II SA/Gl 236/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – zwolnienia z opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy K. S. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści oświadczeń strony wnika, że jest osobą bezrobotną, zamieszkującą wspólnie z mężem oraz pełnoletnią, niepracującą córką. Skarżąca dokonała zestawienia miesięcznych wydatków, z którego wynika, że kształtują się one na poziomie około 2252 zł. Wśród nich znaczącą część stanowią bliżej nieokreślone zobowiązania kredytowe, a jedynym, którego cel skarżąca określiła był zakup aparatu fotograficznego. Źródłem utrzymania się jej rodziny jest świadczenie emerytalne małżonka wnioskodawczyni, wynoszące 3.000 zł. Pismem z dnia 10 września 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - nadesłania kopii decyzji ustalającej aktualny wymiar uzyskiwanej przez męża skarżącej emerytury, - nadesłanie zaświadczenia wykazującego, że zarówno wnioskodawczyni jak i D.S. (jej córka) są osobami bezrobotnymi, pozbawionymi prawa do zasiłku, - nadesłanie kopii umów kredytowych, o których wspomniano we wniosku wraz z harmonogramami spłat ich rat. W odpowiedzi skarżąca nadesłała kopie rachunków i faktur za media oraz kopie harmonogramów spłat rat zaciągniętych kredytów. Skarżąca oświadczyła, że wraz z córką nie są zarejestrowane jako osoby bezrobotne, stąd też nie była w stanie przedłożyć stosownych zaświadczeń w tym zakresie, a kopii decyzji potwierdzającej wysokość emerytury uzyskiwanej przez jej małżonka nie przedłożyła, bo decyzji tej nie znalazła. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Nadto, ewentualne uwzględnienie wniosku jest uzależnione od tego, czy strona przedstawi przekonujące argumenty (poparte stosownym materiałem dowodowym) dające podstawę do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności pozwalające na uwzględnienie wniosku. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy, poza informacją podaną przez skarżącą w druku formularza nic nie wiadomo na temat celów na jakie zaciągnięte zostały powołane przez nią zobowiązania kredytowe. Jest to zaś kwestia istotna, a to z tego powodu, że trudno zwolnić stronę od obowiązku ponoszenia zobowiązania publicznoprawnego tylko dlatego, że przyznaje ona prymat zobowiązaniom prywatnym, np. zaciągniętym na zaspokojenie potrzeb konsumpcyjnych. Z tego punktu widzenia brak jakichkolwiek wyjaśnień ze strony K.S. nie pozwala stwierdzić, że uiszczenie kwoty 100 zł rzeczywiście leży poza możliwościami finansowymi jej rodziny a zaciągnięte zobowiązania kredytowe służą zaspokajaniu jej podstawowych potrzeb bytowych, co ewentualnie pozwoliłoby uwzględnić wniosek. Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.