II SA/Gl 155/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł, M.K., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku formularza podał, że osiągany przezeń dochód przeznaczany jest w całości na zaspokajanie potrzeb jego rodziny, a konieczność wygospodarowania dodatkowej kwoty w wysokości 300 zł zachwiałaby podstawami egzystencjalnymi jego rodziny (zabrakłoby środków na żywność). W druku formularza wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem dzieci, a w skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 105 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1,45 ha. Wskazał również, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani tez przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżący wraz z małżonką utrzymują się z prowadzonej działalności gospodarczej przynoszącej dochód rzędu 2657 zł miesięcznie. Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. M. K. został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w druku formularza PPF poprzez: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę z prowadzonej działalności gospodarczej poprzez nadesłanie kopii podatkowej książki przychodów i rozchodów oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Aby jednak oceny tej można było dokonać w sposób wszechstronny i rzetelny, koniecznym jest uzyskanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji materialnej skarżącego, czemu służy zarówno treść druku formularza PPF jak i możliwość wezwania o tzw. dodatkowe dokumenty źródłowe. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku strony albowiem brak jest jasności w odniesieniu do jego sytuacji materialnej. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Skarżący, pomimo jednoznacznego wezwania uchylił się od udokumentowania wysokości bieżących wydatków przeznaczanych na utrzymanie się oraz nie nadesłał jakichkolwiek dokumentów pozwalających zweryfikować podane w druku formularza informacje dotyczące prowadzonej przezeń działalności gospodarczej. Tym samym nie można jednoznacznie stwierdzić, że uiszczenie kwoty 300 zł, a także poniesienie innych, ewentualnych kosztów związanych z postępowaniem sądowym mogłoby rzeczywiście doprowadzić do następstw, o jakich strona wspomina w druku formularza. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.