II SA/Gl 1527/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-06-26
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Piotr Broda, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu braku oznaczenia linii zabudowy na rysunku planu oraz nieprawidłowego ustalenia jej przebiegu w obszarze jednostki strukturalnej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w całości, uznając, że brak oznaczenia linii zabudowy na rysunku planu oraz nieprawidłowe ustalenie jej przebiegu w obszarze jednostki strukturalnej 6RU narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury, co skutkuje nieważnością aktu. Dodatkowo, wadliwe było ustalenie dotyczące maksymalnej wysokości budynków istniejących oraz sposobu wyznaczania wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej.Stan faktyczny
Rada Gminy Poczesna podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda Śląski wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały z powodu naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Zarzuty dotyczyły m.in. mieszania funkcji mieszkaniowej i zagrodowej, braku określenia parametrów zabudowy, braku oznaczenia linii zabudowy na rysunku planu oraz zakazu usuwania zadrzewień. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, uznając zarzuty za nieuzasadnione, z wyjątkiem omyłki w przepisie dotyczącym prac ziemnych w strefie obserwacji archeologicznej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Poczesna z dnia 20 września 2012 r. nr 179/XX/12 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
W dniu 20 września 2012 roku Rada Gminy Poczesna podjęła uchwałę Nr 179/XX/12 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Młynek". Skargę na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Wojewoda Śląski w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. – dalej zwanej u.s.g.). W skardze organ nadzoru domagał się stwierdzenia nieważności opisanej uchwały jako niezgodnej z przepisami art. 15 ust. 2 pkt 1 i 3 i art. 5 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. dalej u.p.z.p.) w związku z art. 35 Konstytucji R.P. oraz art. 15 ust. 3 u.p.z.p., a także z § 4 pkt 6 i § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U Nr 164, poz. 1587 – dalej zwanego rozporządzeniem MI).
W obszernym uzasadnieniu skargi organ nadzoru zakwestionował w pierwszym rzędzie zapisy planu miejscowego odnoszące się do jednostki strukturalnej oznaczonej symbolem 7-8 MNR w ramach której wprowadzono zabudowę mieszaną – mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową. W ocenie wnoszącego skargę tego rodzaju rozwiązanie narusza przepisy art. 15 ust. 1 pkt 1 oraz art. 1 i art. 2 u.p.z.p. bowiem łączy tereny o różnym przeznaczeniu zamiast je rozdzielać i przez to narusza zasady kształtowania ładu przestrzennego. Wyznaczając liniami rozgraniczającymi tereny, które mogą zostać zagospodarowane kilkoma różnymi funkcjami Rada Gminy pozostawiła w konsekwencji sposób zagospodarowania terenu przyszłym inwestorom, a w konsekwencji może uniemożliwić spokojne i bezkonfliktowe wykonywanie prawa własności nieruchomości. Tymczasem mieszanie funkcji potencjalnie kolizyjnych na jednym obszarze może skutkować uciążliwością powodującą niemożność realizacji funkcji podstawowej. W ramach zabudowy zagrodowej znaleźć się bowiem mogą budynki gospodarcze służące produkcji rolnej, w tym obory, chlewy, kurniki czy stajnie stanowiące dużą uciążliwość dla zabudowy mieszkaniowej. Wojewoda podkreślił też, że zabudowa zagrodowa i mieszkaniowa stanowią dwa odrębne pojęcia w rozumieniu przepisów o warunkach technicznych. Wskazał, że przeznaczenie terenów rolnych na cele mieszkaniowe wymaga przeprowadzenia procedury odrolnienia uregulowanej przepisami ustawy z dnia 2 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), a tymczasem z rysunku planu wynika, że obszar przeznaczony pod opisaną zabudowę mieszaną stanowią grunty rolne. Do przedłożonej dokumentacji planistycznej nie dołączono zaś dotyczącej tej kwestii decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, bądź oświadczenia Wójta Gminy o braku konieczności występowania o uzyskanie takiej zgody.
Naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia MI Wojewoda upatrywał z kolei w zapisach planu miejscowego określających wskaźniki i parametry kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. W szczególności za niezgodne z powołanymi regulacjami uznał przepisy:
- § 12 ust. 7 tekstu uchwały, zgodnie z którym ustalenie maksymalnej wysokość obiektów kubaturowych na terenach 3-5 PU nie dotyczy obiektów istniejących, co powoduje, ze przebudowa, rozbudowa bądź nadbudowa takich obiektów nie podlega żadnym ograniczeniom co ich wysokości,
- § 12 ust. 10 uchwały, w którym zrezygnowano z określenia geometrii dachów obiektów znajdujących się na terenach 3-5 PU,
- § 14 ust. 10 uchwały wprowadzającego na terenach 7-8MNR minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do terenu w granicach poszczególnych własności,
- 13 ust. 8 uchwały ustalającego linię zabudowy na terenach 6 RU w sposób niemożliwy do odczytania dla potencjalnych inwestorów, bowiem linia ta została ustalona w oparciu o skrajne punkty obiektów istniejących na tym terenie w dniu wejścia w życie planu, przy czym przez obiekty istniejące rozumie się także obiekty projektowane, posiadające w tym dniu pozwolenie na budowę.
Zdaniem Wojewody ustalenia zawarte w uchwale naruszają także przepisy art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w związku z § 7 pkt 8 rozporządzenia MI, a to w związku z brakiem określenia linii zabudowy na rysunku planu. W tej kwestii organ nadzoru przyznał, że zaskarżona uchwała zawiera w części tekstowej ustalenia dotyczące przebiegu linii zabudowy w odniesieniu do poszczególnych terenów, uznał jednak ustalenia te za niewystarczające i nie odpowiadające przepisom prawa.
W ocenie Wojewody poza przyznane gminie granice władztwa planistycznego wykraczają z kolei ustalenia zawarte w § 6 pkt 4 zaskarżonej uchwały. Przepisem tym wprowadzono tymczasem na całym obszarze objętym planem zakaz usuwania istniejących zadrzewień, jeżeli nie wynika to z konieczności realizacji ciągów komunikacyjnych albo posadowienia budynku bądź realizacji dojazdów w granicach działki budowlanej oraz jeżeli nie wynika to ze względów bezpieczeństwa. Powołana regulacja w sposób nieuprawniony ingeruje – zdaniem skarżącego - w wykonywanie prawa własności nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym planem, które określono w art. 140 k.c. i przez to jest niezgodna z art. 64 ust. 3 Konstytucji R.P. oraz narusza zasadę proporcjonalności wskazaną w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zapis ten wkracza też w materię uregulowaną w rozdziale 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronnie przyrody ( j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), w którym wskazano na jakich warunkach udzielane są zezwolenia na usunięcie drzew.
Wojewoda wskazał także na wadliwość zapisów zamieszczonych w § 11 ust. 3 uchwały, w którym Rada Gminy Poczesna wprowadziła nakazy prowadzenia prac ziemnych w strefie obserwacji archeologicznej zgodnie z aktami prawa miejscowego szczebla wojewódzkiego. Nakaz ten Wojewoda uznał za niezgodny z art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz z art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. Przepisy te upoważniają co prawda radę do określenia w planie miejscowym zasad, na jakich poszczególne zabytki mogą być chronione nie oznacza to jednak pełnej dowolności i winno być wykonywane zgodnie z normami kompetencyjnymi, które powinny być interpretowane w sposób ścisły. Wojewoda stwierdził następnie, że kwestie związane z prowadzeniem robót ziemnych na terenach, na których znajdują się zabytki archeologiczne zostały uregulowane w art. 31 ust. 1a pkt 2 i ust. 2 ustawy o ochronie zabytków. Zgodnie z tymi regulacjami kompetencje związane z nadzorem nad takimi robotami przysługują wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków, który określa w drodze decyzji zakres i rodzaj niezbędnych badań archeologicznych wyłącznie w takim zakresie, w jakim tego rodzaju roboty mogą zniszczyć lub uszkodzić zabytek archeologiczny.
