II SA/Gl 271/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-06-20
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji materialnej i nie przedstawił kompletnych danych dotyczących dochodów i wydatków wszystkich osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji materialnej. Istniały istotne niejasności co do składu gospodarstwa domowego i dochodów małżonki, a także brak było wiarygodnych wyjaśnień dotyczących niemożności przedstawienia dokumentów obrazujących poziom wydatków.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z renty w wysokości około 1000 zł, posiada zobowiązania bankowe i koszty utrzymania mieszkania. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wnioskodawca mieszka z żoną i córką, a ze względu na schorzenie nie jest w stanie odnaleźć dokumentów dotyczących wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N., A. K. i U. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych – zwolnienie z wpisu od skargi postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący A. K. zwrócił się o zwolnienie z wpisu od skargi. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z córką, zamieszkując w lokalu mieszkalnym o pow. 45 m2 i wartości około 70.000,00 zł. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku, córka jest uczennicą nieuzyskującą żadnych dochodów, a jego rodzina utrzymuje się z renty w wysokości około 1000 zł. Skarżący podkreślił, że posiada zobowiązania względem banku w łącznej wysokości 22.000,00 zł, koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 300 zł, wydatki na media to 200 zł, zaś koszt zakupu lekarstw to wydatek rzędu 50 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że wnioskodawca mieszka wraz z żoną i córką, a ze względu na schorzenie o podłożu [...] nie jest w stanie odnaleźć dokumentów pozwalających ustalić poziom bieżących wydatków.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
W niniejszej sprawie istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy, aby można było bezkrytycznie uznać, iż jest on osobą zasługującą na przyznanie prawa pomocy.
W druku formularza PPF wskazano, że wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z córką. Tymczasem pełnomocnik strony, w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że A. K. mieszka wraz z żoną i córką. Okoliczność ta ma zaś istotne znacznie z punktu widzenia oceny możliwości finansowych strony, gdyż przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy pod uwagę brane są dochody wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Tymczasem nic nie wiadomo na temat źródła i wysokości dochodów małżonki wnioskodawcy. Co więcej, w kontekście powyższego mało wiarygodnie brzmią wyjaśnienia dotyczące powodów, dla których nie nadesłano dokumentów obrazujących poziom wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Jeżeli bowiem rzeczywiście stan zdrowia wnioskodawcy uniemożliwia mu orientację w bieżących sprawach, to brak jest zarazem przesłanek do przyjęcia, iż dokumentów tych nie mogła zgromadzić jego małżonka. Stąd też wyjaśnienia pełnomocnika są mało wiarygodne i nie dają podstaw do przyjęcia, że wniosek winien być uwzględniony.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło