II SA/Gl 21/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu podkreślając, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy. W gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz dwójką dzieci. Z treści druku PPF wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, zaś jego dochodem jest wsparcie uzyskiwane od ojca w wysokości około 500 zł miesięcznie oraz dochody z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości 1.000 zł. Wnioskodawca zaznaczył również, że koszty utrzymania mieszkania opłaca mu rodzina. Pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności opisanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - przedłożenie dokumentów obrazujących dochody uzyskiwane przez małżonkę strony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres ostatnich trzech miesięcy (np. wyciągi z ksiąg rachunkowych). Wezwanie to pozostało bez rozpoznania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do stanu majątkowego strony. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie brak jest jasności co do realnej wysokość dochodów wnioskodawcy oraz jego sytuacji majątkowej, w szczególności zaś rodzaju i powierzchni nieruchomości, w której zamieszkuje wraz z rodziną. Wnioskodawca nie przedłożył również żadnych dokumentów pozwalających ustalić wysokość oraz strukturę wydatków przeznaczanych na utrzymanie się jak również pozwalających zweryfikować informacje odnośnie dochodów osiąganych przezeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ta ostatnia kwestia jest tym bardziej istotna, że skarżący w druku wniosku akcentował brak możliwości zarobkowania ze względu na stan zdrowia, a w innym miejscu podał, że osiąga dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 1.000 zł netto miesięcznie. Zaistniałe wątpliwości nie zostały przez wnioskodawcę wyjaśnione, stąd też nie można bezkrytycznie przyjąć jego oświadczeń i uznać, że zaistniały podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.