W podsumowaniu dwóch ostatnich zarzutów Wojewoda wskazał, że sporządzając projekt planu miejscowego należy uwzględniać zasadę, że akt ten nie może regulować materii należących do przepisów wyższego rzędu oraz pozostawać z tymi przepisami w sprzeczności.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Poczesna, reprezentowana przez Wójta tej gminy, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ wykonawczy gminy odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, uznając je za nieuzasadnione poza zarzutem dotyczącym uregulowania zamieszczonego w § 11 ust. 3 uchwały. W odniesieniu do tej ostatniej regulacji Wójt stwierdził, że na skutek omyłki, która miała miejsce w toku redagowania uchwały zamieszczono w tym przepisie kwestionowane odesłanie do aktów prawa miejscowego szczebla wojewódzkiego zamiast do przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Za nieuzasadniony Wójt uznał następnie zarzut niedopuszczalnego połączenia funkcji mieszkaniowej i zagrodowej wskazując, że tereny oznaczone symbolami 7-8 MNU są w większości terenami już zabudowanymi w części budynkami mieszkalnymi, a w części zabudową zagrodową. Istniejąca na tym terenie zabudowa rolnicza nie stwarza zaś znaczących uciążliwości. W planie zamieszczono także zapis uniemożliwiający realizację bardziej uciążliwych nowych obiektów inwentarskich powyżej 5 DJP. Odnosząc się do zarzutu braku zamieszczenia w dokumentacji planistycznej oświadczenia o braku potrzeby występowania o zgodę na przekształcenie gruntów rolnych Wójt stwierdził, że obowiązek taki nie wynika z żadnego przepisu prawa. Brak zaś potrzeby ubiegania się o odrolnienie gruntów wykorzystywanych rolniczo wynika z zapisów zawartych w rejestrze gruntów określających klasy gruntów objętych tą jednostką.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego nieprawidłowego ustalenia wysokości maksymalnej obiektów w jednostce 3-5 PU Wójt wskazał, że kwestionowany zapis jest przepisem martwym ponieważ na tych terenach jak dotychczas nie ma żadnej zabudowy. W kwestii zaś zarzutu dotyczącego braku określenia geometrii dachów obiektów realizowanych na tym terenie wskazał, że sformułowanie "geometrii dachów nie określa się" stanowi wywiązanie się z nakazu zawartego w § 4 ust. 6 rozporządzenia MI.
Wójt nie zgodził się także ze stanowiskiem organu nadzoru co do określenia wielkości powierzchni zabudowy stwierdzając, że pojęcie działki budowlanej i własności są tożsame w granicach terenu wydzielonego liniami rozgraniczającymi, bowiem zapisy odnoszące się do określonej jednostki planistycznej nie dotyczą ewentualnych części własności położonej poza tym terenem.
Co się tyczy wyznaczenia linii zabudowy na terenie oznaczonym symbolem 6RU Wójt zauważył, że jest to teren w granicach jednej własności i o jednolitym sposobie zagospodarowania kurnikami. Powyższe powoduje, że ewentualny inwestor, jakim jest właściciel ma pełną świadomość co do lokalizacji na tym terenie istniejących obiektów, a zatem określenie linii zabudowy nie powinno stanowić problemu.
Odnosząc się do kwestii braku oznaczenia na rysunku planu linii zabudowy Wójt stwierdził, że skoro linie zabudowy zostały jednoznacznie określone w treści uchwały to uznano za zbędne nanoszenie tych linii na rysunek planu, szczególnie że w skali planu (1 : 2000) ich dokładność byłaby mniejsza niż wynikająca z takiego opisu.
Wreszcie nietrafny zdaniem Wójta Gminy Poczesna był zarzut dotyczący wprowadzonego w planie zakazu nieuzasadnionego usuwania drzew, gdyż zakaz ten jest istotnym elementem kształtowania ładu przestrzennego, a zachowanie drzew rosnących szczególnie w sąsiedztwie regionalnego wysypiska śmieci jest uzasadniony interesem publicznym. Powołane przez organ przepisy ustawy o ochronie przyrody nie zawierają natomiast ustaleń dotyczących sytuacji związanych z możliwością usuwania zadrzewień, a jedynie procedury związane z uzyskiwaniem zgody i ewentualnie przepisy regulujące nakładanie opłat.
W podsumowaniu udzielonej odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Poczesna stwierdził, że dostrzeżone przez organ nadzoru ewentualne uchybienia nie mogą uzasadniać wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej uchwały dowodzi zasadności skargi Wojewody Śląskiego, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty okazały się trafne.
Przed przystąpieniem do szczegółowej analizy podniesionych w skardze zarzutów wpierw jednak wskazać należy, że uchwała Rady Gminy Poczesna Nr 62/IX/2007 o przystąpieniu do sporządzenia zmiany fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Poczesna dla terenu położonego w miejscowości Młynek została podjęta w dniu 28 czerwca 2007 r., a następnie zmieniona dwoma uchwałami tego organu z dnia 14 stycznia 2010 r. Nr 285/XXXIII/10 i Nr 287/XXXIII/10, w których określenie "zmiana fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" zastąpiono określeniem "opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w miejscowości Młynek". W związku z datą podjęcia tych uchwał kontrolę zgodności zaskarżonego aktu przeprowadzić należy mając na uwadze przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu sprzed dnia 21 października 2010 r., a zatem sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o państwowej inspekcji sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz. U. Nr 130, poz. 871). Stosownie bowiem do brzmienia przepisu art. 4 ust. 2 wskazanej ustawy zmieniającej do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwalę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie wskazanej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Powyższe przypomnienie wydaje się konieczne, bowiem organ nadzoru aczkolwiek powołał na wstępie uzasadnienia skargi powyższy przepis przejściowy to jednak w dalszych jej częściach nie zawsze posługiwał się pierwotnym brzmieniem art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.
