II SA/Gl 299/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-09-09
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki garażu blaszanego powinna być skierowana do właściciela gruntu czy do użytkownika garażu będącego inwestorem w rozumieniu prawa budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki garażu blaszanego powinna być skierowana do podmiotu, który jest inwestorem w rozumieniu art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli nie jest właścicielem gruntu, na którym garaż jest posadowiony. Garaż blaszak, trwale związany z gruntem, stanowi obiekt budowlany, a obowiązek rozbiórki przechodzi na następstwo prawne inwestora. W związku z tym nakaz rozbiórki skierowany do właściciela gruntu (Gminy) był błędny i decyzję należy uchylić.Stan faktyczny
Gmina R. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą rozbiórkę garażu blaszanego nr 1 posadowionego na gruntach Gminy, który został wybudowany bez pozwolenia na budowę w latach 80. Garaż znajduje się na magistrali wodociągowej DN 1200 mm. Organ wznowił postępowanie i uchylił wcześniejsze pozwolenie na użytkowanie garażu, nakazując jego rozbiórkę. Gmina zarzuciła błędną wykładnię prawa budowlanego i cywilnego oraz niewłaściwe wskazanie adresata nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądził od organu na rzecz Gminy R. zwrot kosztów postępowania w kwocie 440 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie użytkowania obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Gminy kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. udzielił A. W. pozwolenia na użytkowanie garażu blaszanego nr 1 zlokalizowanego w R.– [...] w rejonie ulicy [...] i [...] (działki nr 1 i nr 2).
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone wymienioną powyżej decyzją z dnia [...] r., wskazując na przesłankę – tj. wyjście na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych (art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Pismem z dnia 28 listopada 2014 r. organ zawiadomił o zgromadzonych w sprawie dokumentach, a następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...], znak [...] uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] r. udzielającą A. W. pozwolenia na użytkowanie garażu blaszanego nr 1 oraz nakazał Gminie Miasta R. rozbiórkę przedmiotowego garażu. W podstawie prawnej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że przesłanką wznowienia w myśl art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, a nieznanych organowi. W niniejszej sprawie wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna, a mianowicie przebieg wodociągu magistralnego DN 1200mm w rejonie garażu, który to przebieg nie został uwidoczniony na wyrysie z mapy zasadniczej, będącej podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że A. W. nie jest właścicielem gruntu, na którym znajduje się przedmiotowy garaż i nie jest również inwestorem budowy tego garażu. Nadto nie posiada też żadnego innego tytułu prawnego do dysponowania przedmiotowym garażem. Dlatego też organ nakazał Gminie Miasto R., jako właścicielowi gruntu pod garażem, jego rozbiórkę. Organ odwołał się przy tym do regulacji art. 48 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym budynek wzniesiony na gruncie staje się jego częścią składową, co sprawia, że przedmiotowy garaż dzieli los prawny gruntu i stanowi własność właściciela gruntu - Gminy R.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina R., zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego- tj. art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., poprzez nałożenie obowiązku wykonania rozbiórki garażu blaszanego nr 25 w sytuacji, gdy nie jest ona inwestorem, zarządcą ani właścicielem tego garażu oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – tj. art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewskazanie w przedmiotowej decyzji prawidłowego uzasadnienia faktycznego a także błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 47 § 1 i 2 oraz art. 48 Kodeksu cywilnego i uznanie, że garaż blaszany stanowi część składową nieruchomości, podczas gdy według wskazanych przepisów garaż blaszany należy uznać za rzecz ruchomą. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaiskrzonej decyzji. W treści uzasadnienia Gmina wskazała, że garaż nr 25, wybudowany został w 1984 r. bez pozwolenia na budowę. Zdaniem Gminy garaż ten posadowiony na działce nr 2 i częściowo nr 1 jest wykonany w konstrukcji szkieletowo – blaszanej i zachodzą wątpliwości odnośnie sposobu kwalifikowania tego typu obiektów, a w szczególności w zakresie rozumienia pojęcia "trwałego związania z gruntem". Garaż ten posadowiony został na wylewce betonowej i najprawdopodobniej przymocowany do wylewki, ale nie można uznać, że przedmiotowy obiekt posiada fundamenty. Zdaniem Gminy organ pierwszej instancji niewłaściwie zastosował art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., gdyż zarządcą i właścicielem garażu jest A. W.
Według Gminy organ powinien w pierwszej kolejności winien zmierzać do ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego, a przede wszystkim dokonać oceny konstrukcji spornego garażu, a w przypadku wątpliwości zasięgnąć opinii biegłego z zakresu budownictwa. Gmina podkreśliła również, że nie kwestionuje samej zasadności usunięcia przedmiotowego garażu z powodu posadowienia go na sieci wodociągowej oraz zgadza się z wykładnią art. 48 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą budynek trwale związany z gruntem jest jego częścią składową. Niemniej jednak wskazała, że nie jest częścią składową budynek połączony z gruntem tylko do przemijającego użytku (art. 47 § 3 Kodeksu cywilnego), co ma miejsce w tym przypadku, gdyż w rozpatrywanej sprawie połączenie garażu z gruntem nie następuje najprawdopodobniej na stałe, lecz ma charakter czasowy jako obiekt wzniesiony dla przemijającego użytku.
Rozpatrując złożone odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2, art. 81, art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją zwykłego postępowania, tylko postępowaniem nadzwyczajnym, stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stanowiąc wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 Kodeksu) może nastąpić tylko w ściśle określonych okolicznościach. Przesłanki wznowienia postępowania określa art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, a sposób procedowania wskazują następne przepisy - art. 146, art. 149 czy art. 151 Kodeksu.
W omawianej sprawie podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją udzielającą pozwolenia na użytkowania samowolnie wybudowanego garażu, było wyjście na jaw nowych okoliczności - a mianowicie przebieg pod garażami magistrali wodociągowej DN 1200mm. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Oznacza to, że jeżeli obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 r. (data wejścia w życie obecnie obowiązującej wymienionej powyżej ustawy Prawo budowlane), w takim wypadku legalizacja odbywać się będzie w trybie określonym przez przepisy art. 37 i następne ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane. Zdaniem organu przedmiotowy garaż wybudowany został w latach osiemdziesiątych XX wieku i zgodnie z ustawą Prawo budowlane z 1974r. wymagał pozwolenia na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że przedmiotowy garaż jest budynkiem, bowiem został wydzielony z przestrzeni ścianami, ma dach i fundament i jak wynika z dołączonej inwentaryzacji wraz z oceną techniczną przygotowaną przez M. M. (z lipca 2009 r.) - na poziomie terenu ramy zakotwione są w fundamencie (ława betonowa), czyli jest obiektem trwale związanym z gruntem. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób, w jaki zagłębiono go w gruncie, ani też technika w jakiej tego dokonano, ale istotne jest to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Tym samym, zdaniem organu, spełnione zostały wszelkie wymogi definiujące budynek zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Zasadnie organ powiatowy ustalił, co potwierdził też organ odwoławczy, że zachodzi przesłanka rozbiórki garażu określona w art. 37 ust. 2 Prawa budowalnego z 1974 r. Organ drugiej instancji dodał, że niedopuszczalne jest pozostawienie budynku garażu na istniejącej magistrali wodociągowej, gdyż w razie ewentualnej awarii woda może wymyć grunt pod garażem, powodując jego uszkodzenie lub zawalenie. Dodatkowo stwierdził, że garaż posadowiony na rurociągu niewątpliwie utrudnia do niego dostęp, np. w celu naprawy awarii, czy chociażby przeprowadzenia planowych remontów, a z uwagi na to, że wodociąg jest położony pod ziemią, wymaga to dostępu ciężkiego sprzętu, np. koparek. Zdaniem rozpatrującego organu magistrala powstała wcześniej i legalnie. Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowego wskazania adresata nakazu rozbiórki, organ wyjaśnił, że A. W. nie jest właścicielem gruntu, na którym znajduje się garaż, brak też jest informacji, by był inwestorem przedmiotowego garażu i jako osoba bezumownie korzystając z miejskiego gruntu nie ma żadnego tytułu prawnego pozwalającego na wykonaniu nakazu rozbiórki. Zatem obowiązek powinien zostać skierowany do właściciela gruntu, którym jest Gmina. Na koniec organ dodał, że nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego garażu, gdyż zachodzą "inne ważne przyczyny" określone w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a zatem nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. obowiązek należało utrzymać w mocy.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. złożyła Gmina R., zarzucając:
- błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez nałożenie na Gminę R. obowiązku wykonania rozbiórki garażu blaszanego nr 1 w sytuacji, gdy skarżąca nie jest inwestorem, zarządcą ani właścicielem tego garażu,
- naruszenie przepisu art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji prawidłowego uzasadnienia faktycznego,
- błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 47 § 1 i § 2 oraz art. 48 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że garaż blaszany stanowi część składową nieruchomości, podczas gdy według wskazanych przepisów garaż blaszany należy uznać za rzecz ruchomą. Wskazując na powyższe zarzuty Gmina wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organy obydwu instancji niewłaściwie zastosowały przepisy, nakładając na skarżącą obowiązek wykonania rozbiórki garażu blaszanego, w sytuacji, gdy nie jest ona inwestorem, zarządcą ani właścicielem tego garażu, co wynika jednoznacznie z przedłożonego materiału dowodowego. Właścicielem garażu nr 25 jest A. W. Zdaniem skarżącej Gminy zasadniczo spór w niniejszej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia, czy blaszany garaż jest trwale związany z gruntem i czy można uznać, że jest częścią składową gruntu. W ocenie Gminy decyzje organów obydwu instancji powinny w pierwszej kolejności zmierzać do ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego, co jest szczególnie istotne, gdy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na art. 48 Kodeksu cywilnego. W związku z powyższym skarżąca stoi na stanowisku, że organ przede wszystkim powinien w uzasadnieniu faktycznym dokonać prawidłowej oceny konstrukcji przedmiotowego garażu, gdyż za trwale z związany z gruntem można uznać tylko taki budynek, którego nie można od gruntu oderwać bez jego uszkodzenia i nie jest to obiekt wzniesiony do tzw. przemijającego użytku. Skarżąca wskazała, że garaż posadowiony na betonowej płycie nie jest częścią składową gruntu, gdyż nie jest trawle związany z gruntem. Blaszana konstrukcja powoduje łatwe odłącznie go od gruntu i zdemontowanie.
Według doktryny prawa garaże blaszane należy traktować jak ruchomości, a nie części składowe nieruchomości. Dlatego też nałożenie na Gminę obowiązku rozbiórki garażu blaszanego oznacza w praktyce, że wykonanie tej decyzji spowoduje ingerencję w prawo własności osoby trzeciej, tj. właściciela ruchomości. Skarżąca dodała również, że w sprawie o sygn. II SA/Gl 910/14 w tożsamym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Odnosząc się do wymienionego powyżej wyroku tut. Sądu (sygn. II SA/Gl 910/14 z dnia 4 grudnia 2014 r.) organ wskazał, że nie podziela zaprezentowanego w tym orzeczeniu poglądu. Stanowisko to sprowadza się do konieczności kierowania obowiązku rozbiórki do następcy prawnego inwestora (nabywcy nakładów) i jest ono, po pierwsze odosobnione na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, a po drugie, prowadzić może do praktycznego uniemożliwienia wyegzekwowania tego nakazu. Zdaniem organu zobowiązany nabywca nakładów może bowiem w łatwy i niedający się ukrócić sposób, w każdym czasie przenosić własność nakładów na kolejne osoby, tym bardziej, że umowa taka nie wymaga zachowania formy szczególnej, co podważa skuteczność egzekucji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja o nakazie rozbiórki przedmiotowego garażu nie powinna być skierowana do skarżącej Gminy.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że wobec bezspornych i nie budzących wątpliwości ustaleń, objęty postępowaniem garaż został zrealizowany bez pozwolenia na budowę na magistrali wodociągowej Ø 1200mm w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r.. Dlatego też w sprawie legalizacji mają zastosowanie przepisy tego aktu prawnego w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że w związku z treścią art. 2 i art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. na realizację garażu było wymagane pozwolenie na budowę. Należy też podzielić stanowisko organów orzekających, że z uwagi na posadowienie garażu bezpośrednio na magistrali wodociągowej stanowi on niebezpieczeństwo dla ludzi oraz mienia. W konsekwencji zachodziła, jak to prawidłowo przyjął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. podstawa prawna do orzeczenia nakazu rozbiórki garażu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. W stanie faktycznym sprawy do zaakceptowania jest też stanowisko organu odwoławczego o podstawie nakazu rozbiórki z art. 37 ust. 2 tego aktu prawnego.
Należy podzielić ustalenia organów, że garaż jest trwale związany z gruntem ("na poziomie terenu, ramy zakotwione są w fundamencie - ława betonowa"). Sposób posadowienia garażu i jego konstrukcja potwierdzona została w inwentaryzacji wraz z oceną techniczną dołączonych do sprawy. Ich treść nie została podważona czy zakwestionowana. Wynika z niej, że garaż posiada posadzkę betonową, wyniesioną około 5cm ponad poziom przyległego terenu, a przez garażem wykonano betonowy podjazd. Na podłożu ustawiono prefabrykowane elementy – ramy konstrukcyjne blaszanego garażu, kotwiąc je do podłoża stalowymi prętami. Przesądza to zdaniem Sądu w sposób nie budzący wątpliwości, że jest to obiekt związany trwale z gruntem. W skład tego obiektu co potwierdza dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach sprawy, wchodzi również fundament z bloczków betonowych, a konstrukcja garażu związana jest z nim za pomocą prętów stalowych. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, istotne jest bowiem to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. Trwałość połączenia budynku z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna budynku, a połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce, nadto konstrukcja musi pozwalać na bezpieczne korzystanie z obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012r. sygn. akt II OSK 323/11, Lex nr 1223296). Należy również stwierdzić, że nie jest możliwe przeniesienie garażu w inne miejsce bez naruszenia jego konstrukcji. Nie można w związku z tym podzielić stanowiska skarżącej, że garaż stanowi rzecz ruchomą i nie jest trwale związany z gruntem.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie podziela stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nakaz rozbiórki nie mógł być skierowany do A. W., jako osoby, która obecnie użytkuje garaż i dysponuje prawem do nakładów związanych z jego realizacją. Wbrew stanowisku organu odwoławczego brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że za inwestora w rozumieniu art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. można uznać jedynie podmiot, który bezpośrednio zorganizował proces budowlany, którego rezultatem było powstanie obiektu budowlanego. Przymiot ten można bowiem przypisać także następcy prawnemu takiego podmiotu, który prawo do takich nakładów uzyskał w drodze umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem, który je poniósł za zgodą właściciela nieruchomości, na której zostały one poczynione i w wyniku których powstał obiekt budowlany w umowie tej przewidziany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Op 206/13). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem jeśli wystąpi następstwo prawne obowiązek rozbiórki przechodzi na następcę prawnego, a nie na inny podmiot, a następca prawny jest zobowiązany do wykonywania tego obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 600/12). Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, z jaką do czynienia mamy w niniejszej sprawie, gdy w umowie z właścicielem gruntu jego użytkownik zobowiązał się w przypadku jej rozwiązania lub wygaśnięcia usunąć istniejące na gruncie obiekty budowlane i teren uporządkować (zob. § 7 umowy najmu nr UM [...] z dnia [...] r.). Brak jest bowiem dostatecznych podstaw do przyjęcia, że taka umowa jest na gruncie prawa cywilnego niedopuszczalna. Oczywiście nie oznacza to, że wiąże ona w każdym przypadku organ administracyjny prowadzący sprawę samowoli budowlanej. Całkowicie należy bowiem podzielić pogląd, że orzekając o nakazie rozbiórki organy nadzoru budowlanego, mając na uwadze treść art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie powinny kierować tego nakazu do podmiotu, który utracił prawo do obiektu budowlanego będącego jego przedmiotem i nie byłby w stanie z przyczyn prawnych nałożonego na niego obowiązku wykonać. Decyzja o nakazie rozbiórki byłaby bowiem wówczas niewykonalna. W przeciwnym wypadku zgodnie z brzmieniem art. 38 ust. 1 nakaz rozbiórki powinien być skierowany w pierwszej kolejności do inwestora. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie gdy zważy się, że przedmiotowy garaż użytkuje w dalszym ciągu A. W., który zachowuje się jak inwestor składając między innymi wniosek o pozwolenie na użytkowanie, czyli podejmując próbę jego legalizacji. Nadto właściciel nieruchomości, na której garaż jest posadowiony (strona skarżąca) nie tylko nie sprzeciwia się, ale wprost żąda aby nakaz rozbiórki został skierowany do użytkownika garażu jako do podmiotu mającego prawo do nakładów związanych z jego realizacją (posiadającego, jak wyżej stwierdzono, przymiot inwestora w rozumieniu omawianego przepisu) oraz zobowiązanego wobec właściciela gruntu do usunięcia z niego zrealizowanego na nim obiektu budowlanego (garażu). Istotne znaczenie ma też w tym względzie zdaniem Sądu okoliczność, że garaż przylega bezpośrednio do terenu powszechnie dostępnego, graniczącego z drogą publiczną. Oznacza to, że A. W. może bez przeszkód nakaz rozbiórki garażu w każdej chwili wykonać, która to okoliczność nie była też przez niego w toku postępowania kwestionowana. W dalszym bowiem ciągu włada przedmiotowym garażem, co umożliwia mu wykonanie nakazu jego rozbiórki. Należy również wskazać, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki lub wykonania innych czynności może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009r. sygn. akt II OSK 1234/08, Lex nr 552842 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2010r. sygn. akt IV SA/Po 971/10, Lex nr 758643)
Nadto należy stwierdzić, że sąd administracyjny podobnie jak organy nie jest uprawniony do ustalania (przyznawania) prawa własności nieruchomości, co niewątpliwie stanowi domenę postępowania cywilnego, dlatego niedopuszczalne jest stwierdzenie, że garaż z chwilą postawienia stał się własnością właściciela gruntu. Organ nie może dokonywać tu zbyt daleko idącej interpretacji odnośnie tego, kto jest właścicielem garażu, gdyż od dokonanej wykładni zależy, czy prawo własności garażu jednemu podmiotowi zostanie przyznane, a innemu odjęte. Zbyt daleko idąca wykładnia prowadziłaby też do nabycia własności przez dany podmiot (tu Gminę) bez jego wiedzy i zgody, a skutek ten może się wiązać z niekorzystnymi konsekwencjami, bowiem przepisy prawa nakładają na właściciela pewne ciężary i odpowiedzialność, np. art. 434 Kodeksu cywilnego. Tego rodzaju przykładem jest także obciążenie Gminy nakazem rozbiórki garażu.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., co skutkowało uwzględnieniem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do jego wyniku na podstawie jej art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 oraz § 2 i § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Przy ponownym rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględni ocenę prawną stanu faktycznego sprawy przedstawioną w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło