II SA/Gl 1449/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku usunięcia odpadów z nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy J. S. w swojej skardze zawarł wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie, na wezwanie Sądu, swój wniosek złożył na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z jego treści wynika, że jedynym składnikiem majątku J.S. jest budynek mieszkalny o pow. 74 m2, który nie nadaje się do użytku ze względu na stan techniczny. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekracza 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się strony jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1744 zł netto miesięcznie, co zostało potwierdzone kopią "odcinka" emerytury dołączoną do formularza. Pismem z dnia 3 października 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej poprzez nadesłanie tzw. dokumentów źródłowych, które potwierdziłyby wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się (wydatków na energię elektryczną, wodę, czynsz, leki itp.). W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 21 października 2013 r. skarżący wyjaśnił, że nie dysponuje wspomnianymi dokumentami, nie korzysta z energii elektrycznej ani też wody i gazu, żywi się barach na bieżąco. Koszty leczenia pochłaniają kwotę 300 – 400 zł miesięcznie ale nie jest w stanie ich udokumentować. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do przyznania J. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak jest bowiem informacji na temat struktury jego wydatków, a co więcej, wedle oświadczenia strony ponosi ona jedynie koszty zakupu żywności i lekarstw. Mając na względzie fakt, że przedmiotem skargi jest orzeczenie o wymierzeniu skarżącemu grzywny w celu przymuszenia, wpis od skargi, będący zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania wynosi 100 zł – stosownie do § 1 pkt 1 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Biorąc pod uwagę dochód netto skarżącego – ponad 1700 zł nie jest to kwota, której uiszczenie leży poza jego możliwościami finansowymi, a brak innych, udokumentowanych zobowiązań umożliwia wygospodarowanie środków na opłacenie fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.