II SA/Gl 192/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-10-21
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy, organ administracji jest uprawniony do badania prawidłowości pomiaru prędkości, który stanowił podstawę do ukarania kierowcy prawomocnym mandatem karnym?Ratio decidendi
W postępowaniu administracyjnym w sprawie zatrzymania prawa jazdy, organ administracji jest związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia i prędkości, która stanowiła podstawę jego nałożenia. Organy te nie są uprawnione do badania prawidłowości pomiaru prędkości ani innych zarzutów dotyczących samego wykroczenia, gdyż kwestie te powinny być rozstrzygane w postępowaniu mandatowym lub karnym.Stan faktyczny
J. N. został ukarany prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 53 km/h w obszarze zabudowanym. Na tej podstawie Prezydent Miasta S. wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. N. zaskarżył decyzję SKO do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące niemożliwości przekroczenia prędkości z uwagi na blokadę elektroniczną oraz kwestionując pomiar z fotoradaru. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c, art. 102 ust. 1e oraz art. 3 – ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity; Dz. U. z 2015 r., poz. 155 z późn. zm.), w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a – ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm., zwanej dalej ustawą lub p.r.d.) i art. 104 oraz 108 § 1 Kpa, orzekł o zatrzymaniu J. N. prawa jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E, D+E, T, dokument nr: [...], druk nr [...] wydane dnia [...] r. przez Prezydenta Miasta S. na okres 3 miesięcy tj. od dnia [...]r. do dnia [...] r. Decyzji tej na podstawie art. 102 ust. 1c – ww. ustawy o kierujących pojazdami nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczenie to zostało wydane z uwagi na kierowanie pojazdem w obszarze zabudowanym z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h.
W odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] r. (data wniesienia) J. N. zastępowany przez adwokata wniósł o jej uchylenie, wskazując na brak możliwości przekroczenia przez kierowany przez stronę w dniu 28 czerwca 2015 r. pojazd prędkości 100 km/h w terenie zabudowanym z uwagi na zamontowaną elektroniczną blokadę prędkości do 100 km/h, na okoliczność czego przedłożył zaświadczenie, zakwestionował także pomiar z fotoradaru.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że w myśl art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Na mocy art. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 2183), zmieniającego przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą zatrzymania prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ta ostatnia regulacja stanowi zaś, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis ten stosuje się również do inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, którym – w ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie określonym w art. 129a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym – przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2 tej ustawy, a zatem także uprawnienie do zatrzymania, w przypadkach przewidzianych w ustawie, dokumentów stwierdzających uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 129 ust. 2 pkt 6 ustawy). Zgodnie z art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5 tej ustawy, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy p.r.d. Stosownie do art. 102 ust. 1e cyt. ustawy – okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy p.r.d. – data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie zdaniem SKO wystąpiła ww. przesłanka zatrzymania prawa jazdy. Pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. Z-ca Naczelnika Wydziału Postępowań Centrum Autonomicznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego poinformował Prezydenta Miasta S. o fakcie kierowania przez J. N. w dniu [...] r. pojazdem marki [...] w obszarze zabudowanym (na terenie C.) z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o 53 km/h, za co został on ukarany prawomocnym mandatem karnym seria i nr: [...], nałożonym przez GITD. W ww. piśmie wskazano, że prawo jazdy nie zostało stronie zatrzymane. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. J. N. zwrócił do Wydziału Komunikacji w S. prawo jazdy kat. A, B, C, D, B+E, C+E, D+E, T dokument nr [...], druk nr [...] wydany dnia [...] r. przez Prezydenta Miasta S.
Wskazana informacja urzędowa – w świetle przytoczonej wyżej regulacji – jest zdaniem organu odwoławczego wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ze względu na przyjętą w ustawie regulację prawną zatrzymania prawa jazdy, w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatrzymania prawa jazdy badaniu podlegają wyłącznie okoliczności dotyczące wskazanych w ustawie przesłanek. Kwestia prawidłowości pomiaru, czy też instalacja blokady prędkości nie podlega w trakcie tego postępowania analizie. W konsekwencji zdaniem SKO spełniona została przesłanka materialnoprawna zatrzymania J. N. prawa jazdy. Ze względu na formułę przepisu: "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy", rozstrzygnięcie w tej sprawie ma charakter aktu związanego, tzn. w określonym stanie faktycznym organ musi wydać decyzję o określonej treści.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO reprezentowany przez adwokata J. N. wniósł o jej zmianę przez odmowę zatrzymania mu prawa jazdy, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi powtórzył co do zasady zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu podnosząc, że organy orzekające się do nich nie ustosunkowały. Mianowicie stwierdził, że z przedstawionych przez stronę w postępowaniu administracyjnym dowodów wynika niepodobieństwo aby [...] r. kierowany przez skarżącego pojazd o nr rejestracyjnym [...] przekroczył w terenie zabudowanym prędkość 100 km/h. W przedmiotowym samochodzie zamontowane było bowiem urządzenie z elektroniczną blokadą prędkości do 100 km/h. Nadto stwierdził, że pomiar z fotoradaru jak powszechnie wiadomo obarczony jest dopuszczalnym błędem i nie wykazuje rzeczywistej prędkości pojazdu. Powołano się na wskazania zamontowanego w pojeździe tachografu, którego zapisy również nie wskazują w dacie zdarzenia przekroczenia prędkości powyżej 100 km/h.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że ze względu na przyjętą w ustawie regulację zatrzymania prawa jazdy, w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu administracyjnym badaniu podlegają wyłącznie okoliczności dotyczące wskazanych w ustawie przesłanek. W trakcie tego postępowania nie podlega zatem analizie kwestia prawidłowości pomiaru, czy też instalacji blokady prędkości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).
W sprawie nie jest kwestionowane i znajduje to potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, że J. N. został ukarany prawomocnym mandatem karnym Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. serii [...] za wykroczenie z art. 92a kw w zw. z art. 20 Prawa o ruchu drogowym za przekroczenie kierowanym przez niego w dniu [...] r. w C. pojazdem, dozwolonej prędkości o 53 km/h (prędkość zarejestrowana: 103 km/h, dozwolona 50 km/h), o czym Prezydent Miasta S. został poinformowany w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny i niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2015 r. poz. 541) w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. Jak to zatem stwierdziło SKO w zaskarżonej decyzji, zgodnie z jednoznaczną w tym względzie treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy zmieniającej, informacja ta stanowiła podstawę wydania przez Prezydenta Miasta S. na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W świetle tej regulacji i użyciem w treści w/w art. 102 ust. 1 sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" Prezydent Miasta S. był związany informacją o ukaraniu skarżącego prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie kierowanym przez niego w terenie zabudowanym pojazdem dozwolonej prędkości o ponad 50 km/h. Miał zatem obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Z przepisów tych jednoznacznie też wynika, że w tym postępowaniu organy orzekające nie są uprawnione do badania ewentualnych zarzutów prawomocnie ukaranego kierowcy co do prawidłowości pomiaru prędkości, która stanowiła podstawę do ukarania mandatem karnym. Skarżący mógł zarzuty w tym względzie zgłaszać w postępowaniu mandatowym przez odmowę przyjęcia mandatu karnego. Wtedy też zgodnie z treścią art. 99 ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (DZ. U. z 2013 r. poz. 395 ze zm.) sprawa dokonania wykroczenia byłaby przedmiotem rozpatrywania przez sąd powszechny. Tam też skarżący mógł się bronić i udowadniać, że faktycznie doszło do mniejszego niż o 50 km przekroczenia dozwolonej prędkości jazdy. Tego jednak nie uczynił. W postępowaniu wykroczeniowym istniałaby też możliwość zbadania przez sąd karny, chociażby w oparciu o opinię biegłego, zarzutów skarżącego co do niemożliwości przekroczenia prowadzonym przez niego pojazdem prędkości 100 km/h w związku z ewentualnym zamontowaniem w nim blokady prędkości, jak również kwestii dokładności pomiaru prędkości przez stacjonarny fotoradar (również w związku z treścią zapisów zamontowanego w pojeździe tachografu). Nie jest też podnoszone aby skarżący wystąpił o uchylenie mandatu karnego na podstawie art. 101 k.p.w. W konsekwencji w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organy orzekające były związane treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia z art. 92a k.w. oraz co do prędkości kierowanego przez skarżącego pojazdu w związku z którą mandat karny został nałożony (zobacz w tym względzie również wyrok WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 483/16). Uprawnień do kwestionowania tego mandatu nie posiada też sąd administracyjny.
Należy też podnieść, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2015 r. sygn. akt K 24/15 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji jedynie w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu, na stan wyższej konieczności – kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Taka sytuacja nie była jednak w niniejszej sprawie podnoszona.
W świetle powyższych wywodów, należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło