II SA/Gl 1589/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-09
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwania do przedstawienia dokumentów dotyczących dochodów i wydatków. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca W. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, podając jedynie wysokość swojego świadczenia rentowo-emerytalnego. Sąd wezwał ją do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się oraz do wskazania dochodów innych osób zamieszkujących z nią. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W. S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W druku wniosku skarżąca podała jedynie wysokość swojego świadczenia rentowo – emerytalnego wynoszącą 617,67 zł brutto miesięcznie.
Wobec braku innych danych dotyczących sytuacji materialnej strony, pismem z dnia 2 marca 2015 r. wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez stronę z tytułu świadczenia rentowego/emerytalnego,
- wskazania, czy wraz ze stroną we wspomnianym budynku zamieszkują inne osoby – małżonek, syn itd., a jeżeli tak, to należy podać źródło i wysokość dochodów przez nie uzyskiwanych.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przede wszystkim wskazać trzeba, że skarżąca w zasadzie nie podała jakiejkolwiek okoliczności, która pozwoliłaby stwierdzić, że nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
Wobec treści złożonego formularza i braku jakichkolwiek innych danych, pozwalających w sposób obiektywny i rzetelny ocenić sytuację materialną strony nie można przyjąć, że zaistniały okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Nie wiadomo bowiem nic ani na temat miejsca zamieszkania skarżącej ani też osób, które ewentualnie z nią mieszkają ani też, w jakim rozmiarze ponosi ona koszty związane z pokrywaniem bieżących potrzeb. W konsekwencji nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że nie będzie jej stać na poniesienie kosztów postępowania sądowego oraz samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło