II SA/Gl 297/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-05-04
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, czy też sprawa powinna zostać umorzona jako bezprzedmiotowa?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało, że naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd uznał, że kluczowe dla sprawy jest ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie zalicza się do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jeśli nie, postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, a kwestie proceduralne, w tym wyłączenie organu, stają się drugorzędne. Zaskarżona decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa.Stan faktyczny
Spółka Jawna "A" złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie spalarni zwłok zwierząt domowych. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając przedsięwzięcie za nieobjęte rozporządzeniem o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenia przepisów postępowania, w tym potrzebę ustalenia kręgu stron i wyłączenia organu. Spółka wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uznał sprzeciw za zasadny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2018 r. sprawy ze sprzeciwu "A" Spółka Jawna w O. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej Spółki kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] r. Spółka Jawna "A" wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na "[...]" położonej w O., przy ul. [...].
Planowana inwestycja została zakwalifikowana przez inwestora zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, zwanego też dalej rozporządzeniem RM z 9 listopada 2010 r.) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. "instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwieniem odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego (...)".
Wypełniając dyspozycję art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm., zwanej też dalej ustawą lub ustawą z 3 października 2008 r.) organ pierwszej instancji wystąpił w dniu [...] r. pismem [...] do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z wnioskiem dotyczącym wydania opinii co do potrzeby przeprowadzenia dla tej inwestycji oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W odpowiedzi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. w opinii z dnia [...] r. znał, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony środowiska w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, że przedstawione do zaopiniowania przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu RM z 9 listopada 2010 r., co zdaniem tego organu zwalnia inwestora z konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i z obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
Biorąc pod uwagę stanowiska organów współdziałających Burmistrz Miasta O. decyzją z dnia [...] r. znak [...], [...] wydaną na podstawie art. 104 i 105 § 1 Kpa w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) oraz art. 60, 71 i 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "[...]" położonej w O., przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie [...]. Zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) przepisów tej ustawy nie stosuje się do: zwłok zwierząt, które poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój, w tym zwierząt uśmierconych w celu wyeliminowania chorób epizootycznych i które są unieszkodliwiane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009. Zatem zwłoki takich zwierząt nie są traktowane jako odpady. W związku z powyższym przedmiotowego przedsięwzięcia nie można zaliczyć do przedsięwzięć o jakich mowa z § 3 ust. 2 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. i w konsekwencji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Takie też stanowisko zajął w tej kwestii Minister Środowiska w piśmie z dnia [...] r. znak: [...].
Dalej Burmistrz Miasta O. stwierdził, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. z dnia 3 października 2008 r. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
W związku z powyższym planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w konsekwencji nie jest zasadne wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.
Wszczęte w tym względzie postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa.
W odwołaniu od tej decyzji reprezentowana przez radcę prawnego K. P. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozporządzenia organowi pierwszej instancji.
Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kpa oraz art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw ww. decyzję Burmistrza Miasta O. uchyliło w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w związku z wejściem w życie w/w ustawy zmieniającej Kpa w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w dotychczasowym brzmieniu. Dalej SKO przywołało obszernie przepisy ustawy z 3 października 2008 r. regulujące postępowanie w sprawie oceny danego przedsięwzięcia na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia, w tym dotyczące wymogów formalnych wniosku o wydanie takiej decyzji i jej wymaganych elementów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazało, że ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (dz. U. z 2017 r. poz. 1566) doszło do wprowadzenia zmian w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zakresie istotnym. Nowelizacja ta w zakresie odnoszącym się do stanu prawnego stosowanego w przedmiotowej sprawie weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. i zawiera przepis przejściowy. Art. 545 powołanej ustawy stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych na podstawie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, oraz decyzji, przed wydaniem których przeprowadza się ponowną ocenę oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy niniejszej ustawy oraz ustawy zmieniającej w art. 509 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. A zatem w przedmiotowym postępowaniu stosować należy przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu znowelizowanym.
Zwrócił też organ odwoławczy uwagę, że na mocy art. 15 Kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istotą zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego unormowanej cytowanym przepisem jest dwukrotne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie przez dwa organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Należy więc stwierdzić, że podjęcie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w tak opisanym stanie prawnym i wskutek istotnej zmiany stanu prawnego spowodowałyby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji decyzja tego organu zostałaby wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji będzie obowiązany do ustalenia norm prawnych mających zastosowanie dla stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji dokona prawidłowej kwalifikacji prawnej (subsumcji), czyli powiązania stanu faktycznego ze stosowną normą prawną.
Dalej SKO wskazało, że art. 509 wymienionej ustawy – Prawo wodne zawiera definicję legalną pojęcia strony legitymowanej do udziału w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. Do art. 74 ustawy dodano ust. 3a, w którym stwierdzono, że stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie, 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem (art. 74 ust. 3a ustawy). W okresie, kiedy orzekał organ pierwszej instancji, przepis ten nie obowiązywał, jednakże z uwagi na dokonaną nowelizację dotychczasowe ustalenia organu w zakresie kręgu stron nie są wystarczające i powinny być przeprowadzone w oparciu o obowiązujący przepis. W sytuacji bowiem, gdy w toku postępowania odwoławczego nastąpiła bardzo istotna zmiana przepisu będącego podstawą ustalenia kręgu stron, ich oznaczenie powinno zostać dokonane przez organ pierwszej instancji – tak aby nie naruszyć zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Z kwestią ustalenia kręgu stron wiąże się też zdaniem organu odwoławczego bardzo istotne zagadnienie dotyczące rozważenia przez organ pierwszej instancji swojej właściwości. Z akt sprawy wynika, że właścicielem nieruchomości o numerze 1, graniczącej z nieruchomością, na której ma być realizowane planowane przedsięwzięcie i w zaznaczonym na "mapie do celów projektowych" obszarze oddziaływania inwestycji, jest Gmina O. Stosownie do art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2017 r. poz. 1875 ze zm.) organami gminy są rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta). Burmistrz Miasta O. jest zatem w sprawie organem wykonawczym.
Z treści zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika natomiast, że organ pierwszej instancji w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nie rozważył i nie zbadał czy w sprawie zachodzą przesłanki wyłączenia organu, gdyż stroną w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją jest m.in. Gmina Miasta O., reprezentowana przez Burmistrza Miasta O. Tymczasem w świetle art. 24 § 1 pkt 4 Kpa organ ten jako podmiot reprezentujący stronę postępowania podlegał wyłączeniu z przedmiotowego postępowania z mocy prawa.
Oznacza to, że Burmistrz Miasta O. – w toku ponownego rozpatrywania sprawy, powinien wystąpić do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o wyznaczenie innego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy.
Zwróciło też SKO uwagę, że organ pierwszej instancji rozpoznał sprawę w oparciu o niekompletny wniosek gdyż nie dołączono do niego elektronicznego zapisu "mapy w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych". Zdaniem organu odwoławczego Burmistrz nie przeprowadził też żadnej analizy obszaru przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia.
Dopiero w oparciu o kompletny wniosek możliwe jest przeprowadzenie procesu kwalifikacji przedsięwzięcia do rodzaju przedsięwzięć, o których mowa w rozporządzeniu RM z 9 listopada 2010 r.
W sprzeciwie do sądu administracyjnego od powyższej decyzji SKO reprezentowana przez radcę prawnego "A" Spółka Jawna w O. wniosła o jej uchylenie, rozpoznania sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zarzuciła, że decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa przez jego błędne zastosowanie poprzez przyjęcie, iż decyzja organu pierwszej instancji została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, podczas gdy w sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Rodzaj planowanej inwestycji nie jest bowiem objęty zakresem regulacji z rozporządzenia RM z 9 listopada 2010 r. oraz ustawy z 3 października 2008 r.
Nadto zarzuciła, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 12 i art. 8 Kpa.
W uzasadnieniu sprzeciwu zaakcentowano, że skoro objęte wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej przedsięwzięcie nie zalicza się do inwestycji o jakich mowa w rozporządzeniu RM z 9 listopada 2010 r. to zgodnie z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 60 ustawy z 3 października 2008 r. nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i w konsekwencji wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W takiej zaś sytuacji postępowanie w takiej sprawie jako bezprzedmiotowe winno zostać umorzone.