Przechodząc po tej uwadze wstępnej do analizy zarzutów skargi wskazać należy, że w ocenie składu orzekającego najdalej idącym zarzutem uzasadniającym stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości był zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w brzmieniu sprzed nowelizacji w zw. z § 7 pkt 7 rozporządzenia MI w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazany przepis u.p.z.p. nakazuje bowiem obowiązkowe określenie w planie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy. Stosownie zaś do art. 2 pkt 16 u.p.z.p. przez parametry i wskaźniki urbanistyczne należy rozumieć parametry i wskaźniki ustanawiane w dokumentach planistycznych, zgodnie z przepisami wydawanymi na podstawie art. 10 ust. 4 i art. 16 ust. 2 i art. 40 u.p.z.p. W § 7 pkt 8 wydanego w oparciu o delegację zawartą w art. 16 ust. 2 u.p.z.p. rozporządzenia MI nakazano zamieszczenie na projekcie rysunku planu linii zabudowy. Nie można w świetle tych unormowań zgodzić się ze stanowiskiem Wójta Gminy Poczesna zajętym w odpowiedzi na skargę, że nanoszenie linii zabudowy na rysunek planu należało uznać za zbędne skoro zostały one szczegółowo określone w tekście planu. Stanowisko takie pozostaje bowiem w sprzeczności nie tylko ze wskazanym wyżej przepisem rozporządzenia MI, ale także z uregulowaniem zawartym w u.p.z.p. Przepis art. 16 ust. 1 tej ustawy nie pozostawia bowiem wątpliwości, że plan miejscowy to w pierwszym rzędzie rysunek planu sporządzony na kopii mapy zasadniczej, a w razie jej braku na kopii mapy katastralnej. Rysunek ten stanowi więc nieodłączną część tego aktu prawnego stanowiącego przepis gminny. Mając na uwadze treść art. 16 ust. 1 u.p.z.p. niezrozumiałe jest także twierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, że z uwagi na skalę planu (1:2000) dokładność przebiegu linii zabudowy byłaby mniejsza niż wynikająca z opisu zawartego w tekście planu. Twierdzenie to należy uznać za usiłujące wprowadzić w błąd skład orzekający, bowiem przedmiotowy rysunek planu sporządzono w skali 1:1000, a zatem w zgodzie ze wskazanym przepisem.
Niezależnie od omówionego zarzutu zgodzić należy się także z Wojewodą co do niezgodnego z prawem ustalenia zawartego w § 13 ust. 8 tekstu planu ustalającego przebieg linii zabudowy na terenie oznaczonym symbolem 6 RU. Dostrzec tutaj zwłaszcza trzeba, że ustalony dla tej jednostki przebieg linii zabudowy wyznaczony skrajnymi punktami obiektów istniejących i projektowanych, na których realizację udzielono ważne pozwolenie na budowę, mógłby zostać przeniesiony na rysunek planu dopiero po ustaleniu przyszłego położenia projektowanych obiektów. Za pozbawiony znaczenia prawnego należy także uznać argument, że teren oznaczony symbolem 6 RU leży "w granicach jednej własności". Kontrolowana uchwała jest bowiem aktem prawa miejscowego, a zatem winna ona mieć charakter generalny i abstrakcyjny. Na marginesie przyjdzie też zauważyć, że prawo własności jest prawem zbywalnym i dziedzicznym, istniejące zaś w tej jednostce budynki mogą zostać rozebrane, a obiekty na które uzyskano pozwolenie na budowę nie muszą zostać zrealizowane.
W podsumowaniu tej części rozważań należy stwierdzić, że brak oznaczenia na rysunku planu linii zabudowy i nieprawidłowe ustalenie przebiegu tej linii w obszarze jednostki strukturalnej planu 6RU narusza zasady sporządzania planu miejscowego, co stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p. pociągać musi za sobą nieważność uchwały rady gminy w całości.
Zasadnym okazał się także zarzut skargi odnoszący się do uregulowania zamieszczonego w § 12 ust. 7 pkt 1 uchwały dotyczący terenów 3 -05 PU, a związany z brakiem określenia maksymalnej wysokości budynków istniejących w tej jednostce. Regulacja ta co prawda wbrew twierdzeniom organu nie naruszała wprost art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w jego poprzednim brzmieniu, jednakowoż pozostawała w sprzeczności z § 4 ust. 6 rozporządzenia MI. Dodać należy, że podniesiona przez Wójta okoliczność braku na tych terenach istniejącej zabudowy nie miała znaczenia prawnego, aczkolwiek niezrozumiałe w związku z tym było wprowadzenie tej niezgodnej z prawem regulacji do planu. Z tych samych względów za wadliwe prawnie, bowiem naruszające § 4 pkt 6 rozporządzenia MI należy uznać ustalenie zawarte w § 14 ust. 10 tekstu planu odnoszące się do sposobu wyznaczania wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej. Stosownie do tego przepisu wskaźnik ten winien zostać ustalony w stosunku do powierzchni działki lub terenu, a nie granic poszczególnych własności, gdyż granice własności nieruchomości wykraczać mogą poza granice terenów 7-8 MNR.
Część przepisów kontrolowanej uchwały uznać należy z kolei za naruszające inne niż u.p.z.p. przepisy rangi ustawowej, a to przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o ochronie przyrody. W § 11 ust. 3 uchwały regulującym prowadzenie prac ziemnych w granicach strefy obserwacji archeologicznej zamieszczono błędne odesłanie do przepisów prawa miejscowego szczebla wojewódzkiego zamiast do przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co przyznał Wójt Gminy wskazując, że było to wynikiem omyłki. Abstrahując od tego błędu stwierdzić jednak trzeba, że regulacja ta nie była także zgodna z unormowaniem zawartym w art. 31 ust. 1a pkt 2 tej ustawy. Pomijając nieprecyzyjność stwierdzenia nakazującego objęcie wskazanych w tym przepisie robót ziemnych "nadzorem archeologicznym" zamiast nadzorem wojewódzkiego konserwatora zabytków stwierdzić też trzeba, że nadzór taki nie dotyczy wszystkich robót ziemnych wskazanych w tym przepisie planu, a tylko takich które mogą doprowadzić do przekształcenia lub zniszczenia zabytku archeologicznego.
Trafnie Wojewoda wskazał także, że przepis § 6 pkt 4 tekstu planu wprowadzający zakaz usuwania istniejących zadrzewień z terenów objętych kontrolowanym planem został przyjęty z naruszeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i w sposób nieuprawniony ogranicza prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Uzupełniając stanowisko organu nadzoru stwierdzić trzeba, że regulacja ta pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, w którym zamieszczono katalog przypadków zwalniających posiadacza czy właściciela nieruchomości oraz inne podmioty od uzyskania zgody na usunięcie drzew.
Za chybiony Sąd uznał natomiast podstawowy zarzut skargi stwierdzający naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przez ustalenie przeznaczenia podstawowego dla jednostki 7-8 MNR pod zabudowę mieszaną, a to mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową. W pierwszym rzędzie zauważyć trzeba, że przepis art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie wprowadza żadnych ograniczeń czy zakazów co do określenia przeznaczenia terenu pozostawiając to do wyłącznej kompetencji rady gminy ( por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2006 r., II OSK 12787/06 - wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie https://cbois.nas.gov.pl). W orzecznictwie NSA podkreśla się również, że dopuszczalne jest takie określenie w planie miejscowym przeznaczenia terenów, które umożliwia na tym samym terenie realizację zadań o różnych funkcjach (różnym przeznaczeniu), pod warunkiem, że wzajemnie się one nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne ( por. wyroki NSA z dnia 9 listopada 2011 r., II OSK 1962/11, z dnia 23 lutego 2012 r., II OSK 2551/11 oraz z dnia 13 września 2012 r., II OSK 1597/12). Podkreślenia wymaga, że wykładnia przepisów o planowaniu przestrzennym odnośnie wymogów stawianych miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego nie może być nazbyt rygorystyczna i w konsekwencji prowadzić do naruszenia zasady samodzielności gminy w zakresie przeznaczania i określania warunków zagospodarowania terenów leżących w obszarze gminy ( por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2012 r., II OSK 2551/11).
