II SA/Gl 174/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie scalenia nieruchomości w kwestii zażalenia skarżących z dnia 21 czerwca 2013 r. na postanowienie z dnia 14 czerwca 2013 r. p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie scalenia nieruchomości. Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. skarżący złożyli zażalenie na wyżej wymienione postanowienie z jednoczesnym wnioskiem o zwolnienie od wpisu od tego zażalenia. Powyższy wniosek potraktowano jako żądanie zmiany postanowienia Referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2013 r., na mocy którego zwolniono skarżących z wpisu od skargi oraz oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Następnie postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek o zmianę swojego postanowienia z dnia 12 kwietnia 2013 r. Rozstrzygnięcie to podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2013 r. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. oddalił zażalenie skarżących na postanowienie z dnia 12 sierpnia 2013 r. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 października 2013 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 14 czerwca 2013 r. w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wnieśli zażalenie z dnia 18 października 2013 r. na powyższe zarządzenie. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie z dnia 9 października 2013 r. Ostatecznie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 listopada 2013 r. wezwano skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 9 października 2013 r., którym wezwano ich do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 14 czerwca 2013 r. w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Korespondencja sądowa zawierająca odpis wezwania została skutecznie doręczona skarżącym w dniu 2 grudnia 2013 r., co wynika z zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sądowych (k. 219 i k. 220). Jednakże w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 9 grudnia 2013 r., wpis nie został w całości uiszczony przez żadnego ze skarżących. Natomiast w wyznaczonym powyżej terminie H. Z. uiścił część wpisu sądowego w kwocie 20 zł. a ponadto skarżący złożyli pismo z dnia 3 grudnia 2013 r., w którym wnieśli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, "względnie o umorzenie części kwoty należności sądowej solidarnego wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 14 czerwca 2013 r." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Ponadto na podstawie art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. A tym samym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący pomimo prawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 21 czerwca 2013 r. na postanowienie z dnia 14 czerwca 2013 r. wraz z pouczeniem o skutkach jego niewykonania w przewidzianym terminie wpisu nie uiścili. W szczególności nie można uznać zapłacenia części wpisu za zastosowanie się do wezwania z dnia 26 listopada 2013 r. Natomiast kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać wzięty pod uwagę przede wszystkim ze względu na fakt, że skarżący zostali wezwani do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 9 października 2013 r., wzywającego ich do uiszczenia wpisu. Wezwanie to zostało doręczone skarżącym w dniu 2 grudnia 2013 r. i złożenie przez nich w dniu 3 grudnia 2013 r. następnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma już wpływu na obowiązek uiszczenia powyższego wpisu sądowego. Albowiem oczywistym jest, iż wniosek taki nie uchyla skutków prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Tym samym ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje przy tym okoliczności świadczących o pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżących, a więc nie odwołuje się do zmiany okoliczności sprawy, o jakiej mowa w art. 165 P.p.s.a. Według tego wniosku na skutek postawy lokalnych władz sytuacja skarżących się jedynie nie poprawia. Należy zatem przyjąć, że składanie przez skarżących na przemian kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy i zażaleń zmierza w istocie do przewlekania postępowania, co winno być ocenione w kategoriach nadużycia prawa i uwzględnione przy interpretowaniu stosownych przepisów (por. postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1380/11, dostępne w Internecie). Na marginesie należy również zauważyć, iż wniosek skarżących o umorzenie części kwoty należnego wpisu nie może zostać rozpoznany w trybie procesowym. Ponadto zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 12 października 2011 r. (sygn. akt I OZ 765/11, LEX nr 1149596) przepis art. 229 § 1 P.p.s.a. odnosi się do nieuiszczonych należności sądowych wskazanych w art. 219 § 1 P.p.s.a., jednakże nie ma zastosowania do opłat, w stosunku do których obowiązek ich uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie środka prawnego lub pozostawienie pisma bez rozpoznania. Nieuiszczonego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd w rozumieniu art. 229 P.p.s.a., nie istnieje też prawna możliwość rozłożenia wpisu od skargi na raty, jego umorzenia lub odroczenia terminu jego zapłaty. Zdaniem Sądu analogicznie przedstawia się sytuacja wpisu od zażalenia. W związku z powyższym, na mocy art. 220 § 3 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.