W konsekwencji bez znaczenia dla prawidłowego zakończenia takiego postępowania miały wskazywane w kwestionowanej decyzji okoliczności, które zdaniem SKO organ pierwszej instancji powinien wyjaśnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zakwestionowała też skarżąca stanowisko organu odwoławczego co do zaistniałych w sprawie przesłanek wyłączenia się Burmistrza Miasta O. z rozpoznania sprawy na podstawie art. 24 § 1 Kpa.
W odpowiedzi na sprzeciw SKO w Katowicach wniosło o jego oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Po rozpoznaniu sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym zgodnie z treścią art. 64d § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Na gruncie niniejszej sprawy SKO powinno zatem wykazać, że Burmistrz Miasta O. przez wydanie decyzji z dnia [...] r. nie tylko dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, ale również, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zdaniem Sądu obowiązkowi temu SKO nie uczyniło zadość.
Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie rozważyło bowiem należycie na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy jej przedmiotu, mającego zasadnicze znaczenie gdy chodzi o wyjaśnienie przesłanek podjęcia w sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia poprzez wydanie decyzji merytorycznej, czy też decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte i toczyło się w oparciu o wniosek skarżącej Spółki z dnia [...] r. o wydanie dla konkretnego określonego w tym wniosku przedsięwzięcia decyzji o jego środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. uzyskanie takiej decyzji jest wymagane jedynie dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z przepisem tym koresponduje treść art. 59 ust. 1 ustawy (ust. 2 tego artykułu odnoszącego się do przedsięwzięć mogących oddziaływać na obszar Natura 2000 w niniejszej sprawie nie miał zastosowania). Rodzaje przedsięwzięć o jakich mowa w art. 71 ust. 2 ustawy określa wydane w oparciu o delegację zawartą w art. 60 ustawy ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W konsekwencji wniosek o wydanie dla konkretnego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podlega merytorycznemu rozpoznaniu tylko wówczas, gdy dotyczy przedsięwzięcia, które zostało wymienione w rozporządzeniu RM z 9 listopada 2010 r. W przeciwnym bowiem przypadku brak jest w takiej sprawie materialnoprawnej podstawy do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W konsekwencji wówczas postępowanie w tym przedmiocie należy uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. Oznacza to jednocześnie, że wówczas dla wydania opartej na treści art. 105 § 1 Kpa decyzji o umorzeniu takiego postępowania nie muszą być spełnione wszystkie wynikające z ustawy z dnia 3 października 2008 r. wymogi proceduralne dotyczące zarówno samego wniosku jak i dalszych podejmowanych w toku postępowania mającego doprowadzić do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach czynności proceduralnych. Ich podejmowanie może okazać się bowiem całkowicie w danej sprawie dla jej prawidłowego załatwienia niepotrzebne i bezcelowe, często narażające wprost wnioskodawcę na niepotrzebne koszty.
Dla przykładu bezcelowe i niedopuszczalne byłoby żądanie uzupełnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przez przedłożenie projektu budowlanego, w sytuacji gdy wniosek dotyczyłby robót budowlanych nie wymagających nawet zgłoszenia. Należy mieć na uwadze, że wymagania proceduralne nie są stanowione same dla siebie, a mają służyć wydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego.
Na gruncie niniejszej sprawy podstawowe znaczenie rzutujące na dalsze czynności procesowe miało zatem ustalenie czy objęte wnioskiem inwestora przedsięwzięcie zalicza się do jednego z przedsięwzięć o jakim mowa w rozporządzeniu RM z 9 listopada 2010 r. Orzekając o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego Burmistrz Miasta O. stwierdził, że nie zostało ono w tym rozporządzeniu wymienione, a w szczególności nie zalicza się do przedsięwzięć o jakich mowa w § 3 ust. 1 pkt 80 tego rozporządzenia tj. do instalacji związanych z odzyskiem lub unieszkodliwieniem odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, a to z tego względu, że polega ona na budowie spalarni zwłok zwierząt domowych, które zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy o odpadach nie są traktowane jako odpady.
SKO wydając zaskarżoną sprzeciwem decyzję nie poczyniło natomiast w tym względzie żadnych ustaleń. Nie stwierdziło też aby w tym względzie i w jakim zakresie zachodziła potrzeba poczynienia dalszych wyjaśnień, których organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania miałby nie dokonać. W ogóle SKO nie zajęło w tym względzie żadnego stanowiska. Nie wskazało też jakie okoliczności organ pierwszej instancji miałby wziąć w tej materii pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Oznacza to, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 138 § 2 Kpa. Organ odwoławczy nie poczynił bowiem żadnych ustaleń oraz nie ocenił ustaleń dokonanych w tej newralgicznej kwestii przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku SKO, za wydaniem decyzji opartej na treści art. 138 § 2 Kpa nie przemawia sama przez się okoliczność, że w związku ze zmianą ustawy z dnia 3 października 2008 r. dokonanej ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne SKO było zobowiązane stosować przepisy pierwszej z tych ustaw w znowelizowanym brzmieniu. Miałoby to bowiem znaczenie (również gdy chodzi o ocenę z punktu widzenia treści art. 15 Kpa) gdyby zmienione przepisy dawały podstawę do innej oceny planowanej inwestycji, gdy chodzi o jej kwalifikację pod względem treści rozporządzenia RM z 29 listopada 2010 r. Tego jednak organ odwoławczy nie stwierdził. W ogóle nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń i rozważań.
W świetle przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. całkowicie należy podzielić stanowisko organu pierwszej instancji oraz skarżącej, że w sytuacji gdyby objęte postępowaniem przedsięwzięcie nie zaliczało się do żadnego z przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej jako bezprzedmiotowe podlegałoby umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa.
Przeszkody do wydania takiego orzeczenia nie stanowią też ewentualne braki wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, w sytuacji gdy nie mają one wpływu (takiego wpływu SKO bowiem nie wskazało) na kwalifikację objętej wnioskiem inwestycji, jako takiej do której z uwagi na obowiązujące prawo materialne może być w ogóle wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
Sąd nie podziela też stanowiska organu odwoławczego, że Burmistrz Miasta O. podlegał w tej sprawie wyłączeniu z urzędu na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 Kpa z tego powodu, że objęta zamierzeniem inwestycyjnym działka sąsiaduje m.in. z działką stanowiącą własność Gminy Miasta O. i z tego powodu Gmina ta była jednocześnie stroną tego postępowania. Stanowisko takie nie znajduje dostatecznego oparcia w obowiązujących przepisach i pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechną akceptowaną w tym względzie praktyką. Nadto z akt sprawy nie wynika aby Gmina popierała w tej sprawie stanowisko którejkolwiek ze stron.
Z treści art. 75 ust. 1 pkt 4 wynika jednoznaczna wola prawodawcy aby w takiej sprawie w pierwszej instancji orzekał wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 268/15 "w ślad za utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, że prezydent miasta może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy i wówczas wykonuje funkcję organu administracji publicznej. Dopiero ta sytuacja rodzi ograniczenia, ale tylko w zakresie uprawnień procesowych gminy. W zakresie, w jakim prezydent (wójt, burmistrz) pełni funkcję organu administracji publicznej w stosunku do własnej gminy jako osoby prawnej nie jest on (ani tez żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem jego dominium. W kontekście stanowiska Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 29 października 2009 r., K 32/08, OTK-A 2009/9/139) podkreślenia wymaga, że jeżeli jednostce samorządu terytorialnego przyznane zostało władztwo publiczne, a jej organom kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych w określonym przedmiotowo zakresie, to w takim zakresie jednostka ta traci prawo do reprezentowania własnych interesów, jako interesów osoby prawnej i nie może być stroną danego postępowania administracyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 88/10, jeżeli przepis prawa przypisuje organowi administracji publicznej kompetencje do wydania decyzji administracyjnych w określonym przedmiotowo zakresie i złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, postępowanie wszczynane jest z urzędu. Połączenie ról procesowych organu orzekającego z prawem do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania należy interpretować jako wszczęcie postępowania z urzędu, a podstawy tego wszczęcia muszą spełniać wszystkie wymagania przewidziane w przepisach prawa (por. także wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2760/12, wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2075/12)".
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa i wniesiony od niej sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Skutkowało to uchyleniem tej decyzji na podstawie art. 151a § 1 ustawy p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokona SKO oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokona ustaleń co do tego, czy objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu RM z 29 listopada 2010 r. W przypadku negatywnej odpowiedzi na to pytanie decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego uzna za zgodną z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło