II SA/Gl 1530/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy R. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika – radcy prawnego z urzędu. W treści formularza wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma synami. Zarazem nie podał jakichkolwiek informacji zarówno na temat swojego stanu majątkowego (ruchomości, nieruchomości, środków pieniężnych bądź też praw wynikających z posiadania papierów wartościowych) jak i dochodów uzyskiwanych przez członków jego rodziny. Skarżący zaznaczył jedynie, że zawarł umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej ze swoją małżonką. Uzasadniając wniosek R. M. podniósł, że do akt złożył dokumenty wskazujące na brak możliwości samodzielnego poniesienia opłat sądowych oraz opłacenia usług świadczonych przez fachowego pełnomocnika. Wnioskodawca zaakcentował, że Wydział I tut. Sądu wielokrotnie zwolnił go z opłat sądowych. Pismem z dnia 30 lipca 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - wskazanie, kto jest właścicielem budynku mieszkalnego, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz nadesłanie zaświadczenia o osobach zameldowanych w tym budynku na dzień 24 czerwca 2013 r., - udokumentowanie wysokości dochodów (np. poprzez zaświadczenia wystawione przez pracodawców, decyzje o przyznaniu waloryzacji rent lub emerytur lub wyciągi z rachunków bankowych) osób udzielających mu wsparcia finansowego, tj. J. M., M. W. oraz U.W., - udokumentowanie wysokości dochodów lub straty osiągniętych przez małżonkę wnioskodawcy w ciągu ostatnich sześciu miesięcy, - nadesłanie zaświadczenia o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej lub, jeśli jest ona kontynuowana, nadesłanie deklaracji VAT – 7 za okres ostatnich sześciu miesięcy, - nadesłanie kopii ksiąg rachunkowych, w oparciu o które będzie można ustalić wysokość przychodów i wydatków z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres ostatnich sześciu miesięcy, - nadesłanie wykazu środków trwałych, - wskazanie ilu pracowników skarżący zatrudnia w związku z prowadzoną działalności gospodarczą i skąd czerpie środki na wypłatę wynagrodzeń, - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych – osobistego oraz prowadzonego na potrzeby działalności gospodarczej obrazujących operacje dokonywane na nich w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że zachodzą okoliczność uzasadniające zarówno zwolnienie R. M. od kosztów sądowych jak i ustanowienie dla niego fachowego pełnomocnika z urzędu. Po pierwsze skarżący nie uprawdopodobnił, że nie dysponuje środkami, które umożliwiłyby mu samodzielnie poniesienie kosztów sądowych oraz opłacenie usług fachowego pełnomocnika. W tym kontekście zaznaczyć trzeba, że uchylił się od przedstawienia dowodu potwierdzającego fakt zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, a wątpliwości w tym zakresie budzi fakt, że korespondencję skierowaną do skarżącego odebrał jego pracownik (vide adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej druk formularza PPF, którą odebrał D. B. – oznaczony przez doręczyciela jako pracownik). Stąd też wniosek, że oświadczenie o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej nie odpowiada rzeczywistości, co w konsekwencji pozwala założyć, że działalność ta nadal jest kontynuowana. Tym samym koniecznym było przedstawienie dokumentów obrazujących wysokość przychodu oraz wydatków osiągniętych w ciągu pierwszych sześciu miesięcy br. lecz również wykazu środków trwałych przeznaczonych do prowadzenia tej działalności. Skarżący nie przedstawił tych informacji, a wobec tego nie można ustalić w jakim stopniu prowadzona działalność pozwala skarżącemu na samodzielne funkcjonowanie. Brak jest również danych na temat ewentualnych dochodów i wydatków małżonki skarżącego, a tym samym nie można ustalić, czy ich wysokość pozwalałaby na wsparcie go w zakresie opłacenia kosztów sądowych oraz usług fachowego pełnomocnika. Również kwestie wysokości dochodów osób udzielających wsparcia materialnego R. M. nie są obojętne dla oceny złożonego wniosku, a ich brak nie pozwala a priori założyć że strona nie ma możliwości pozyskania od nich dodatkowych środków na koszty sądowe. Reasumując poczynione wyżej uwagi informacje dotyczące stanu majątkowego R.M. są zbyt skąpe i budzą daleko idące wątpliwości aby z całym przekonaniem można było stwierdzić że jest on osobą, której wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.