II SA/Gl 244/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-09-12

Skład orzekający: sędzia NSA Leszek Kiermaszek, asesor WSA Iwona Bogucka, asesor WSA Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta po wejściu w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale z naruszeniem wymogów dotyczących zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, może być uznana za ważną?
Ratio decidendi
Uchwała Rady Miejskiej w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta po wejściu w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale z naruszeniem wymogów dotyczących zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu (niepowiadomienie wszystkich uprawnionych podmiotów przed dniem 11 lipca 2003 r.), jest wadliwa prawnie i podlega stwierdzeniu nieważności. Niezachowanie procedury określonej w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uniemożliwia kontynuowanie postępowania planistycznego na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stan faktyczny
Skarżąca I. S. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. dotyczącą zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapisy dotyczące szerokości ulicy T. i proponując zawężenie pasa drogowego. Organ odmówił uwzględnienia zarzutu, wskazując na przepisy techniczne dotyczące szerokości ulic lokalnych. Rada Miejska odrzuciła zarzut skarżącej. Skarżąca zarzuciła uchwale nieuzasadnione dysponowanie cudzą własnością i ograniczanie możliwości korzystania z nieruchomości. Sąd stwierdził nieważność uchwały z powodu naruszenia procedury planistycznej.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i orzeczono, że uchwała ta nie może być wykonywana w całości. 2. Zasądzono od Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek ( spr. ) Sędziowie asesor WSA Iwona Bogucka asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 29 lipca 2005 r. i 12 września 2005 r. sprawy ze skargi I. S. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że uchwała ta nie może być wykonywana w całości; 2. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rada Miejska w G. w dniu [...]r. podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla dzielnicy O., terenu zlokalizowanego po północnej stronie projektowanej autostrady A-4. Projekt planu miejscowego wyłożony został do publicznego wglądu w okresie od [...]r. do [...]r. W dniu [...]r. I. S., współwłaścicielka nieruchomości o nr działek [...] i [...], położonych przy ulicy T. w G., obręb O., zgłosiła zarzut do projektu planu, kwestionując zapis dotyczący przyjętej w projekcie szerokości ulicy T. Zaproponowała jednocześnie zawężenie pasa drogowego tej ulicy tak, aby nie zachodziła konieczność zajęcia pod drogę części nieruchomości stanowiących jej własność. Prezydent Miasta G., rozpoznając wskazany zarzut w trybie art. 18 ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), odmówił jego uwzględnienia. Na uzasadnienie przyjętego stanowiska wskazał w szczególności, że ulica T. zarówno w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i w projekcie planu, stanowi drogę lokalną o jednej jezdni i dwóch pasach ruchu. W myśl natomiast rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) minimalna szerokość w liniach rozgraniczających dla ulicy tej klasy wynosi 12 m. Stwierdził również, że ze względu na jej usytuowanie i długość, wielkość obszaru jaki obsługuje oraz miejsce w układzie komunikacyjnym, nie jest możliwym obniżenie klasy tej ulicy. Rada Miejska w G. uchwałą nr [...] z dnia [...]r., wydaną w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odrzuciła zarzut zgłoszony przez I. S. W uzasadnieniu wskazano, że w porównaniu z dotychczas obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta G. projekt planu nie wprowadza istotnych zmian w zakresie przebieg i parametrów ulicy T. Droga ta nadal posiadać będzie status ulicy lokalnej, z jedną jezdnią i dwoma pasami ruchu, nadto nie ulegną zmianie również jej linie rozgraniczające. Podniesiono przy tym, że przez przedłużenie ulicy T. droga ta od strony zachodniej uzyska połączenie komunikacyjne z ulicą D. i na odcinku tym (od skrzyżowania z ulicą C.) przestanie być "sięgaczem" o ponadnormatywnej długości. W skardze do Sądu I. S. wniosła o uchylenie powyższej uchwały, zarzucając jej nieuzasadnione dysponowanie cudzą własnością oraz ograniczanie możliwości korzystania z nieruchomości, a nadto nieuwzględnienie przedstawionego w zarzutach wariantu przebiegu trasy dojazdowej do autostrady A-4 równolegle do ulicy T. przez nieużytki w kierunku pętli tramwajowej W. W. Stwierdziła również, że możliwym jest przeprowadzenie dojazdu do węzła autostrady A-4 w O. poza obszarem zabudowanym. Skoro zaś w projekcie przewiduje się budowę ulicy "N.-D.", przebiegającej równolegle do ulicy T. i zapewniającej prawidłowe funkcjonowanie układu komunikacyjnego na tym terenie, stąd też w jej opinii nie jest koniecznym poszerzanie i wydłużanie ulicy T. W części końcowej wywodów skarżąca dodała, iż działki znajdujące się przy ulicy T. są bardzo wąskie i skrócenie ich długości uczyni je bezużytecznymi. Odpowiadając na skargę Rada Miejska w G. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wyjaśniła ponadto, że ulica T. nie została przeznaczona do przeprowadzenia ruchu samochodowego od węzła autostrady A-4 w O. do centrum miasta, gdyż nie ma z tym węzłem bezpośredniego połączenia. Trasę dojazdową do ww. węzła stanowić będzie natomiast tzw. "obwodnica O.", ulica oznaczona na projekcie planu symbolem [...], której przebieg w stosunku do poprzednio obowiązującego planu nie uległ zmianie. Zawarte w projekcie ustalenia co do odpowiedniej szerokości linii rozgraniczających ulicy T. wynikają z obowiązujących w tym zakresie przepisów, a nadto wyznaczają one jedynie nieprzekraczalne linie zabudowy, które nie są równoznaczne z rozbudową drogi. Dodała również, że przy rozpatrywaniu zarzutu kierowała się nadrzędnością dobra interesu publicznego, przejawiającego się w konieczności stworzenia optymalnego układu dróg obsługujących istniejące i projektowane tereny zabudowy. Pismem procesowym z dnia [...]r. S. S.(mąż skarżącej), będący dalszym współwłaścicielem nieruchomości przy ulicy T. [...] w G., zgłosił swój udział w postępowaniu sądowym i poparł wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż przedstawione w zarzutach skargi. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny, rozstrzygając sprawę, orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie planistyczne w niniejszej sprawie zostało wszczęte i było prowadzone w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w G. podjęta została na podstawie art. 24 ust. 1 tej ustawy w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak stanowi międzyczasowy przepis art. 85 ust. 2 ostatnio powołanej ustawy, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany miejscowego planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 11 lipca 2003 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Druga z przesłanek kontynuowania procesu planistycznego według dotychczasowych zasad, określona we wskazanej normie intertemporalnej, odnosi się niewątpliwie do art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (por. Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2004 r., str. 575; Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją T. Będkowskiego, Warszawa 2004 r., str. 218). Warunek zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznego wglądu pozwalający na kontynuację procedury sporządzania i uchwalenia miejscowego planu w trybie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należałoby zatem uznać za spełniony, jeżeli w terminie do dnia 10 lipca 2003 r. zostały zrealizowane dyspozycje określone w art. 18 ust. 2 pkt 5 i 6 powołanej ustawy. Oznacza to, że do tego czasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) powinien zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu. Następnie, po uzyskaniu potwierdzeń odbioru zawiadomień, winien ogłosić o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Przeprowadzenie powyższych czynności powinno odbyć się w podanej kolejności, zgodnej z brzmieniem art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 2350/00, OSS z 2001 r. nr 4, poz. 122). Wskazania przy tym wymaga, iż nie do zaakceptowania jest stanowisko przyjmujące, że wymóg zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu spełniony będzie, gdy zawiadomiono tylko niektóre z w/w podmiotów. Wymogowi temu nie czyni także zadość dokonanie przed tym dniem ogłoszeń w miejscowej prasie oraz obwieszczeń o tym w zwyczajowo przyjęty sposób, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowi to bowiem kolejną z czynności wymienionych w powołanym przepisie, wykonywanych według określonej tą regulacją chronologii. Stąd też, zgodnie z tym co rozważono, dopiero po uzyskaniu potwierdzeń odbioru zawiadomień o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu organ ów zobligowany będzie do dokonania wskazanego wyżej ogłoszenia oraz obwieszczenia. Pogląd taki wyraził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Gl 145/04 (nie publ.). W oparciu o powyższe stwierdzić zatem należy, iż objęte kontrolą Sądu postępowanie planistyczne prowadzone przez organy Gminy G. nie mogło być kontynuowane po dniu [...]r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca I. S. zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu otrzymała co prawda w dniu [...]r., a ogłoszenie w prasie nastąpiło w dniu [...]r. tj. przed datą wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istotnym jest jednakże, by zawiadomienie to doręczone zostało przez wskazanym terminem wszystkim objętym tą procedurą podmiotom wymienionym w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika natomiast z przedłożonych przez Radę Miejską w G. akt administracyjnych, przede wszystkim z załączonych zwrotnych potwierdzeń odbioru, w postępowaniu planistycznym dotyczącym projektowanej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta G. - dzielnicy O., przed dniem [...]r. nie powiadomiono wszystkich osób uprawnionych o terminie wyłożenia projektu do publicznego wglądu. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych prowadzi do wniosku, że w stosunku do 285 podmiotów, do których organ Gminy wystosował pisemne zawiadomienia, prawidłowe doręczenie nastąpiło bądź po dniu [...]r., bądź też brak jest w aktach dowodu doręczenia, względnie nie doręczono zainteresowanym stosownych zawiadomień. W tej sytuacji należało dojść do wniosku, że zaskarżona uchwała nie mogła zostać podjęta na podstawie nieobowiązującego w dacie jej wydania art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi na niezachowanie jednego z wymogów przewidzianych w art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, koniecznych do procedowania po dniu 11 lipca 2003 r. w trybie dotychczasowych przepisów. Zaskarżona uchwała podlega zatem, jako wadliwy prawnie akt, wyeliminowaniu z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Mając to na względzie podniesione w skardze zarzuty dotyczące niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie mogły zostać objęte merytorycznymi rozważaniami Sądu. Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł natomiast, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w G. nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty te sprowadzają się do uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi, w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło