II SA/Gl 249/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 29 lipca 2005 r. i 12 września 2005 r. sprawy ze skargi K. G. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rada Miejska w G. w dniu [...]r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla dzielnicy O., terenu zlokalizowanego po północnej stronie projektowanej autostrady A-4. Projekt planu miejscowego wyłożony został do publicznego wglądu w okresie od [...]r. do [...]r. O wyłożeniu projektu zawiadomiono poprzez publikacje w prasie lokalnej : [...] z dnia [...] r. i [...] z dnia [...]r. oraz poprzez ogłoszenie wywieszone na tablicy ogłoszeń w okresie od [...] do [...]r. W dniu [...] K. G., właścicielka nieruchomości położonej w G. przy ul. T. [...], oznaczonej numerem [...], zgłosiła zarzut do projektu planu, kwestionując zapis dotyczący przyjętego w projekcie przebiegu trasy drogowej [...] łączącej węzeł drogowy O. z ul. D. W uzasadnieniu wskazała, ze plan przewiduje wprowadzenie w teren niskiej zabudowy mieszkaniowej drogi o wysokich parametrach, której lokalizacja spowoduje zarówno dużą uciążliwość dla mieszkańców, jak i zakłócenie w funkcjonowaniu dzielnicy. Konieczność ustawienia ekranów akustycznych spowoduje bowiem "przecięcie" dzielnicy i podzielenie jej na części, co zniszczy istniejące więzi. Nadto wypełnienie nasypem drogowym doliny rzeki O. zakłóci stosunki wodne w okolicy. W zarzucie K. G. zaproponowała zmodyfikowany przebieg drogi od momentu jej przecięcia z ul. C. przez tereny niezainwestowane, do projektowanej obwodnicy miasta. Prezydent Miasta G., rozpoznając wskazany zarzut w trybie art. 18 ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), odmówił jego uwzględnienia. Na uzasadnienie przyjętego stanowiska wskazał w szczególności, że droga będąca przedmiotem zarzutu była uwzględniana już w planach poprzednich, uchwalanych w latach [...] i [...]. W projekcie planu utrzymano rezerwę komunikacyjną w dotychczasowym układzie. Uwzględniając natomiast protesty mieszkańców, obniżono parametry drogi z ulicy głównej ruchu przyśpieszonego, na ulicę główną, czyniąc tereny do niej przyległe bardziej dostępnymi. Zaproponowaną lokalizację drogi uznano za optymalną ze względu na możliwość pozostawienia długich działek rolniczych po stronie północnej, co umożliwia dalsze ich rolnicze wykorzystywanie, oraz wąskiego pasa upraw po stronie południowej, chroniących przed uciążliwościami drogi. Po zawiadomieniu K. G. o terminie sesji, Rada Miejska w G. uchwałą nr [...]z dnia [...]r., wydaną w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odrzuciła zarzut zgłoszony przez K. G. W uzasadnieniu wskazano, że lokalizacja drogi po północnej stronie ul. A. proponowana zarówno w dotychczasowych planach jak i w projekcie zmiany planu, związana jest z położeniem węzła autostrady na północ od ul. D. Oceniono ją jako optymalną i powołano argument o możliwości pozostawienia w użytkowaniu rolniczym gruntów po stronie północnej, nie wykluczając jednak w przyszłości zmiany przeznaczenia tego obszaru w związku z dostępnością komunikacyjną. Uznano, że projekt planu nie narusza interesów właścicieli działek, albowiem rezerwę komunikacyjną stanowią te same tereny, co w dotychczas obowiązującym planie. Wskazano również że w związku z protestami mieszkańców, uległa zmianie klasa drogi. W skardze do Sądu K. G. zaskarżyła uchwałę odrzucającą jej zarzut do projektu zmiany planu i wniosła o jej uchylenie. W skardze zarzucono, że zgodnie z projektem planu droga ma przebiegać przez jej posesję. Jednocześnie istnieje możliwość przesunięcia planowanej trasy kilkaset metrów w bok i poprowadzenie jej przez teren pół i nieużytków z możliwością wyprowadzenia na ulicę D. poprzez projektowaną obwodnicę miejską. Proponowane w projekcie planu rozwiązanie skarżąca oceniła jako doraźne i oderwane od przebiegu dróg przewidzianych w perspektywicznym układzie komunikacyjnym miasta. Argument Rady o obniżeniu klasy drogi skarżąca uznała za absurdalny i przedstawiła w skardze alternatywny przebieg planowanej ulicy. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca podkreśliła brak koordynacji w przyjmowanych przez Gminę rozwiązaniach komunikacyjnych, zaakcentowała społeczne skutki poprowadzenia szerokiej drogi przez środek dzielnicy, nieracjonalność gospodarowania przestrzenią i wskazała, że jeżeli wskutek zmiany okoliczności istnieją podstawy do odstąpienia od przyjmowanych w poprzednich planach rozwiązań planistycznych, to zmiany takie winny zostać wprowadzone. Odpowiadając na skargę Rada Miejska w G. wniosła o jej oddalenie, opisując przebieg postępowania i podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Dodatkowo podniesiono, że zgłoszona przez skarżącą propozycja zmiany przebiegu drogi, polegająca na przesunięciu jej wschodniego odcinaka na północ od ul. T. i włączeniu go bezpośrednio do projektowanej obwodnicy z pominięciem terenów zabudowanych nie może zostać uwzględniona, albowiem obwodnica ta ma charakter planowany, zaś autostrada zostanie oddana do użytku w końcu roku [...]. Wariant skarżącej sprowadza się zatem do wyprowadzenia ruchu z autostrady na nieistniejącą drogę. Rozwiązanie przyjęte w planie pozwoli natomiast połączyć autostradę z miastem za pomocą istniejącego układu ulic. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na okoliczności, które nie zostały przez skarżącą w skardze podniesione. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny, rozstrzygając sprawę, orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie planistyczne w niniejszej sprawie zostało wszczęte i było prowadzone w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w G. podjęta została na podstawie art. 24 ust. 1 tej ustawy w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak stanowi międzyczasowy przepis art. 85 ust. 2 ostatnio powołanej ustawy, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany miejscowego planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 11 lipca 2003 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Druga z przesłanek kontynuowania procesu planistycznego według dotychczasowych zasad, określona we wskazanej normie intertemporalnej, odnosi się niewątpliwie do art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (por. Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2004 r., str. 575; Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją T. Będkowskiego, Warszawa 2004 r., str. 218). Warunek zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznego wglądu pozwalający na kontynuację procedury sporządzania i uchwalenia miejscowego planu w trybie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należałoby zatem uznać za spełniony, jeżeli w terminie do dnia 10 lipca 2003 r. zostały zrealizowane dyspozycje określone w art. 18 ust. 2 pkt 5 i 6 powołanej ustawy. Oznacza to, że do tego czasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) powinien zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu. Następnie, po uzyskaniu potwierdzeń odbioru zawiadomień, winien ogłosić o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Przeprowadzenie powyższych czynności powinno odbyć się w podanej kolejności, zgodnej z brzmieniem art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 2350/00, OSS z 2001 r. nr 4, poz. 122). Wskazania przy tym wymaga, iż nie do zaakceptowania jest stanowisko przyjmujące, że wymóg zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu spełniony będzie, gdy zawiadomiono tylko niektóre z w/w podmiotów. Wymogowi temu nie czyni także zadość dokonanie przed tym dniem ogłoszeń w miejscowej prasie oraz obwieszczeń o tym w zwyczajowo przyjęty sposób, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowi to bowiem kolejną z czynności wymienionych w powołanym przepisie, wykonywanych według określonej tą regulacją chronologii. Stąd też, zgodnie z tym co rozważono, dopiero po uzyskaniu potwierdzeń odbioru zawiadomień o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu organ ów zobligowany będzie do dokonania wskazanego wyżej ogłoszenia oraz obwieszczenia. Pogląd taki wyraził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Gl 145/04 (nie publ.). W oparciu o powyższe stwierdzić zatem należy, iż objęte kontrolą Sądu postępowanie planistyczne prowadzone przez organy Gminy G. nie mogło być kontynuowane po dniu [...]r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca K. G. zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu otrzymała co prawda w dniu...................., a ogłoszenie w prasie nastąpiło w dniu [...]r. tj. przed datą wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istotnym jest jednakże, by zawiadomienie to doręczone zostało przez wskazanym terminem wszystkim objętym tą procedurą podmiotom wymienionym w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika natomiast z przedłożonych przez Radę Miejską w G. akt administracyjnych, przede wszystkim z załączonych zwrotnych potwierdzeń odbioru, w postępowaniu planistycznym dotyczącym projektowanej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta G. – dzielnicy O., przed dniem [...]r. nie powiadomiono wszystkich osób uprawnionych o terminie wyłożenia projektu do publicznego wglądu. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych prowadzi do wniosku, że w stosunku do 285 podmiotów, do których organ Gminy wystosował pisemne zawiadomienia, prawidłowe doręczenie nastąpiło bądź po dniu [...]r., bądź też brak jest w aktach dowodu doręczenia, względnie nie doręczono zainteresowanym stosownych zawiadomień. W tej sytuacji należało dojść do wniosku, że zaskarżona uchwała nie mogła zostać podjęta na podstawie nieobowiązującego w dacie jej wydania art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi na niezachowanie jednego z wymogów przewidzianych w art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, koniecznych do procedowania po dniu [...]r. w trybie dotychczasowych przepisów. Zaskarżona uchwała podlega zatem, jako wadliwy prawnie akt, wyeliminowaniu z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Mając to na względzie podniesione w skardze zarzuty dotyczące niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie mogły zostać objęte merytorycznymi rozważaniami Sądu. Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł natomiast, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w G.nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty te sprowadzają się do uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi, w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).