II SA/Gl 215/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-07-05

Skład orzekający: Artur Żurawik, Tomasz Dziuk, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej przed wydaniem zezwolenia na usunięcie krzewów, skutkuje stwierdzeniem nieważności zezwolenia na usunięcie krzewów, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie powoduje automatycznie nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów, jeśli przyczyny nieważności decyzji środowiskowej nie mają merytorycznego powiązania z treścią zezwolenia na usunięcie krzewów. Decyzja zezwalająca na usunięcie krzewów może istnieć samodzielnie w obrocie prawnym, nawet jeśli decyzja środowiskowa, na podstawie której została wydana, została unieważniona, o ile nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu zezwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów. Wcześniej wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, na podstawie której wydano zezwolenie na usunięcie krzewów, została następnie stwierdzona nieważnością. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności zezwolenia, uznając, że przyczyny unieważnienia decyzji środowiskowej nie miały wpływu na legalność zezwolenia na usunięcie krzewów. Stowarzyszenie zarzuciło rażące naruszenie prawa i zależność decyzji zezwalającej od decyzji środowiskowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 21 grudnia 2023 r. nr SKO V/428/238/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie krzewów oddala skargę. Prezydent Miasta B. , w związku z wnioskiem A. Sp. z o.o. Sp. j. z siedzibą w K. decyzją z 21 października 2022 r. nr [...] zezwolił na usunięcie krzewów wyszczególnionych w tabeli numer 1 na terenie działek oznaczonych numerami [...], [...] obręb S. (ul. [...]) w B. w terminie do 30 kwietnia 2025 r. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 83a ust. 1, art. 83c ust. 3, 4, art. 83d ust. 1 i 2, art. 84 ust. 1, 2, 3, art. 85 ust. 3, 4, 4b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity z daty podjęcia decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 916 ze zm. - dalej u.o.p.) oraz art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z daty podjęcia decyzji: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.- dalej k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ udzielający zezwolenia wskazał, że krzewy wyszczególnione w tabeli nr 1 są żywotne, nie są gatunkami chronionymi i kolidują z planowaną inwestycją, tj. budową zespołu zabudowy usługowo-mieszkaniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej jako Kolegium) wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów. Na mocy postanowienia z 4 listopada 2022 r. Kolegium dopuściło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w B. (dalej jako skarżące Stowarzyszenie) oraz "B" do udziału w postępowaniu nieważnościowym na prawach strony na zasadzie art. 31 § 1 k.p.a. Postanowieniem z 7 listopada 2022 r. Kolegium wstrzymało z urzędu wykonanie decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów w całości do czasu wydania przez ten organ ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Decyzją z 1 lutego 2023 r. nr SKO V/428/295/2022 Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów, lecz prawomocnym wyrokiem z dnia 21 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 430/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił tę decyzję Kolegium. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał na zależność między decyzją zezwalającą na usunięcie drzewa lub krzewu a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wynikają z art. 83d ust. 6 u.o.p. i w tym kontekście wytknął Kolegium całkowite pominięcie okoliczności zaistniałych po wydaniu decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów, w tym kwestii stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 9 maja 2022 r. i wpływu tej okoliczności na decyzję zezwalającą na usunięcie krzewów. Sąd zwrócił uwagę, że decyzja o stwierdzeniu nieważności jest decyzją deklaratoryjną działającą z mocą wsteczną (ex tunc). Podstawowym skutkiem stwierdzenia nieważności jest zatem potwierdzenie, że wadliwa decyzja, której nieważność stwierdzono, nie wywołała skutków prawnych. W tej sytuacji Sąd za przedwczesne uznał odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów pomimo stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazał przy tym, że nie można a priori przyjmować, iż stwierdzenie nieważności decyzji uprzedniej zawsze prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej w oparciu o decyzję uprzednią. Każdy przypadek, powinien być indywidualnie oceniony, przy uwzględnieniu takich okoliczności, jak choćby przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano przedmiotowo zależną decyzję. Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów pomimo, iż decyzja ta została wydana w chwili, gdy wykonalność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została wstrzymana. Sąd zwrócił uwagę, że postanowienie Kolegium wstrzymujące wykonanie decyzji środowiskowej w chwili wydawania decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów nie było ostateczne. Tymczasem wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji uniemożliwia wyłącznie jej wykonanie, natomiast nie pozbawia decyzji przymiotu ostateczności i prawomocności wynikającego z art. 16 k.p.a. Zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 9 maja 2022 r. pomimo wstrzymania jej wykonalności objęta jest zasadą trwałości i ma moc obowiązującą do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Nadto, Sąd wskazał, że wykonanie aktu administracyjnego, co do którego toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, nie skutkuje bezprzedmiotowością tego postępowania. Wykonanie aktu administracyjnego - rozumiane jako sprowadzenie lub spowodowanie takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu - powinno być rozważone jako zagadnienie wywołania nieodwracalnego skutku prawnego przez ten akt. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że decyzja Kolegium z 1 lutego 2023 r. została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach wskazań co do ponownego prowadzenia postępowania Sąd zobowiązał Kolegium do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności czy doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wykonania decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów. W dalszej zaś kolejności do oceny tych okoliczności faktycznych w świetle art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. i podjęcia należycie uzasadnionej decyzji. Zaskarżoną w niniejszym postepowaniu sądowym decyzją z 21 grudnia 2023 r. Kolegium ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej na wstępie decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że decyzja z 21 października 2022 r. nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Podano, że obecnie decyzja Kolegium z dnia 10 stycznia 2023r. nr SKOV 428/245/22 stwierdzająca nieważność decyzji środowiskowej Prezydenta Miasta B. z dnia 9 maja 2022r. jest ostateczna, lecz stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej w tej konkretnej sprawie nie powoduje, że nieważna jest także decyzja zezwalająca na usunięcie krzewów, ponieważ przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej nie miały powiązania merytorycznego z treścią zezwolenia na usunięcie krzewów, co powoduje, że decyzja ta może istnieć samodzielnie w obrocie prawnym. Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia 09 maja 2022r. nr. [...] stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu zabudowy usługowo- mieszkaniowej przy ul. [...] (dz. nr [...]) podlegała stwierdzeniu nieważności z uwagi na to, że została ona wydana z rażącym naruszeniem następujących przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2021 r. poz.2373): art. 63 ust. 1 pkt 1a ponieważ organ orzekający w sprawie zupełnie zignorował przesłankę skali planowanego przedsięwzięcia i w ogóle nie odniósł się do tego zagadnienia w decyzji, art. 63 ust. 2e poprzez nienałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pomimo bliskiego sąsiedztwa tegoż przedsięwzięcia z formą ochrony przyrody oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 i art. 64 ust. 2 poprzez nieprzesłanie do zaopiniowania organom współdziałającym zmienionej karty do zaopiniowania z uwagi na zmianę istotnych parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie, a także art. 84 ust. 1 i 2 i 74 ust. 2. Z kolei postanowienia zawarte w ww. decyzji środowiskowej w zakresie drzew i krzewów ograniczały się tylko do nakazu wykonania wycinki poza okresem lęgowym ptaków. Inwestor nie mógłby jednak dokonać usunięcia krzewów tylko na podstawie decyzji środowiskowej - obecnie wyeliminowanej z obrotu prawnego. Koniecznym było bowiem uzyskanie zezwolenia na podstawie odrębnych przepisów tj. art. 83 i n. u.o.p. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa bowiem tylko uwarunkowania danego przedsięwzięcia, w tym może określać uwarunkowania w zakresie usunięcia drzew. Taka decyzja nie zastępuje decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów. Następnie Kolegium wskazało, że krzewy zostały usunięte przez inwestora, lecz zdaniem tego organu, nie powoduje to w rozpatrywanej sprawie zaistnienia przesłanki nieodwracalnych skutków prawnych ponieważ jest to skutek decyzji faktyczny, a nie prawny. W ocenie Kolegium wadą kwalifikowaną (rażącym naruszeniem prawa) nie są także dostrzeżone przez Kolegium naruszenia prawa procesowego, tj. lakoniczny protokół oględzin będący podstawą do wydania decyzji; brak zawieszenia postępowania o udzielenie zezwolenia na usunięcie krzewów do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej; brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego; naruszenie swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a.; brak należytego uzasadnienia decyzji w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Wskazane wady nie są takimi, które by w sposób rażący naruszały art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. czy przepisy procedury. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniesione zostały zarzuty naruszenia: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. , chociaż stwierdzona została nieważność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w oparciu o którą wydano tę przedmiotowo zależną decyzję, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. , ze względu na uznanie, że pomiędzy decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach a decyzją zezwalającą na usunięcie drzew brak jest zależności, która uzależniałaby byt prawny jednej decyzji od drugiej, podczas gdy Inwestor nie mógłby dokonać usunięcia krzewów tylko na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale była ona niezbędna do wydania zezwolenia na wycinkę, gdyż wyłącznie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach otwiera drogę do uzyskania decyzji na usunięcie drzew i krzewów, a więc istnieje zależność pomiędzy decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach a decyzją zezwalającą na usunięcie drzew, która uzależnia byt prawny decyzji zezwalającej na usunięcie drzew od bytu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. ze względu na przyjęcie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, podczas gdy wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów w chwili, gdy wykonalność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została wstrzymana, a organ miał o tym wiedzę z urzędu, spełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa; - art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. art. 153 p.p.s.a. poprzez dokonanie, wbrew ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażonej w wyroku z dnia 21 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/GI 430/23, wadliwej oceny w zakresie braku zależności pomiędzy decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach a decyzją zezwalającą na usunięcie drzew, która uzależnia byt prawny decyzji zezwalającej na usunięcie drzew od bytu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy Sąd wskazał w uzasadnieniu ww. wyroku, iż decyzja ta jest zależna od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, ze względu na faktyczne pominięcie przy rozstrzyganiu kwestii uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (decyzji pierwotnej) i niezbadanie przyczyn stwierdzenia nieważności tej decyzji w kontekście możliwości dalszego pozostawania w obiegu decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 21 października 2022 r. udzielającej zezwolenia na usunięcie krzewów, a w konsekwencji wydanie decyzji naruszającej zasadę prawdy obiektywnej, jak również sporządzenie wadliwego, wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia. W oparciu o te zarzuty radca prawny reprezentujący skarżące Stowarzyszenie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szeroka argumentacja zawartych w niej zarzutów. Na rozprawie w dniu 5 lipca 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Natomiast pełnomocnik uczestnika A. sp. z o.o. sp.j. w K. wniósł o oddalenie skargi, popierając stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę. Zaakcentowano przy tym, że przedmiotowe krzewy zostały już wycięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 21 grudnia 2023 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z 21 października 2022 r. zezwalającej na usunięcie krzewów. Kontrolowana decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym. W związku z tym zasadnym jest najpierw poczynienie kilku istotnych uwag dotyczących tego trybu postępowania. Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji jedynie pod kątem czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych określonych w przywołanym przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzeka wyłącznie kasacyjnie, nie jest natomiast kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Wniosek o stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, który dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami prawnymi. W orzecznictwie akcentuje się, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco, a ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość tej instytucji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1380/97, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1998 r. sygn. akt IV SA 912/97, P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2021). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt II SA 1079/98; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1646/97). W rezultacie ustalenia czynione celem wyeliminowania ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą być jednoznaczne i bezsporne. Ustawodawca w art. 156 § 1 k.p.a. wskazuje enumeratywny katalog przesłanek nieważności decyzji. W wyniku prowadzonego przez organ postępowania nie dochodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1021/13). Jednocześnie należy mieć na uwadze przyznaną treścią art. 16 § 1 k.p.a. cechę trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1415/09, wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2381/19). W realiach rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma przede wszystkim wskazany już wcześniej wyrok tutejszego Sądu wydany w rozpoznawanej obecnie sprawie w dniu 21 czerwca 2023 r. sygn. II SA/Gl 430/22. Na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiązał on organ, który po uchyleniu poprzednio wydanej decyzji orzekał w niniejszej sprawie. Wiąże on również obecnie orzekający skład Sądu. W wyroku tym wskazano, że z przedłożonych w sprawie akt administracyjnych nie wynika, czy decyzja Kolegium stwierdzająca nieważność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ostateczna, i tym samym, czy doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd wytknął przy tym Kolegium, że pominęło okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów, w tym kwestię stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wpływu tej okoliczności na decyzję zezwalającą na usunięcie krzewów. Sąd zaakcentował przy tym, że decyzja o stwierdzeniu nieważności jest decyzją deklaratoryjną działającą z mocą wsteczną (ex tunc). Wobec tego kwestia wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może pozostać pominięta przy ocenie legalności decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów. W konsekwencji Sąd poprzednio orzekający w sprawie za przedwczesne uznał, odnoszenie się do merytorycznego zarzutu skargi, tj. naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. Jednocześnie Sąd wskazując na uchwałę NSA z 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12 zaakcentował, że nie przesądza ona, że stwierdzenie nieważności decyzji uprzedniej (tzn. decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję) skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji zależnej (tzn. decyzji wydanej w oparciu o decyzję uprzednią). W uchwale posłużono się pojęciem "może", co w żaden sposób nie nakazuje obligatoryjnego stwierdzenia nieważności decyzji zależnej. Uchwała NSA przesądza jedynie o trybie postępowania w takich sprawach (stwierdzenie nieważności, a nie wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Sąd przywołał także orzecznictwo sądów administracyjnych, wedle którego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności "decyzji zależnej" jest samodzielnym postępowaniem, w którym oceniając przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy badać i uwzględniać również fakt uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji uprzedniej. Istotne są również wskazania zawarte w końcowej części powyższego wyroku, wedle których prowadząc postępowanie Kolegium miało jednoznacznie ustalić stan faktyczny w sprawie, w szczególności czy doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wykonania decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów. Następnie Kolegium miało dokonać jego oceny w świetle art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. W ocenie Sądu dokonującego kontroli obecnie zaskarżonej decyzji Kolegium wydanej po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ ten prawidłowo zastosował się do powyższych wskazań, a sprawę rozstrzygnął respektując ocenę prawną zawartą w omawianym tutaj wyroku. Po pierwsze, Kolegium wykonując wskazania zawarte w poprzednio wydanym wyroku tutejszego Sądu, prawidłowo ustaliło, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji środowiskowej Prezydenta Miasta B. z dnia 9 maja 2022r. jest ostateczna. Wynika to jednoznacznie z treści przywołanego przez Kolegium wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 969/23. Kwestia ostateczności nie stanowi zresztą przedmiotu sporu. Po drugie, Kolegium wykonało również wskazania dotyczące ustalenia, czy doszło do wykonania decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów. W tym zakresie Kolegium oparło się na wyjaśnieniach zawartych w piśmie procesowym skarżącego stowarzyszenia z dnia 13 listopada 2023 r. (karta 21 akt administracyjnych). Kwestia wykonania omawianych tutaj zaleceń jest zresztą poza sporem. Poczynione zgodnie z zaleceniami tutejszego Sądu ustalenia Kolegium poddało następnie ocenie w świetle art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. W odniesieniu do art. 156 § 2 k.p.a. Kolegium rozważyło, czy na skutek wykonania zezwolenia na usunięcie krzewów wystąpiły w sprawie nieodwracalne skutki prawne, dochodząc do wniosku, że z wykonania przedmiotowej decyzji wyniknęły jedynie skutki faktyczne, a nie prawne. Stanowisko to zdaniem Sądu należy uznać za prawidłowe. Przede wszystkim jednak Kolegium dokonało rozważenia ustalonego stanu faktycznego w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym zakresie Kolegium słusznie skoncentrowało swoją uwagę na przyczynach, z powodu których stwierdzono nieważność decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia 9 maja 2022r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu zabudowy usługowo- mieszkaniowej przy ul. [...] (dz. nr [...]). Prawidłowo przy tym Kolegium przyjęło, że przyczyny te pozostają bez znaczenia z punktu widzenia oceny legalności zezwolenia na usunięcie krzewów. Nie dotyczą bowiem kwestii podlegających ocenie przy rozstrzygnięciu o zasadności udzielenia takiego zezwolenia. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 9 maja 2022 r., stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko było bez znaczenia z punktu widzenia przesłanek materialnoprawnych, od których na gruncie ustawy o ochronie przyrody ustawodawca uzależnił wydanie zezwolenia na usunięcie krzewów. Innymi słowy wydanie decyzji o udzieleniu takiego zezwolenia nie zależało od wcześniejszego wydania decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Kolegium dostrzegło co prawda, że w ww. decyzji środowiskowej występowały postanowienia w zakresie drzew i krzewów. Jednak ograniczały się one tylko do nakazu wykonania wycinki poza okresem lęgowym ptaków. Uwzględnienie tego nakazu w decyzji o zezwoleniu na usunięcie krzewów, choć bez wątpienia ma związek z decyzją środowiskową, to jednak nie spowodowało takiego powiązania zezwolenia, które skutkować by miało stwierdzeniem jego nieważności ze względu na stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej. Zgodzić się przy tym trzeba z Kolegium, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa tylko uwarunkowania danego przedsięwzięcia, w tym może określać uwarunkowania w zakresie usunięcia drzew. Jednak taka decyzja nie zastępuje decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów. Nie powtarzając całej argumentacji, jaką w omawianym tutaj zakresie przedstawiło Kolegium w zaskarżonej obecnie decyzji, zgodzić się należy z konkluzją, że w realiach rozpoznawanej sprawy wyeliminowanie z obrotu w trybie nieważnościowym decyzji środowiskowej nie oddziałuje na oceniane obecnie w tym trybie zezwolenie na usunięcie krzewów (chodzi o oddziaływanie w takim zakresie aby uznać, że zezwolenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa). Stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej w tej konkretnej sprawie nie powoduje, że nieważna jest także decyzja zezwalająca na usunięcie krzewów, ponieważ przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej nie miały powiązania merytorycznego z treścią zezwolenia na usunięcie krzewów, co powoduje, że decyzja ta może istnieć samodzielnie w obrocie prawnym. Odmienne zapatrywanie, jakie w tym zakresie wyraża strona skarżąca stanowi wyłącznie próbę polemiki z rozstrzygnięciem Kolegium i zważywszy na to, jak należy rozumieć przesłankę rażącego naruszenia prawa, nie mogło znaleźć aprobaty Sądu. Tym samym formułowane w tym zakresie zarzutu skargi nie sposób było uznać za zasadne. Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 83b ust. 1 pkt 10 u.o.p. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie krzewów pomimo, iż decyzja ta została wydana w chwili, gdy wykonalność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została wstrzymana. W tym zakresie jednoznacznie wypowiedział się już Sąd w poprzednio wydanym wyroku i stanowiskiem tym Sąd obecnie orzekający w sprawie jest związany. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, nie będąc związany zarzutami skargi, w ramach sprawowanej kontroli nie stwierdził żadnych naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powodowałyby konieczność uchylenia kontrolowanej decyzji Kolegium, to skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło