II SA/Gl 235/04
PostanowienieWSA w Gliwicach2005-08-22
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca protest dotyczący projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. lub ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy odrzucającą protest dotyczący projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest niedopuszczalna. Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r., skargę do sądu administracyjnego można wnieść jedynie na uchwałę w przedmiocie uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. przewidywała możliwość zaskarżenia uchwały o odrzuceniu zarzutu, jednakże pismo skarżącej zostało prawidłowo zakwalifikowane jako protest, a nie zarzut. Nawet gdyby przyjąć możliwość zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, skarga podlegałaby odrzuceniu z powodu niewykazania przez skarżącą wezwania rady do usunięcia naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżąca B.K. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. odrzucającą jej protest dotyczący projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca sprzeciwiała się przeznaczeniu określonych terenów pod zabudowę wytwórczą i usługową, wskazując na zagrożenia ekologiczne i negatywne oddziaływanie na zdrowie mieszkańców, a także naruszenie jej prawa własności. Gmina wniosła o odrzucenie skargi, argumentując jej niedopuszczalność. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.K. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: o d r z u c i ć s k a r g ę
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...]r. nr [...] podjętą z powołaniem się na treść art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm - zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym/ oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 15 z 1999 r., poz. 139 ze zm. - zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym/ w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717/ Rada Miejska w G. odrzuciła protest wniesiony przez B.K. pismem z dnia [...]r. do projektu zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G., dla terenu zlokalizowanego po południowej stronie projektowanej autostrady [...], obejmującego dzielnicę O. wyłożonego do publicznego wglądu w okresie od [...] do [...]. W piśmie tym nazwanym zarzutem B.K., jako właścicielka działki nr [...] położonej w G.-O. przy ul. [...], sprzeciwiła się przeznaczeniu terenów zlokalizowanych w rejonie węzła autostrady "O." na północ od ulicy [...] i po wschodniej stronie autostrady, na północ i południe od projektowanego zjazdu z autostrady, oznaczonych w projekcie planu symbolami 1UC1 i 2UC1, pod zabudowę wytwórczą i usługową wymagającą znacznych powierzchni, także z zakresu przedsięwzięć mogących znacznie oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu tej uchwały przedstawiono szeroką argumentację przemawiającą zdaniem Rady, za objętym projektem planu przeznaczeniem określonych w piśmie B.K., terenów. Zaakcentowano zwłaszcza szczególną atrakcyjność tych terenów dla przyszłych inwestorów /z uwagi na ich położenie w rejonie węzła autostrady [...] i drogi głównej ruchu przyśpieszonego/. Przewidziane zainwestowane może przyczynić się do znacznego zaktywizowania tych terenów, stając się źródłem dochodów gminy, okolicznych mieszkańców oraz źródłem nowych miejsc pracy. Wskazywana w proteście uciążliwość, powodowana przyszłą działalnością wytwórczą, winna być zdaniem Rady ograniczona zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi dotyczącymi standardów emisyjnych, dopuszczalnych norm hałasu itp.
W skardze do sądu B.K. powołując się na treść art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wniosła o uchylenie w/w uchwały Rady Miejskiej w G. jako wydanej jej zdaniem bez rozważenia podniesionych w zarzutach argumentów, dotyczących nieuzasadnionego naruszenia jej prawa własności oraz możliwości przeprowadzenia trasy dojazdowej do węzła autostrady [...] równolegle do ul. [...], przez pola i nieużytki z możliwością wyprowadzenia tej trasy do pętli tramwajowej W.W. oraz wybudowaniem ronda w innym miejscu. Skarżąca zarzuciła nadto, że "proponowane rozwiązanie nosi w sobie poważne zagrożenie ekologiczne i negatywne oddziaływanie na stan zdrowia mieszkańców".
W odpowiedzi na skargę Gmina G. wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Stwierdzono również, że skargi nie można zakwalifikować jako wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż skarżąca nie wezwała wcześniej Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa. W dalszej części odpowiedzi przedstawiono szczegółowo motywy usytuowania w projekcie planu terenów komercyjnych oznaczonych symbolami 1UC1 i 2UC1. Zwrócono też uwagę że treść skargi odnosi się nie do uchwały o odrzuceniu protestu nr [...] ale do uchwały nr [...], która została zaskarżona do Sądu przez B.K. odrębną skargą.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej zarzucił, iż zaskarżona uchwala jest nieważna, gdyż zawiadomienie dla skarżącej o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu zostało jej doręczone po dniu 10 lipca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła odnieść skutku, gdyż jako zdaniem Sądu niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ustawą p.p.s.a./. W pierwszej kolejności należy przyjąć, że w związku z treścią art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm./ skarga została wniesiona w trybie ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z uregulowaniami pierwszej z tych ustaw dopuszczalność skargi do Sądu została przewidziana jedynie do uchwały w przedmiocie uchwalenia względnie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na gruncie drugiej z tych ustaw rozstrzygnięcie skargi sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy teść pisma B.K. z dnia [...]r. została prawidłowo zakwalifikowana przez Radę Miejską w G., a wcześniej przez Prezydenta G., jako protest a nie zarzut w rozumieniu art. 23 ust. 1 i art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle treści tej ustawy tylko bowiem uchwala o odrzuceniu zarzutu podlegała zaskarżeniu do sądu, co wynika wprost z art. 24 ust. 4 tego aktu prawnego /zobacz też w tym względzie zasługujące zdaniem Sądu na akceptację stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 15 października 2002 r. sygn. akt III BN 163/01 - OSN 2003 poz. 480/. Uregulowanie zawarte w tej ustawie należy bowiem traktować jako lex specialis w stosunku do unormowania wynikającego z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Gdyby nawet przyjąć możliwość zaskarżenia tej uchwały w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym /co również zarówno w literaturze przedmiotu jak i w orzecznictwie NSA dopuszczano/ to i tak skarga podlegałaby odrzuceniu gdyż skarżąca nie wykazała, że wezwała wcześniej Radę Miejską w G. do usunięcia spowodowanego zaskarżoną uchwałą naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia /w zw. z art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a./. Na przedstawione wyżej pytanie należało udzielić zdaniem Sądu odpowiedzi twierdzącej. Zgodnie bowiem z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut do projektu planu mógł wnieść jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożonym do publicznego wglądu. Nie jest zatem zdaniem Sądu wystarczające jedynie powołanie się na takie naruszenie ale jego wykazanie. Dla oceny charakteru pisma skarżącej nie ma w tym względzie istotnego znaczenia ani fakt nazwania go przez autorkę "zarzutem" ani też fakt potraktowania go jako zarzut lub protest przez radę gminy. Jak już bowiem stwierdzono decydować będzie w tym względzie okoliczność, czy skarżąca kwestionując projekt planu wykazała naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia.
W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się przy tym zgodnie, że interes taki lub uprawnienie powinny wynikać obiektywnie z przepisów prawa materialnego /zobacz np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.01.2003 r. sygn. akt III RN 26/02/. Udowodnienia wymaga zatem, że kwestionowany przez dany podmiot zapis projektu planu powoduje zmianę w sferze prawnej tego podmiotu np. przez jej uszczuplenie. Sfera chroniona przez instytucję zarzutu jest wyznaczona przez obiektywne pojęcie interesu prawnego lub uprawnienia oraz fakt jego naruszenia /zobacz np. w tym względzie postanowienie II SA/Ka 516/03 oraz Jan Zimmermann. Zarzuty i protesty w procedurze planowania przestrzennego - Samorząd Terytorialny Nr 10 z 1996 r./.
Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała aby zapisy projektu planu dla terenów oznaczonych symbolami 1UC1 i 2UC1 naruszały jej interes prawny lub uprawnienia w przedstawionym wyżej rozumieniu. W szczególności skarżąca nie wykazała aby naruszenie to wynikało z konkretnych przepisów prawa materialnego. Działka, której jest właścicielem nie leży na terenie tych stref a jest oddalona około 300 m od początku strefy 2UC1. Pomijając już okoliczność, że przeznaczenie tej strefy jest różnorakie i ewentualna obiektywna szkodliwość poszczególnych rodzajów wykorzystania jest niewątpliwie bardzo różna, to nawet zakładając możliwość najbardziej niekorzystną bo przewidującą wykorzystanie tego terenu na komercyjną działalność wytwórczą, brak jest podstaw do przyjęcia, że taka działalność mogłaby naruszać chronione prawem interesy lub uprawnienia skarżącej. W szczególności nie zostało wykazane, że działalność taka przy uwzględnieniu pasa zieleni izolacyjnej i przy przestrzeganiu wynikających z obowiązujących przepisów ograniczeń co do możliwości i wielkości emitowania szkodliwych czynników, mogłaby zakłócać w jakikolwiek sposób korzystanie skarżącej z jej własności. Twierdzenia skarżącej w tym względzie są czysto hipotetyczne co pozwala na stwierdzenie, że wynikają one z jej interesu faktycznego a nie prawnego.
Należy też zaznaczyć, że zarzuty skargi praktycznie w ogóle nie odnoszą się do zaskarżonej uchwały nr [...] lecz do uchwały z tej samej daty nr [...], która była przedmiotem skargi w sprawie tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 236/04.
Z tych wszystkich względów Sąd podzielił stanowisko, że pismo skarżącej z dnia [...]r. istotnie stanowiło protest a nie zarzut. Na uchwalę w przedmiocie tego protestu, jak wcześniej wykazano nie przysługuje jednak skarga do sądu i dlatego podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Przy takim stanowisku Sąd nie był uprawniony do merytorycznego badania zachowania przez Radę Miejską w G. obowiązującej procedury planistycznej, określonej w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na uchybienia w tym względzie zwrócił zaś uwagę pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...]r.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło