II SA/Gl 194/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. i T. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Z treści formularza wynika, ze wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując wraz z synem i córką w należącym do T. B. budynku mieszkalnym o pow. 250 m2 i wartości około 900.000,00 zł, a w skład ich majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa o pow. 1900 m2. Oprócz tego są właścicielami samochodów: [...]; [...]; [...]. Na rachunku bankowym należącym do T. B. znajduje się 10.000 zł. Wedle podanych informacji T. B. jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, natomiast A. B. prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą miesięczny dochód rzędu 2000 zł. Skarżąca A. B. zaznaczyła, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą rachunki za energię elektryczną wynoszą 2500 zł; zobowiązania względem ZUS – 17.000,00 zł; spłata zadłużenia na rzecz podmiotu trzeciego – 6.000 zł, a koszty leczenia – 100 zł. Skarżący w swoim druku formularza zaznaczył, że podatek od nieruchomości wynosi 3800 zł rocznie, energia elektryczna za budynek mieszkalny – 250 zł co dwa miesiące, woda – około 120 zł miesięcznie, wywód odpadów – 100 zł miesięcznie. Pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżących do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, czynsz itp., - nadesłanie zaświadczenia potwierdzającego fakt, iż T. B. jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku; - nadesłanie kserokopii dowodów rejestracyjnych wszystkich samochodów stanowiących majątek zarówno skarżącej jak i skarżącego; - przedłożenie dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę skarżącego, w szczególności: odpisu ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych, odpisów: raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług, ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji); - przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, jego żonę (zarówno prywatnych, jak i związanych z prowadzoną działalnością, w tym również rachunków oszczędnościowych), obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; W odpowiedzi pełnomocnik skarżących nadesłała kopię wykazu środków trwałych, kopie deklaracji Vat-7 za okres od września 2017 r. do lutego 2018 r, kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej na potrzeby działalność gospodarczej skarżącej obejmującą okres od września 2017 r. do końca stycznia 2018 r. Równocześnie zwróciła się o dodatkowy, czternastodniowy termin do złożenia pozostałych dokumentów o które skarżący zostali wezwani Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez strony dochodów oraz poziom i strukturę wydatków w kontekście możliwych do poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona może być zobowiązana jest wpis od skargi w wysokości 500 zł – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Trzeba jednocześnie zauważyć, że przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy pełnomocnik skarżących złożyła jedynie część dokumentów, o nadesłanie których została wezwana. Wynika z nich, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza przynosi dochód porównywalny z deklarowanym we wniosku. Ta informacja jest jednak niewystarczająca dla wszechstronnej oceny złożonego wniosku. Ani z formularza ani też z żadnego innego nadesłanego dokumentu nie da się ustalić powodów, dla których skarżący T. B. nie podejmuje zatrudnienia w sytuacji koniunktury na rynku pracy. Co istotne, pomimo wyraźnego wezwania nie nadesłano zaświadczenia potwierdzającego fakt, iż osoba ta jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Dalszą kwestią jest status majątkowy rodziny skarżących. Wypada zwrócić uwagę, że w ich posiadaniu są trzy samochody, grunt o pow. 1900 m2 oraz oszczędności w kwocie 10.000 zł. Trudno w takiej sytuacji bezkrytycznie przyjąć oświadczenie, iż nie są oni w stanie ponieść kosztów postępowania (kosztów sądowych), skoro składniki ich majątku wskazują na to, że żadną miarą nie mogą być zaliczeni do osób ubogich. W kontekście podanych informacji uznać należy, że wydatek rzędu 500 zł tytułem wpisu od skargi (będący w zasadzie jedynym na obecnym etapie postępowania) leży w granicach ich możliwości finansowych i nie spowoduje uszczerbku w ich utrzymaniu. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.