II SA/Gl 1450/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 32/12. W rozpoznawanej sprawie Sąd na rozprawie postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1450/12 zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 32/12. W wyniku zażalenia pełnomocnika skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II GZ 487/13 uchylił powołane na wstępie postanowienie Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach mając na uwadze wytyczne Sądu drugiej instancji sformułowane w przywołanym postanowieniu z dnia 18 września 2013 r., ponownie przystąpił do rozważenia kwestii przesłanek zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy m.in. od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Taka sytuacja zdaniem Sądu zachodzi w niniejszej sprawie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymana została w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego E. F. prowadzącego Przedsiębiorstwo [...] kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł za wykonywanie w dniu [...] r. transportu drogowego bez wymaganej licencji. Decyzja organu odwoławczego wydana została w ponownym postępowaniu prowadzonym po wyroku tut. Sądu z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 71/12 i stanowi merytoryczne rozpoznanie odwołania pełnomocnika skarżącego, zawartego w piśmie z dnia [...] r. W odwołaniu tym pełnomocnik skarżącego radca prawny adw. B. Z. domagał się uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził niedopuszczalność wniesienia przedmiotowego odwołania, argumentując tym, że objęta nim decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Została ona bowiem doręczona stronie a nie jej ustanowionemu (zgodnie z pełnomocnictwem z dnia [...] r. i w tym też dniu doręczonym organowi) pełnomocnikowi. Zdaniem organu pierwszej instancji doręczenie decyzji stronie a nie jej pełnomocnikowi z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. jest prawnie bezskuteczne i od doręczenia takiego nie biegną żadne terminy do wniesienia środków zaskarżenia. Nie wiąże ona zatem ani strony ani organ, który ją wydał i nie służą od niej środki odwoławcze. W konsekwencji stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w powołanym postanowieniu, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...] ponownie orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł. Pismem nadanym za pośrednictwem poczty w dniu [...] r., skarżący (działając przez radcę prawnego B. Z. i doradcę podatkowego B. K.) wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując fakt jej doręczenia z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., a mianowicie z pominięciem pełnomocnika strony. Tym razem organ odwoławczy rozpoznając odwołanie, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] stwierdził na podstawie art. 129 § 1 i 2 oraz art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z dyspozycją jednego z pełnomocników, tj. B. K., decyzja organu I instancji została wysłana bezpośrednio na adres strony i odebrana w dniu [...] r. Wyjaśniono, że w złożonym do akt pełnomocnictwie z dnia [...] r. nie zostały wskazane adresy dla doręczeń dla ustanowionych pełnomocników w osobach B. Z. i B. K. W tej sytuacji organ I instancji pismem z dnia [...] r. zobowiązał skarżącego do podania adresów dla doręczeń ustanowionych pełnomocników. W odpowiedzi pismem z dnia [...] r. doradca podatkowy B. K. poinformował, że wszelką korespondencję w przedmiotowej sprawie kierowaną na ręce pełnomocników, należy przesyłać na dotychczasowy adres. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji stronie w dniu [...] r. było prawidłowe, zaś pełnomocnicy winni być świadomi konsekwencji dyspozycji doręczenia pism na adres strony. W ocenie organu nie naruszono art. 40 § 2 k.p.a. Z uwagi na doręczenie decyzji w dniu [...] r., termin do wniesienia odwołania upłynął [...] r., podczas gdy odwołanie nadano za pośrednictwem poczty w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 32/12, oddalił wniesioną przez skarżącego skargę na powołane postanowienie z dnia [...] r. Z kolei w wyniku złożonej od tego wyroku przez skarżącego skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1072/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Niezależnie od powyższego przed tut. Sądem toczyło się postępowanie w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r. We wniosku z dnia [...] r. (nadanym na poczcie dnia [...] r.) pełnomocnicy skarżącego jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Uzasadniając powyższe podali, że o tym, że objęta wnioskiem o wznowienie decyzja nie weszła do obrotu prawnego dowiedzieli się z pisma organu odwoławczego z dnia [...] r., doręczonego im w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 140 § 3 i art. 150 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu pierwszej instancji skoro, objęta wnioskiem o wznowienie decyzja nie weszła w ogóle do obrotu prawnego (postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r.), to z przyczyn podmiotowych wznowienie postępowania w sprawie, w której decyzja ta zapadła nie jest dopuszczalne. Organ odwoławczy na skutek wniesienia przez pełnomocników skarżącego zażalenia przywołanym postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, powołując się na treść art. 145 § 1 k.p.a. organ stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania może być wniesiony skutecznie jedynie w stosunku do decyzji ostatecznej. Decyzja objęta wnioskiem o wznowienie natomiast nie weszła do obrotu prawnego, gdyż została doręczona stronie zamiast ustanowionemu przez nią jej pełnomocnikowi. Z tego też powodu nie ma zdaniem organu odwoławczego możliwości zastosowania do niej instytucji wznowienia postępowania, również w oparciu o podstawę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji zasadne było w takiej sytuacji odmówić postanowieniem, wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zgodnie z obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. brzmieniem tego przepisu, ustalonym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6 z 2011 r., poz. 18). W wyniku zaskarżenia do Sądu powyższego rozstrzygnięcia, prawomocnym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 71/12 tut. Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, a nadto powołane już wyżej postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r. W uzasadnieniu Sąd wyraził wskazania co do dalszego postępowania zalecając, że w przypadku uzyskania przez ten wyrok przymiotu prawomocności, organ odwoławczy rozpozna merytorycznie odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i wdroży z urzędu postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] r. (w przypadku jej prawomocności). Zaznaczyć wypada, że z akt sprawy nie wynika, aby którykolwiek z organów wszczął postępowanie nadzwyczajne w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., przy czym decyzja ta, na skutek powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 19 listopada 2013 r. ponownie będzie przedmiotem rozpoznania przez tut. Sądem, co czyni ją nieprawomocną. Stwierdzić przyjdzie ponadto, że na obecnym etapie postępowania w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje rozstrzygające co do istoty sprawę naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w związku z realizowanym przez skarżącego w dniu [...] r. przewozem. Jedna to decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. (utrzymująca decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.), druga to decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Zdaniem Sądu od prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie II SA/Gl 32/12, która choć dotyczy legalności postanowienia co do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od drugiej wydanej w tym samym przedmiocie decyzji (tj. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r.), a nie w istocie legalności samej decyzji, zależny jest jej dalszy byt prawny, co może z kolei wpłynąć na wynik niniejszej sprawy. W tej sytuacji zauważyć należy, że rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy, której przedmiotem jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. zależy od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt II SA/Gl 32/12, co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowego z urzędu, w oparciu o treść art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 p.p.s.a., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie.