II SA/Gl 1500/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-06-03
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana bez prawidłowej analizy oddziaływania na środowisko, w szczególności z uwzględnieniem nakładania się wiązek antenowych i potencjalnego oddziaływania na tereny, na których zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi może być wznoszona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły prawidłowej analizy oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W szczególności, nie wyjaśniono sposobu kwalifikacji przedsięwzięcia, nie uwzględniono prawidłowo nakładania się wiązek antenowych oraz potencjalnego oddziaływania na tereny, na których zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi może być wznoszona, co narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy M. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o planowaniu przestrzennym i ochronie środowiska, w szczególności w zakresie analizy oddziaływania pola elektromagnetycznego, nakładania się wiązek antenowych oraz potencjalnego ograniczenia prawa własności sąsiednich nieruchomości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M., orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwoty 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Bogucka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi R.N.W/ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji innej inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...]r., nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 16 lipca 2011 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez D.Ł., wystąpiła o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] w G. przy ulicy [...], na działce nr 1.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy M., przywołując w podstawie prawnej art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 , art. 53 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 54 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1991 r. o samorządzie gminnym (t.jedn . Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) ustalił dla "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia pn." Stacja bazowa telefonii komórkowej [...] w G. przy ulicy [...], na działce nr 1. W decyzji ustalono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w szczególności w zakresie warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego – gdzie określono parametry przyszłej zabudowy, w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji oraz ochrony interesów osób trzecich. W uzasadnieniu Wójt wskazał, że planowane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego w myśl art. 2 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż realizować będzie określony ustawowo cel publiczny o znaczeniu ponadlokalnym, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że na potrzeby przedmiotowej stacji bazowej zainstalowanych ma być siedem anten sektorowych oraz pięć anten radioliniowych. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, że planowana inwestycja zgodna jest z obowiązującymi przepisami prawa i nie zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Teren planowanej inwestycji - działka nr 1 jest obecnie użytkowany rolniczo, posiada dostęp do drogi publicznej i znajduje się w obszarze, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na potrzeby prowadzonego postępowania, została na zlecenie Urzędu, przygotowana przez "C" w L. kwalifikacja środowiskowa planowanej inwestycji, z której wynika, że nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Rozpoznając sprawę organ dokonał kwalifikacji przedsięwzięcia w oparciu o wymienione rozporządzenie z dnia 4 listopada 2010 r. uwzględniając § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 biorąc pod uwagę dwa parametry tj. równoważną moc promieniowaną izotopowo (EIRP) wyznaczoną dla poszczególnej anteny oraz odległość środka elektrycznego tej anteny wyznaczoną od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Po analizie stwierdzono, że miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej każdej z anten. Oznacza to, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć określonych w § 1, § 2 ust. 1 pkt 7 czy § 3 ust. 1 pkt 8 cytowanego rozporządzenia, a tym samym zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Żądania przedstawione w toku postępowania przez uczestników tegoż postępowania (m.in. zsumowania mocy anten sektorowych, wyliczenia zasięgów gęstości mocy promieniowania dla całej inwestycji czyli wykonania elementów raportu środowiskowego) były nieuzasadnione. Dokonując stosownie do art. 53 ust. 3 ustawy analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego terenu realizacji inwestycji, stwierdzono, że od dnia złożenia wniosku (tj. 17 lipca 2011 r.) nie uległy one zmianie. W tych warunkach organ orzekł o ustaleniu lokalizacji celu publicznego - wnioskowanego zamierzenia w postaci stacji bazowej "A".
Odwołania od powyższej decyzji złożyli uczestnicy postępowania – G. S., J. G., R. N. –W., D. M., J. W. oraz A.S. W jednobrzmiących odwołaniach zarzucili decyzji: naruszenie art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu w związku z art. 63 ust. 1 pkt 1 lib.b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko wobec stwierdzenie, że nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzez nieustalenie faktycznego zasięgu oddziaływania pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych, pomimo, iż pomiędzy antenami sektorowymi UMTS oraz GSM dochodzi do supozycji energii wysokiej częstotliwości i wskazuje na ten fakt organ odwoławczy; naruszenie art. 7 do art. 9 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewskazanie metody kwalifikacyjnej (w przygotowanej w sprawie kwalifikacji przedsięwzięcia), braku określenia faktycznej mocy anten EIRP oraz niewskazania odrębnego przepisu będącego podstawą do ustalania obszaru oddziaływania inwestycji i uwzględnienia mocy maksymalnej anten; naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu w związku z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego w związku z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993, Nr 61, poz. 284 ze zm. w związku z art. 144 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska – poprzez ich analizę podczas gdy inwestycja wprowadzi ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący podnieśli, iż przedstawiona w sprawie dokumentacja nie zawiera obrazu głównej wiązki promieniowania, co wyklucza możliwość podjęcia polemiki z organem. Nadto ani dokumentacja, ani decyzja nie opisują istoty kwalifikacji, co znacznie utrudnia możliwość kwestionowania treści merytorycznych. Odwołujący podnieśli, iż nie sposób zgodzić się z organem oraz przedłożoną w sprawie dokumentacją w zakresie ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji, gdyż nie uwzględniono zjawiska supozycji energii wysokiej częstotliwości. Podkreślili, iż anteny [...] nachodzą na siebie, wskutek czego ich energia połączyła się, stąd też podane dane nie mogą być uznane za prawidłowe. W ocenie odwołujących nie jest możliwe ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji bez uwzględnienia zjawiska nakładania się fal elektromagnetycznych. Zwrócili nadto uwagę na uwzględnienie w każdej sprawie specyfiki danego obszaru, gdzie mogą być także inne źródła promieniowania, które także winno być uwzględnione.
Dodano, że organ nie wziął pod uwagę faktu, iż osie głównych wiązek promieniowania mogą ograniczyć prawo własności, uniemożliwić przeznaczenie nieruchomości oraz faktyczne i potencjalne z niej korzystanie. W ich ocenie inwestor poprzez realizację zamierzeń inwestycyjnych na własnej nieruchomości nie może ograniczać bądź pozbawiać takiej możliwości właścicieli nieruchomości sąsiednich. Odnosi się to zarówno do dotychczasowego korzystania, jak również i przyszłego korzystania z gruntu w ramach przysługującego prawa własności.
Reasumując w ocenie odwołujących organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń organu drugiej instancji wyrażonych w decyzji kasacyjnej w poprzednim postępowaniu, stąd nie można doprowadzić do pełnego zweryfikowania poczynionych ustaleń.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż decyzja o ustalenie lokalizacji celu publicznego jest decyzją związaną, a podmiot ubiegający się o taką decyzję ma roszczenie o jej udzielenie, w przypadku gdy zamierzenie zgodne jest z przepisami prawa. Zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Zgodnie z art. 56 ustawy nie można odmówić wydania przedmiotowej decyzji, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami. Decyzja taka stanowi prawnie formę oceny dopuszczalności inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa.
Odnosząc się do realiów rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja wydana została w oparciu o kompletny wniosek inwestora, spełniający wymogi określone w art. 52 ust. 2 i art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. We wniosku inwestor przedstawił charakterystykę i gabaryty stacji bazowej, zaś w części graficznej wniosku – na kopii mapy zasadniczej zakreślone zostały granice terenu objętego wnioskiem i granice obszaru oddziaływania inwestycji. Kwestią sporną w sprawie jest oddziaływanie inwestycji. Z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje tych przedsięwzięć określa w § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W przygotowanej w sprawie analizie niezależni specjaliści stwierdzili, że dla przedstawionej przez inwestora konfiguracji anten sektorowych będąca przedmiotem rozpatrzenia instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko Zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium podkreśliło, że kwalifikacje przygotowane zostały przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną. Dodało też, że radiolinii nie uwzględnia się przy przygotowywaniu kwalifikacji, stąd zarzut ich pominięcia jest bezzasadny, podobnie jak zarzut braku podania przepisu będącego podstawą do ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji. Wobec stwierdzenia, że dla planowanych anten sektorowych równoważna moc promieniowania izotopowego zawiera się w przedziale 2000 do 5000 W, stąd też stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przedstawiono występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 150 m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania każdej anteny.
Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji dokonał wyczerpującej i prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, w tym kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia. W świetle tych ustaleń nie budzi wątpliwości fakt, że projektowana stacja bazowa nie spełnia kryteriów do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stacja znajduje się bowiem w terenie niezabudowanym, co powoduje że obszary wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten nie będą przebiegały przez miejsca dostępne dla ludzi (co wyraźnie potwierdzają załączone mapy). Nadto wiązki mocy promieniowania izotopowo nie będą znajdowały się nad zabudowaniami. Powoduje to sytuację, w której nie powstanie (podnoszony w orzecznictwie i doktrynie) problem ustalenia miejsc dostępnych dla ludzi w obszarze "wzdłuż" osi głównej wiązki promieniowania. Dodał przy tym organ, że dokonując analizy pojęcia "miejsc dostępnych dla ludzi" należy uwzględnić istniejącą obecnie zabudowę. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może być uzależnione od przyszłych planów budowlanych właścicieli nieruchomości sąsiednich, znajdujących się w otoczeniu planowanej inwestycji. W ocenie organu treść przepisów rozporządzenia nie pozwala na uwzględnienie zarzutu kumulowania się oddziaływania anten. Stacje bazowe telefonii komórkowej należą do grupy urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0 Hz do 300 GHz. Ich oddziaływania nie traktuje się jako niebezpiecznego dla ludzi pod warunkiem zachowania podstawowych wymogów określonych w przepisach ustawy oraz przepisach wykonawczych. Kolegium dodatkowo zwróciło uwagę na zapis pkt II.B.2 decyzji, gdzie zawarto warunek dotyczący ochrony środowiska i zdrowia ludzi, obligujący inwestora do tego by "planowane przedsięwzięcie w fazie budowy, eksploatacji jak i likwidacji nie powodowało przekroczenia standardów emisyjnych oraz standardów jakości środowiska, uwzględniając zapisy dotyczące ochrony środowiska naturalnego przed ponadnormatywnym poziomem pola elektromagnetycznego, jak również minimalizowało uciążliwości promieniowania do środowiska, zapewniając warunki do utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalnej gospodarki" oraz zapis punktu II.D.- warunek dotyczący ochrony interesów osób trzecich.
Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. W toku postępowania o lokalizację celu publicznego uzyskano niezbędne uzgodnienia, w decyzji znalazły się konieczne elementy zgodnie z art. 54 ustawy, a w uzasadnieniu organ wyczerpująco wyjaśnił swojej stanowisko, uwzględniając warunki wynikające z art. 107 § 3 oraz art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli R. N.- W., A. S. oraz J. W. Zarządzeniami z dnia 27 grudnia 2012 r. sprawy te połączone zostały celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, przy czym w dalszym toku postępowania, wobec nieuiszczenia opłaty należnego wpisu sądowego, postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r. skargi A. S. oraz J. W. zostały odrzucone.
W swojej skardze R. N.- W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8 w związku z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie odniesienie się od wszystkich zarzutów odwołania, art. 6, art. 7 Kodeksu w związku z art. 2, art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, iż to biegły lub autor kwalifikacji dokonuje ustaleń czy inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 4 listopada 2010 r. poprzez odstąpienie od jego analizy w sytuacji, w której ma on zastosowanie w sprawie, art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nie ustalenie faktycznego zasięgu oddziaływania pola elektromagnetycznego, wobec nie uwzględnienia supozycji energii wysokiej częstotliwości, art. 7 do art. 9 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nie określenie faktycznej mocy ( EIRP anten), które podlegają zsumowaniu , jeżeli ich azymuty się nakładają oraz wobec braku samodzielnej oceny materiału dowodowego, lecz oparcie decyzji o ustalenia poczynione przez inne osoby oraz niewskazanie, jaki przepis odrębny był podstawą do ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji oraz czy uwzględniono moce maksymalne anten według danych katalogowych, art. 6 ust. 2 oraz ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 63 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego oraz art. 21 Konstytucji i art. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez niedokonanie ich analizy w sytuacji, w której inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich.
W uzasadnieniu odnosząc się do kolejnych zarzutów powtórzono co do zasady argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Podkreślono przede wszystkim, iż z uwagi na brak określenia ilości, azymutów wszystkich anten, nie ustalając nadto mocy EIRP pojedynczej anteny trudno odnieść się do merytorycznej treści decyzji, której nie sposób w takich warunkach zweryfikować.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko i argumentację. Podkreślił, że w decyzji organu pierwszej instancji, a także w decyzji zaskarżonej przedmiotowa inwestycja została określona i oceniona w myśl obowiązujących przepisów.
Pismem z dnia 22 maja 2013 r. "D" z siedzibą w R. wystąpiło o dopuszczenie organizacji do udziału w prowadzonym postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W złożonym wniosku, odnosząc się do zaskarżonej decyzji, podtrzymało stanowisko zaprezentowane przez skarżącą, wskazując na fakt naruszenia przez zaskarżoną decyzję zarówno przepisów procedury administracyjnej, jak również ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 54 ust.1m art., 52 ust. 2 pkt 1).
Na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. Sąd dopuścił "D" z siedzibą w R. do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach uczestnika postępowania. Prezes Stowarzyszenia wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji potrzymał swojej stanowisko wyrażone w powyżej wymienionym piśmie z dnia 22 maja 2013 r. (wpływ do Sądu w dniu 23 maja 2013 r.) Obecni na rozprawie uczestnicy postępowania dołączyli się do stanowiska zaprezentowanego przez Prezesa Stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Przeprowadzone w określonych powyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 Kodeksu organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w myśl art. 80 – dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Za dowolne należy więc potraktować ustalenia faktyczne mające wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni kompletnym czy dostatecznie i wnikliwie rozpatrzonym. W odniesieniu do postępowania odwoławczego należy podkreślić, że organ ten ma obowiązek, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą orzeczeniem organu pierwszej instancji, przy czym stan faktyczny powinien ustalić nie tylko w oparciu o zebrany już materiał dowodowy, ale także rozszerzając granice tego postępowania na istotne okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji organ odwoławczy, zgodnie z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego może przeprowadzić nie tylko na żądnie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w pierwszej instancji wydał orzeczenie.
Wskazanych powyżej wymogów, w ocenie Sądu, organy wydające decyzje będące przedmiotem skargi nie dochowały. W ocenie strony skarżącej organy przede wszystkim nie przeprowadziły prawidłowej oceny, czy przedmiotowa inwestycja stanowi przedsięwzięcie, o którym mowa w § 1 i w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podzielając stanowisko skarżącej, że to organ, na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych dokonuje kwalifikacji czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia postępowania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zakończonego wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podkreślić trzeba, że przeprowadzenie tego postępowania uzależnione jest od oceny, czy przedmiotowa inwestycja zaliczana jest do inwestycji wymienionych w cytowanym powyżej rozporządzeniu jako przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko (§ 2 ) czy też przedsięwzięcia potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko § 3). Organ winien uczynić to na podstawie dołączonej do akt sprawy kwalifikacji przedsięwzięcia. Dokonując analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie sposób nie zauważyć, że choć planowane zamierzenie inwestycyjne określone zostało jako "Stacja bazowa telefonii komórkowej "A" - składająca się z siedmiu anten sektorowych oraz pięciu anten radioliniowych" zarówno kwalifikacja dołączona do wniosku przez inwestora, jak również kwalifikacja przygotowana przez "C" przedstawiają przedmiotową inwestycję w rozbiciu na cztery i trzy anteny sektorowe. Dokumentacja przygotowana przez "C" tytułem Kwalifikacja przedsięwzięcia obejmuje tylko trzy anteny sektorowe, a kolejne cztery anteny sektorowe objęte zostały dokumentem nazwanym "Uzupełnienie do kwalifikacji przedsięwzięcia". Nie zostało wyjaśnione dlaczego przedmiotowa kwalifikacja nastąpiła w taki właśnie sposób. Tym niemniej trudno w ramach tak zebranego i opracowanego materiału dowodowego jednoznacznie odeprzeć zarzut strony skarżącej, iż uczyniono to w celu ominięcia wykazania nakładania się wiązek antenowych emitowanych przez poszczególne anteny dla określonych kierunków promieniowania. Twierdzenie strony skarżącej zdają się potwierdzać bardzo zbieżne azymuty planowanych anten, co przy przedstawieniu ich wszystkich w jednym opracowaniu musiałoby przedstawić obraz anten nachodzących i nakładających się na siebie. Uwzględniając powyższe nie można także nie zaaprobować twierdzeń skarżącej, że zupełnie pominięto w sprawie przepis § 3 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia. Należy w tych warunkach przyznać, że w rezultacie spowodowało to brak jednoznacznego ustalenia faktycznego zasięgu oddziaływania pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych. W końcowym efekcie nie do odparcia pozostaje zarzut skarżącej, że doprowadziło to do sytuacji, w której organy nie przeprowadziły postępowania w sposób wyczerpujący, wszechstronny i wyjaśniający w skardze w wątpliwości. Podzielić w tym zakresie trzeba, że brak wskazania metody i sposobu dokonywania takiej oceny w zasadzie uniemożliwia następnie jej kontrolę. Podstawą takiej kwalifikacji winien być dokument, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Wskazać wreszcie trzeba, że przeprowadzona ocena organów uwzględniła jedynie stan aktualny, stwierdzając, iż w zasięgu planowanej inwestycji nie ma żadnej zabudowy, a zatem nie ma problemu występowania miejsc dostępnych dla ludności w określonej odległości. Interpretacja obowiązujących przepisów w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych przeczy takiemu potraktowaniu zagadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zwracał niejednokrotnie uwagę, iż przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie takich pól także na tereny, na których zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Wniosek taki należy wyprowadzić z art. 143 u art. 144 Kodeksu cywilnego. Sąd stwierdzał, że miejsca dostępne dla ludzi to nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalne budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1485/10; z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 719/09 czy z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1581/09). ). Uwzględniając powyższe organy powinny także w tym kierunku przeprowadzić pogłębiona analizę w celu przeprowadzenia właściwej oceny zamierzonego przedsięwzięcia.
Nie można natomiast zaakceptować tych argumentów strony skarżącej, które odnoszą się do zastosowania w sprawie przepisów nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 listopada 2004 r. Wskazać trzeba, że obowiązujące i zastosowane w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 listopada 2010 r. nie zawiera już przywoływanego, zwłaszcza przez Stowarzyszenie, przepisu § 4 i § 5 o treści odpowiadającej dawnym przepisom o tej numeracji.
Uwzględniając powyższe rozważania, w ocenie Sądu brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym wyżej kierunku wskazuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z pominięciem obowiązujących w tym zakresie przepisów.
Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd nie orzekał wobec braku w tym zakresie stosownego wniosku.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze powyżej poczynione uwagi, w pierwszej kolejności zgromadzi niezbędny w sprawie materiał dowodowy w postaci kwalifikacji przedstawiającej wszystkie planowane anteny sektorowe, a następnie, po jego ocenie w świetle obowiązujących przepisów ( m.in. rozporządzenia) wydane wnioskowane rozstrzygniecie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło