w sytuacji, gdy doszło do przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w podmiot prawa handlowego, tj. jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, co nie nastąpiło w warunkach wskazanych w art. 229 u.g.n. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia dowodów i uzasadnienia decyzji. Zdaniem skarżących z uwagi na fakt, iż przekształcenie P. w K. nastąpiło w jedno przedsiębiorstwo "R." Spółka Akcyjna w W. Oddział w K. , w całości kontrolowane przez Skarb Państwa, nie można mówić, iż nabycie prawa własności nastąpiło na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 u.g.n. Nabycie nieruchomości przez osobę trzecią mogło co najwyżej nastąpić dopiero w 2008 r., kiedy to jako właściciela ujawniono podmiot pod firmą "R." Spółka Akcyjna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Wojewoda wskazał, że w dyspozycji art. 229 u.g.n. przewidziano czynność sprzedaży oraz oddania w użytkowanie wieczyste, jednakże przepis ten ma zastosowanie również do innych rozporządzeń nieruchomością, w tym formy nabycia prawa własności z mocy prawa. Zasadniczą kwestią jest, aby prawo własności nieruchomości uzyskały osoby trzecie i aby to prawo ujawnione zostało w księdze wieczystej (vide Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 719/22). W analizowanej sprawie przesłanki te zostały spełnione. Podkreślił, że księgi wieczyste zawierają szereg informacji dotyczących stanu prawnego nieruchomości (działy II - IV), a zawarte tam dane objęte są m.in. domniemaniem ich prawdziwości (art. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece; t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 341). Roszczenie o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie. Decyzja pomijająca ten aspekt byłaby niewykonalna. Z kolei analiza uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 3/14 wskazuje, że okoliczność braku władania nieruchomością przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wyklucza potrzebę i celowość badania przesłanek zwrotowych. Brak również podstaw do uznania (wbrew twierdzeniom skarżących), iż spółka prawa handlowego nie jest osobę trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. Kwestia rozumienia tego pojęcia jednolicie postrzegana jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z - dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących, nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie zwrotu na rzecz skarżących udziału spadkowego w nieruchomości położonej w K. , oznaczonej dawniej jako parcela nr [...] (obecnie działka nr [...] , k.m. [...], obręb [...] ). W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137 u.g.n., chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Z kolei w myśl art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n. Podnieść również należy, że w myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Ustawodawca oprócz przesłanek uzasadniających żądanie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości wykreował również okoliczności stanowiące przeszkody dla takiego zwrotu. Otóż roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (art. 229 u.g.n.). Dokonując wykładni art. 229 u.g.n. podkreślić należy, że jest on wyjątkiem od zasady z art. 136 ust. 3 u.g.n., a w sytuacji jego wystąpienia organ nie ma obowiązku badać, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości. Sam fakt, że nieruchomość wywłaszczona została zbyta osobie trzeciej, bądź na rzecz tej osoby ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, a zarówno zbycie (ustanowienie), jak i ujawnienie prawa w księdze wieczystej (złożenie wniosku o wpis do księgi wieczystej) nastąpiło przed dniem wejścia w życie u.g.n., czyli najpóźniej 31 grudnia 1997 r., wyłącza możliwość skutecznego zgłoszenia roszczenia o jej zwrot (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2458/19). Zatem jego rolą było wprowadzenie stabilizacji określonych stanów faktycznych stanowiąc, że jeżeli stany te istniały (trwały) w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1998 r., wówczas roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1284/18). Zwrócić należy uwagę na to, że fakt zbycia nieruchomości wywłaszczonej osobie trzeciej, bądź też ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz tej osoby, musi być przed dniem 31 grudnia 1997 r. ujawniony w księdze wieczystej, gdyż dopiero wtedy wyłączona jest możliwość skutecznego zgłoszenia roszczenia o jej zwrot (zob. wyrok NSA z dnia 11 września 2020 r. sygn. akt I OSK 210/20). Zauważyć należy, że z chwilą realizacji przesłanek z art. 229 u.g.n. nieruchomość wchodzi do obrotu cywilnoprawnego i co do zasady jej zwrot nie będzie możliwy, niezależnie od wystąpienia przesłanek zbędności. W swym pierwotnym brzmieniu - obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. – art. 229 u.g.n. stanowił, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Natomiast w dacie wystąpienia przez skarżących z wnioskiem o zwrot spornej nieruchomości (tj. dnia 13 maja 2020 r. i dnia 19 marca 2021 r.) art. 229 u.g.n. stanowił, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z obu przywołanych wersji art. 229 u.g.n. wynika, że ustawodawca wyłączył przysługiwanie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która została sprzedana przed 1 stycznia 1998 r. bądź też, na której przed 1 stycznia 1998 r. ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, jeżeli prawo to przed tym dniem zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zatem przyjąć należy, że użycie ogólnego zwrotu "została sprzedana", bądź też "ustanowiono użytkowanie wieczyste" pozwala na stwierdzenie, że przepis ten ma zastosowanie również do innych rozporządzeń nieruchomością, w tym zamiany, czy formy nabycia prawa własności z mocy prawa. Zasadniczą kwestią jest, aby prawo uzyskały osoby trzecie i aby to prawo ujawnione zostało w księdze wieczystej. nabycie prawa użytkowania wieczystego zarówno w drodze czynności prawnej, jak i nabycie z mocy prawa (zob. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. I OSK 719/22 – teza). Nie jest sporne w sprawie, że na mocy decyzji wywłaszczeniowej z 29 lipca 1966 r. sporna nieruchomość została przejęta na rzecz Przedsiębiorstwa "R." w K. , które następnie na mocy aktu przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną z dnia 24 marca 1992 r., zostało przekształcone w spółkę prawa handlowego, wyposażoną - na podstawie przepisu szczególnego - w osobowość prawną. Celem inwestycji miała być budowa W. . P. "R." w K. zostało w 1992 r. przejęte przez Skarb Państwa jako jedno przedsiębiorstwo "R." S.A. W 1992 r. również nastąpiło wpisanie podmiotu "R." Spółka Akcyjna w W. Oddział w K. jako właściciela do księgi wieczystej nr [...] i taki stan w księdze wieczystej widniał aż do 2008 r., kiedy to właścicielem w wyżej wskazanej księdze wieczystej ujawniono podmiot "R." Spółka Akcyjna. Zauważyć przyjdzie również, że w dacie przekształcenia P. "R." w K. w spółkę akcyjną, co nastąpiło w dniu 24 marca 1992 r., przedsiębiorstwom państwowym przysługiwała osobowość prawna (art. 33 k.c. w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych), a więc były one podmiotami prawnymi odrębnymi od Skarbu Państwa. Spółka prawa handlowego również posiada osobowość prawną, a fakt, że jedynym akcjonariuszem tej spółki był Skarb Państwa, nie zmienia jej statusu prawnego jako odrębnej osoby prawnej. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 229 u.g.n. Osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. jest każda osoba fizyczna i osoba prawna niebędąca Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy organy słusznie uznały, że "R." Spółka Akcyjna stanowi osobę trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. Stanowi ona niewątpliwie podmiot odrębny od Skarbu Państwa, czy też od gminy. Z treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że na podstawie aktu przekształcenia z dnia 24 marca 1992 r. prawo własności nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej , a stosowny wpis nastąpił dnia 1 października 1996 r., a więc przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. dnia 1 stycznia 1998 r. W tej sytuacji, wobec stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 229 u.g.n. skarżącym nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości, a w konsekwencji zbędne jest badanie merytorycznych przesłanek tego zwrotu określonych w art. 136 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. Przepis art. 229 u.g.n. stanowi bowiem samodzielną podstawę odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez konieczności badania, czy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Dlatego też Sąd nie odniesie się do zarzutów związanych z brakiem realizacji celu wywłaszczenia. Ponadto wskazać trzeba, że art. 229 u.g.n. pozostaje przepisem intertemporalnym. Odnosi się bowiem do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie przepisów u.g.n. i ma na celu specyficzne uregulowanie tych stosunków w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa. (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt I OSK 578/22). Konkludując stwierdzić należy, że Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.