Stosownie natomiast do § 9 ust. 4 rozporządzenia MI w zależności od specyfiki i zakresu ustaleń dotyczących przeznaczenia terenów oraz granic i linii regulacyjnych, dopuszcza się stosowanie na projekcie rysunku planu miejscowego uzupełniających i mieszanych oznaczeń barwnych i jednobarwnych oraz literowych i cyfrowych. Zauważyć wreszcie należy, że kontrolowana uchwała odnosi się w całości do terenu jednej niewielkiej wsi, co pociąga za sobą brak uzasadnienia aby wyznaczać na jej obszarze odrębne tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i oddzielenia ich od terenów zabudowy zagrodowej. Brak zaś wyznaczenia terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej uniemożliwiałby budowę domów jednorodzinnych na gruntach przylegających do drogi publicznej, które inwestorzy nie prowadzący gospodarstw rolnych odziedziczyli po rodzicach czy też otrzymali od nich w drodze umowy darowizny. Jednocześnie zauważyć należy, że gminny planista mając na uwadze ewentualną kolizję funkcji mieszkaniowej z funkcją zagrodową ograniczył możliwość hodowli zwierząt w gospodarstwach rolnych znajdujących się na tych terenach do 5 dużych jednostek przeliczeniowych ( 5DJP), o jakich jest mowa w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. Nr 213, poz. 1397). Pozbawiony podstaw prawnych był także postawiony w tym kontekście zarzut naruszenia w toku procedury planistycznej przepisow ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( j.t. Dz. U. z 2004 r. , Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Tereny jednostek 7-8 MNR, jak wynika z rysunku planu, składają się z gruntów VI klasy, a zatem stosownie do art. 7 ust. 1 i ust. 2 wspomnianej ustawy nie wymagały zgody na ich odrolnienie udzielonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zaakceptować należy także stanowisko Wójta Gminy, że żaden przepis prawa nie zobowiązywał go do dołączenia do dokumentacji planistycznej oświadczenia o braku potrzeby zastosowania w stosunku do tych terenów procedury wskazanej w art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W omawianej kwestii Wojewodzie Śląskiemu przyjdzie także wytknąć niekonsekwencję, bowiem organ ten mając na uwadze unormowanie zawarte w art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. winien był wcześniej zakwestionować ustalenia odnoszące się do przedmiotowego terenu zawarte w uchwale Rady Gminy Poczesna z dnia 19 lipca 2012 r., Nr 166/XIX/12, w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy Poczesna. Tymczasem zgodnie z załącznikiem nr 3 do tej uchwały tereny oznaczone w planie wyżej wskazanymi symbolami zostały w studium przeznaczone właśnie pod zabudowę mieszaną ("tereny osadnictwa z udziałem zabudowy jednorodzinnej").
Mając na uwadze kwestię zgodności uregulowań planu miejscowego odnoszących się do jednostki 7-8 MNR z ustaleniami studium Wojewoda winien był natomiast zwrócić uwagę, że część terenu jednostki strukturalnej planu 7 MNR została na rysunku studium przedstawiającym kierunki zagospodarowania przestrzennego oznaczona kolorem zielonym, którym zgodnie z legendą oznaczone zostały tereny przeznaczone pod lasy i zadrzewienia. Tym samym Rada Gminy nie tylko naruszyła przepis art. art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w jego poprzednim brzmieniu, ale wykazała się wyraźna niekonsekwencją. Ograniczyła bowiem ponad wymogi ustawowe możliwość usuwania drzew z terenów objętych planem miejscowym, a jednocześnie dopuściła zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną na terenach w części przewidzianych w studium pod lasy i zadrzewienia.
Chybionym był także zarzut Wojewody sformułowany pod adresem § 12 ust. 10 uchwały dotyczący kwestii określenia geometrii dachów obiektów znajdujących się w jednostce 3-5 PU. Rada Gminy bowiem wypowiedziała się w przedmiotowej kwestii zezwalając inwestorom z uwagi na przeznaczenie tej jednostki na dowolną geometrię dachów ograniczając się do określenia pozostałych gabarytów realizowanych na tym terenie obiektów.
Pomimo, że część zarzutów sformułowanych przez organ nadzoru pod adresem zaskarżonej uchwały nie była trafna, tym niemniej Sąd mając na uwadze zasadność i charakter zarzutów omówionych w pierwszej części uzasadnienia był zobowiązany stwierdzić na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. jedn. Dz. U z 2012 , poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.) nieważność kontrolowanej uchwały w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło