II SA/Gl 1853/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. skierował J. Z. na egzamin państwowy w zakresie prawa jazdy kat. A i B do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał na wielokrotne naruszenie przez J. Z. przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które łącznie w dniach od [...] r. do [...] r. otrzymał 25 punktów. Na skutek odwołania J. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy powołane na wstępie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 292/10 oddalił skargę J. Z. na w/w decyzję Kolegium, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1196/11 oddalił jego skargę kasacyjną od tego wyroku. Pismem z dnia [...] r. J. Z. wystąpił do Prezydenta Miasta B. o uchylenie na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2012 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej k.p.a.) m.in. decyzji tego organu z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadniając wniosek podniósł, że na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1196/11 wydana została "decyzja" Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. [...], na mocy której stwierdzono zatarcie kar związanych z wykroczeniami drogowymi za okres do dnia [...] r. Prezydent Miasta B., uznając swoją właściwość w tej sprawie, decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając w oparciu o treść art. 154 k.p.a. nie uwzględnił wniosku J. Z. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], a postępowanie w sprawie umorzone. Kolegium wyjaśniło, że pomimo, iż w powyższym wniosku z dnia [...] r. wskazano na art. 154 k.p.a., to podstawą rozstrzygnięcia winien być art. 155 k.p.a., albowiem decyzja, której wzruszenia żąda J. Z. jest decyzją na mocy której "strona nabyło prawo". Wskazało także na brak właściwości organu pierwszej instancji w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W dalszej kolejności, po rozpatrzeniu wniosku J. Z. z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówiło uchylenia decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium zwróciło uwagę, że zmiana decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a. stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przesłanki warunkujące możliwość zmiany w tym trybie to interes społeczny lub słuszny interes strony. Przy czym interes strony winien być rozumiany jako zobiektywizowana, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej, zaś naruszenie interesu strony musi mieć charakter konkretny, a nie abstrakcyjny. Kolegium wskazało, że przywołane we wniosku J. Z. pismo Policji z dnia [...] r. [...] nie jest decyzją administracyjną. W piśmie tym wyjaśniano jedynie kwestie dotyczące zatarcia ukarania, jak i modyfikacji polegających na usunięciu z ewidencji kierowców poszczególnych naruszeń. Kolegium podkreśliło, iż nie jest kwestią wątpliwą, że J. Z. w okresie od [...] r. do [...] r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i wobec przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja w tej sprawie była przedmiotem kontroli administracyjno-sądowej. Nadto, zdaniem Kolegium w interesie społecznym jest by osoba, która dopuściła się naruszeń przepisów ruchu drogowej w takiej skali, została poddana weryfikacji w zakresie jej kwalifikacji do kierowania pojazdami. Późniejsze zatarcie niektórych kar nie wpływa w żadnym zakresie na fakt, że decyzja o skierowaniu na egzamin sprawdzający była słuszna oraz że konieczna jest weryfikacja umiejętności kierowcy w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nie można zaś uznać za słuszny interes strony polegającego na możliwości legalnego poruszania się pojazdem silnikowym bez konieczności zdania egzaminu państwowego, na który strona została skierowana w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych. W sprawie nie zaistniały zatem przesłanki pozytywne z art. 155 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. Z. wskazał na bezzasadność powyższej decyzji z dnia [...] r. i nietrafność jej uzasadnienia, w tym pominięcie faktu złożonej przez niego skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 14 października 2010r. sygn. akt II SA/Gl 292/10, a także okoliczności, że kwestionuje on prawidłowość decyzji, o której zmianę wnioskuje. Nie zgodził się również z twierdzeniem, że powołane we wniosku pismo Policji nie jest decyzją administracyjną oraz uznał za niezrozumiałe stanowisko Kolegium odnośnie braku spełnienia przesłanek pozytywnych z art. 155 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. Z., decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. nr [...] podtrzymując wcześniejsze stanowisko i argumentację. Skargę na tę ostatnią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W skardze podniesione zostały zarzuty naruszenia : 1.) art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 oraz art. 80, a także art. 76 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji do dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych w zakresie: - pominięcia kwestii wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1196/11; - uznania, że w interesie społecznym jest, aby osoba dopuszczająca się określonej skali naruszeń przepisów ruchu drogowego została poddana weryfikacji w zakresie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Podczas, gdy faktycznie zgodnie z interesem strony, a także słusznym interesem społecznym skarżący nie powinien być zakwalifikowany do sprawdzenia jego kwalifikacji; - oceny zatarcia naruszeń za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., stanowiących wyłączoną podstawę do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Ponadto, zinterpretowanie wszystkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy włącznie na niekorzyść skarżącego i tym samym naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony. 2.) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji; 3.) art. 155 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W ocenie Sądu nie można podzielić zarzutu skargi, iż organ dopuścił się nienaruszenia art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm., dalej " k.p.a.") poprzez uznanie, iż nie zachodzą prawem przewidziane przesłanki do zmiany decyzji na mocy, której strona nabyła prawo. Na wstępie wskazać należy, że art. 155 k.p.a. jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Wynika z tego przepisu, że zmiana decyzji ostatecznej możliwa jest, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Celem zatem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. jest dokonanie weryfikacji wydanej już wcześniej decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Należy też zwrócić uwagę, że w trybie art. 155 k.p.a. mogą być zmieniane zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje nie dotknięte żadnymi wadami, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Brak jest natomiast dostatecznych podstaw do przyjęcia, że w omawianym trybie nie mogą być weryfikowane tzw. decyzje związane. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt nabycia przez skarżącego praw na mocy decyzji, jak również wola skarżącego dotycząc uchylenia tej decyzji. Kwestia sporna sprowadzała się do oceny, czy w sprawie zaistniała ostatnia z wyżej wymienionych przesłanek tzn. czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie skarżącego za zastosowaniem art. 155 k.p.a. przemawia interes strony, a interes społeczny się temu nie przeciwstawia. Sąd nie podzielił przytoczonego przez skarżącego poglądu zgodnie z którym zarówno interes prywatny jak i społeczny przemawiają za uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Zdaniem Sądu trafne jest w tym zakresie stanowisko organu administracji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć bowiem należy, iż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r.- sygn. akt III SA 1195/01 (LEX nr 137821), zawarta w art. 155 k.p.a. przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Oznacza to, że organ uprawniony przez przepisy prawa do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym. W rozpatrywanej sprawie organ administracji trafnie uznał, że interes społeczny przemawia za tym, aby osoba która dopuściła się takiej skali naruszeń przepisów ruchu drogowego, została poddana weryfikacji w zakresie kwalifikacji do kierowania pojazdami, a późniejsze zatarcie ukarań nie wpływa na konieczność weryfikacji umiejętności skarżącego w zakresie kierowania pojazdami. Słusznie organ zauważył, że w interesie społecznym leży zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a temu celowi niewątpliwie służy instytucja skierowania na egzamin państwowy w celu sprawdzenia kwalifikacji kierowców łamiący przepisy ruchu drogowego, a tym samym wyeliminowanie z ruchu drogowego osób nie posiadających umiejętności poruszania się po drogach zgodnie z obwiązującymi w tym zakresie przepisami. Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest zarzut naruszenia art. 7, 8, 11, 76, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, a następnie wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych wydanego rozstrzygnięcia. Organ administracji w sposób szczegółowy wyjaśnił z jakich przyczyn uznał, iż interes społeczny stoi w kolizji ze słusznym interesem strony, co powoduje brak zaistnienia podstaw do zmiany decyzji w oparciu o art. 155 k.p.a. Ponadto wydając decyzję o charakterze uznaniowym uzasadnił ją w sposób dokładny, precyzyjnie podając argumentację przemawiającą za takim rozstrzygnięciem i odwołując się do konkretnych okoliczności sprawy. Nie można więc mówić wbrew twierdzeniom strony skarżącej o niedostatecznym uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do uzasadnienia zarzutów skargi wskazać należy, że możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego ( por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 339/10, LEX nr 745219). Nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w " kolejnej instancji" ( por. wyrok NSA z dnia 24 października 2012r. sygn. akt I GSK 792/11, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie do tego zmierza zarzut skarżącego, że już w chwili wydania decyzji przez Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nie było podstaw do jej wydania, z uwagi na zatarcie popełnionych przez skarżącego wykroczeń. W ocenie Sądu, również powołane w skardze argumenty uzasadniające występowanie uzasadnionego interesu strony nie zasługują na uwzględnienie, bowiem słuszny interes strony nie oznacza uzyskania rozstrzygnięcia zgodnego jedynie z wolą strony, ale musi być to interes obiektywnie słuszny tzn. zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. Zmiana decyzji ze względu na interes strony musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze względu na cel jaki ma osiągnąć ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2013r. sygn. akt II SA/Wr 862/12, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując podkreślić należy, iż nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przyjętą w art. 155 k.p.a. przesłankę, a mianowicie, gdy przemawia za tym słuszny interes strony. Słuszny interes strony, to przy tym jedynie interes godny ochrony i taki który nie stoi w sprzeczności z prawem ( por. wyroki NSA z dnia 9 maja 2012r. sygn. akt I OSK 1840/11, z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1968/04 i z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1792/04 dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoływanie się przez skarżącego na treść pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. zawierającego informacje dotyczące zatarcia wcześniejszego ukarania, nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, albowiem nie wpływa na ważność mandatów stanowiących podstawę do naliczenia skarżącemu 24 punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym, co z kolei było podstawą do wydania decyzji kierującej skarżącego na egzamin państwowy w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Wskazać należy również, ze skarżący w ramach niniejszego postępowania nie może kwestionować zasadności prowadzonego postępowania wykroczeniowego oraz sposobu naliczenia punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, albowiem służą do tego odrębne tryby postępowania. Podstawy uchylenia decyzji wskazywane przez skarżącego stanowią de facto odmienną ocenę tego samego stanu faktycznego, a postępowanie w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną ( por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012r. sygn. II OSK 301/11 oraz wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 586/06 dostępny : www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Bez znaczenia dla wyników postępowania jest fakt pominięcia przez orzekające w sprawie organy informacji o wniesieniu przez skarżącego skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 października 2010r. sygn. akt II SA/Gl 293/10. Podstawą uchylenia decyzji zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest takie stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270 z późn. zm.) skarga została oddalona.