II SA/Gl 1599/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy w kwestii wniosku skarżącego D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia biegłego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie biegłego. Podał, że formalnie jest Prezesem "A" Sp. z o.o., jednakże wskutek działań organów administracji spółka nie dysponuje środkami pozwalającymi na wypłatę mu wynagrodzenia. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z konkubiną, która jest właścicielką lokalu mieszkalnego o pow. 40 m2, zakupionego na kredyt, którego wartość przekracza wartość wspomnianego lokalu. Wnioskodawca jest również współwłaścicielem bliżej niezidentyfikowanej nieruchomości budynkowej. Podkreślił, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się wnioskodawcy i jego partnerki życiowej jest jej dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągany w kwocie około 3000 – 6000 zł miesięcznie, z którego ponad 3000 zł przeznaczane jest na obsługę zadłużenia oraz bieżące koszty utrzymania. Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się; - przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów konkubiny skarżącego; - podania rodzaju i powierzchni nieruchomości, której jest współwłaścicielem; - przedłożenia zaświadczenia, że jego pracodawca nie wypłaca mu wynagrodzenia; - nadesłania dokumentów obrazujących sytuację finansową Spółki, której jest prezesem. Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ustawa nie przewiduje natomiast "powołania biegłego" tak jak domagał się tego skarżący. Stąd też wniosek o przyznanie prawa pomocy był rozpatrywany wyłącznie pod względem oceny, czy stać go na poniesienie kosztów sądowych. Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem nie wykazano, że jego sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków z tytułu kosztów sądowych. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przychylenie się do złożonego przezeń wniosku. Przede wszystkim trudno bezkrytycznie zaakceptować twierdzenie, że skarżący będąc prezesem spółki nie otrzymuje z tego tytułu jakiegokolwiek wynagrodzenia – jak sam wspomniał od 1 stycznia 2011 r. Na poparcie tej tezy nie przedstawiono żadnego dokumentu, natomiast ocena tej okoliczności nasuwa wątpliwości. Trudno bowiem zrozumieć motywy, dla których strona piastuje stanowisko, nie uzyskując przez bardzo długi okres czasu wynagrodzenia i nie podejmując żadnych kroków zmierzających do wyegzekwowania tych świadczeń. W tej sytuacji powoływanie się na brak środków pozwalających na opłacenie należności publicznoprawnej nie może być uznane za dostateczny powód przemawiający za zwolnieniem z tej daniny. Dalej wskazać przyjdzie, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem. Skoro bowiem, jak wspomniał dwie współwłaścicielki (matka i siostra) przebywają poza granicami kraju, a on sam mieszka w lokalu należącym do konkubiny, to tym samym pojawia się pytanie o to, w jaki sposób nieruchomość ta jest wykorzystywana i czy skarżący mógłby poprawić swoją sytuację materialną np. poprzez czerpanie z niej pożytków cywilnych. Na koniec zauważyć trzeba, że duże wątpliwości budzi wiarygodność oświadczeń strony odnośnie wysokości dochodów oraz poziomu wydatków jego konkubiny. Ze złożonych oświadczeń wynika bowiem, że dochody rodziny skarżącego są niejednokrotnie niższe niż jej miesięczne wydatki, zaś ogólnikowe stwierdzenie, że różnica pokrywana jest z debetu na karcie płatniczej nie stanowi dostatecznej podstawy do przyjęcia tych wyjaśnień za prawdziwe. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.